Fryderyk Franciszek II
 | |
| Wielki Książę Meklemburgii i Schwerinu | |
| Okres |
od 7 marca 1842 |
|---|---|
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | |
| Data i miejsce urodzenia |
28 lutego 1823 |
| Data i miejsce śmierci |
15 kwietnia 1883 |
| Ojciec | |
| Matka | |
| Żona |
Augusta Reuß zu Schleiz-Köstritz |
| Dzieci |
Fryderyk Franciszek III |
| Żona |
Anna Hessen-Darmstadt |
| Dzieci |
Anna |
| Żona |
Maria Schwarzburg-Rudolstadt |
| Dzieci | |
| Odznaczenia | |
   | |
Fryderyk Franciszek II (ur. 28 lutego 1823 w Ludwigslust, zm. 15 kwietnia 1883 w Schwerinie) – wielki książę Meklemburgii i Schwerinu; panował od 7 marca 1842 do 15 kwietnia 1883. Był synem wielkiego księcia Pawła Fryderyka i jego żony Aleksandry Hohenzollern.
Życie
Po śmierci ojca Pawła Fryderyka, Fryderyk Franciszek II w wieku 19 lat został Wielkim Księciem Mecklenburgii-Schwerinu. Dużo podróżował, m.in. do Rosji, Włoch oraz do Azji. Pod wpływem wydarzeń rewolucyjnych z lat 1848–1849 zgodził się nadać swojemu księstwu konstytucję. W 1864 roku, w czasie wojny niemiecko-duńskiej otrzymał propozycję wystawienia do walki swojego korpusu. Odmówił jednak ze względu na bliskość granicy z Danią, a także z uwagi na fakt, iż był osobistym przyjacielem króla Danii. W wojnie francusko-pruskiej walczył jako dowódca korpusu 6 Dywizji Kawalerii (14 i 15 Brygady), a od 1 września 1870 roku jako dowódca 12 Armii.
W polityce wewnętrznej do roku 1848 osiągnął niewiele. Koniecznym przemianom społecznym i gospodarczym przeciwstawiało się nadmorskie mieszczaństwo i właściciele ziemscy jako konserwatywne siły w kraju. Dopiero wydarzenia lat 1848/49 sprawiły, iż uchylona została konstytucja stanowa coraz bardziej odczuwana jako anachronizm. Pod naciskiem meklemburskiego ruchu reformatorskiego staraniem ministra Ludwika von Lützowa w sierpniu 1849 unieważniono ustawę zasadniczą i w Meklemburgii-Schwerinie wprowadzono zasadę równości. Stara konstytucja stanowa przestała istnieć, arystokracja jako stan została zlikwidowana. Tak jak w innych częściach Niemiec, tak samo w Meklemburgii wprowadzone przez rewolucję zmiany nie trwały długo.
Fryderyk Franciszek nie mógł się przeciwstawić reakcyjnym działaniom miejscowego rycerstwa i królowi Prus Fryderykowi Wilhelmowi IV (swojemu wujowi), do tego był religijnie i antydemokratycznie usposobiony przez krewnych i rodzinę. Przekonania religijne, nacisk z wielu stron i zagrożenie ze strony Prus, które groziły, że w razie konieczności ich oddziały wkroczą do Meklemburgii-Schwerinu, spowodowały zmianę obozu przez wielkiego księcia. Ostrożnie konserwatywny reformator von Lützow musiał ustąpić, restytuowano ustawę zasadniczą, stan rzeczy sprzed rewolucji w kraju został przywrócony. Reakcja zwyciężyła[1].
Wraz z przystąpieniem do Związku Północnoniemieckiego w 1867 roku także w Meklemburgii wprowadzono ogólne i równe prawo wyborcze, przynajmniej dla wyborów do północnoniemieckiego Reichstagu. W wojnie francusko-pruskiej wielki książę próbował poprzez dowództwo nad oddziałami przynajmniej w dziedzinie militarnej i poza krajem osiągnąć sukces i satysfakcję, co w ojczyźnie, gdzie pozostawał wielokrotnie zależny od silnego rycerstwa, nie udawało mu się. Ale także tutaj Fryderyk Franciszek II był w najlepszym wypadku przeciętny, co widoczne jest w jego autoprezentacji jako bohatera zjednoczeniowych wojen pruskich.
Fryderyk Franciszek II z wiary w Boga starał się stworzyć fundamentalne podstawy swojego rozumienia roli monarchy, czuł się jednak często niedostatecznie przygotowany do tego zadania[2]. Jego obstawanie przy stworzonej przez rewolucję wyższej radzie kościelnej i rozwoju luteranizmu służyły legitymizacji chrześcijańskiej prawowitości domu wielkiego księcia. Inicjatywy charytatywne podejmowane przez rodzinę wielkiego księcia służyły jako sposób tworzenia wizerunku, intensywnie wykorzystywany poprzez przedstawianie ich na obrazach, wraz z przebudową zamku i inscenizacją wiejskiej idylli jako azylu[3]. Wielki książę w wojnach zjednoczeniowych 1866 i 1870 istotnie przyczynił się do rozwinięcia nowoczesnej świadomości narodowej.
Małżeństwa i rodzina
Fryderyk Franciszek II był trzykrotnie żonaty. Z wszystkich małżeństw doczekał się jedenaściorga dzieci. Dużo problemów przysparzał księciu najstarszy syn i następca tronu, przyszły wielki książę Fryderyk Franciszek III, który od dzieciństwa przewlekle chorował, przez co wymagał troskliwej opieki i specjalnego traktowania. Wielki książę Fryderyk Franciszek II zmarł 15 kwietnia 1883 roku[4].
Potomstwo
Z pierwszego małżeństwa z księżniczką Augustą Reuß zu Schleiz-Köstritz (1822–1862), miał wielki książę sześcioro dzieci:
- Fryderyk Franciszek III (1851–1897)
- ∞ 1879 Anastazja Romanowa (1860–1922)
- Paweł Fryderyk (1852–1923)
- ∞ 1881 księżniczka Maria von Windisch-Graetz (1856–1929)
- Maria (1854–1920)
- ∞ Wielki Książę Włodzimierz Aleksandrowicz Romanow (1847–1909)
- Mikołaj (1855–1856)
- Jan Albrecht (1857–1920)
- ∞ 1886 księżniczka Elżbieta von Sachsen-Weimar-Eisenach (1854–1908)
- ∞ 1909 księżniczka Elżbieta zu Stolberg-Roßla (1885–1969)
- Aleksander (1859–1859)
Z drugą żoną księżniczką Anną Hessen-Darmstadt (1843–1865) miał Fryderyk Franciszek II jedno dziecko:
- Anna (1865–1882)
Z trzeciego i ostatniego małżeństwa z księżniczką Marią Schwarzburg-Rudolstadt (1850–1922) urodziło się wielkiemu księciu czworo dzieci:
- Elżbieta (1869–1955)
- ∞ 1896 Wielki Książę Fryderyk August II (1852–1931)
- Fryderyk Wilhelm (1871–1897)
- Adolf Fryderyk (1873–1969),
- ∞ 1917 księżniczka Wiktoria Feodora Reuß (1889–1918)
- ∞ 1924 księżniczka Elisabeth zu Stolberg-Roßla (1885–1969)
- Henryk (1876–1934)
- ∞ 1901 królowa Wilhelmina (1880–1962)
Galeria
Wielki Książę Fryderyk Franciszek II
Wielki Książę z czasów wojny 1870/71
Trumna z prochami Wielkiego Księcia
Pomnik w Schwerinie
Relief na pomniku w Lübz
żona Augusta
Moneta z wizerunkiem Wielkiego Księcia z 1848
Muzeum w Schwerinie
Przypisy
- ↑ Wiese 2005 ↓.
- ↑ Wiese 2005 ↓, s. 78.
- ↑ Wiese 2005 ↓, s. 98.
- ↑ Nekrolog. The New York Times, 16-04-1883. [dostęp 2010-01-18]. (ang.).
Bibliografia
- Ludwig von Hirschfeld: Friedrich Franz II., Grossherzog von Mecklenburg-Schwerin, und seine Vorgänger. 2 Bände, Berlin: Duncker & Humblot 1891, (niem.).
- Rene Wiese: Orientierung in der Moderne. Großherzog Friedrich Franz II. von Mecklenburg in seiner Zeit. Bremen: 2005. ISBN 3-86108-053-2. (niem.).
- Rene Wiese: Vormärz und Revolution: die Tagebücher des Großherzogs Friedrich Franz II. von Mecklenburg-Schwerin 1841–1854, Köln: Böhlau 2014, ISBN 978-3-412-22271-0 (niem.).