GAZ-24 Wołga
![]() | |
| Inne nazwy |
Scaldia-24 Wołga |
|---|---|
| Producent | |
| Projektant |
Aleksander Newzorow |
| Zaprezentowany |
London Motor Show 1970[1] |
| Okres produkcji |
1967–1985 |
| Miejsce produkcji | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Dane techniczne | |
| Segment | |
| Typy nadwozia | |
| Skrzynia biegów |
4-biegowa manualna |
| Napęd | |
| Długość |
4735 mm (4760 w II wersji – z kłami) |
| Szerokość |
1800 mm |
| Wysokość |
1490 mm (II wersja 1476 mm) |
| Rozstaw osi |
2800 mm |
| Masa własna |
1320 kg |
| Zbiornik paliwa |
55 l |
| Liczba miejsc |
5 (6) |
| Bagażnik |
580 l |
| Dane dodatkowe | |
| Pokrewne | |
| Konkurencja | |
GAZ-24 Wołga – samochód osobowy klasy wyższej średniej produkowany w latach 1967–1985 pod radziecką marką GAZ.
Historia

Produkowany od roku 1956 poprzednik modelu 24, GAZ 21, mimo że w czasie swojego powstawania był konstrukcją nowoczesną, na początku lat 60. okazał się przestarzały, szczególnie w kwestii wyglądu zewnętrznego.
W roku 1962 zespół inżynierów pod kierownictwem Aleksandra Newzorowa podjął prace nad następcą Wołgi 21[3]. Nowy samochód projektowano z myślą o wykorzystaniu wielu wersji silnikowych – zmodernizowanego czterocylindrowego silnika z GAZ-a 21 oraz nowych konstrukcji: sześciocylindrowego rzędowego i ośmiocylindrowego w układzie V. Wkrótce idea silnika sześciocylindrowego, jak również automatycznej skrzyni biegów została odrzucona, i GAZ-24 miał być produkowany z silnikami R4 2,5 l oraz V8 5,5 l. Ośmiocylindrowa jednostka co prawda trafiła do Wołgi, ale tylko w samochodach przeznaczonych dla służb. Ogromna masa silnika niezbyt dobrze wpływała na właściwości jezdne samochodu, dlatego tylną część pojazdu obciążono żeliwną płytą o masie ok. 200 kg.
W latach 1962–1965 zbudowano kilka prototypów istotnie różniących się wyglądem, aż w roku 1965 powstała konstrukcja zbliżona do późniejszej seryjnej[4]. W 1966 powstały pierwsze jeżdżące prototypy, oznaczone M-24 (poprzedni model skonstruowany na bazie GAZ-a 21 miał oznaczenie M-23). Prototypy wyposażone były również w podwójne reflektory przednie, jednak ta wersja nie weszła do seryjnej produkcji.
W 1967 rozpoczęto produkcję przedseryjną samochodu GAZ-24, zaś po prezentacji na targach London Motor Show w 1970 roku, uruchomiono produkcję seryjną[5][5]. Od 1975 roku przeprowadzono serię modernizacji wnętrza auta oraz nadwozia, które miały na celu podwyższenie poziomu bezpieczeństwa[6].
Produkcję Wołgi 24 zakończono w 1985 roku, zaś jej miejsce przejęły modele 3102 i 24-10[3].
Auto przez krótki czas produkowane było ponadto w zmodyfikowanej wersji na rynku belgijskim pod marką Scaldia[7].
Konstrukcja
Nadwozie
Nadwozie stalowe samonośne, zamknięte, czterodrzwiowe, trójbryłowe. Silnik umieszczony z przodu napędza koła tylne. Drzwi stalowe, otwierane w kierunku jazdy, z szybami opuszczanymi; przednie drzwi wyposażone w lufcik uchylny. W stosunku do poprzednika nadwozie było zdecydowanie niższe, przez co optycznie wydawało się szersze (szerokość zewnętrza była identyczna). Rozstaw osi został wydłużony o 100 mm. Także rozstaw kół przednich (1476 mm) jest większy niż w poprzednim modelu Wołgi. Masa własna uległa zmniejszeniu o ok. 150 kg w stosunku do pierwszych wersji Wołgi.
Wołga produkowana była w dwóch wersjach GAZ-24-01 (sedan) i GAZ 24-02 (kombi)[8].
Zawieszenie i układ jezdny
Przednie: połączone z nadwoziem poprzez ramę pomocniczą będącą jednocześnie przednim wspornikiem silnika; podwójne wahacze poprzeczne ze sprężynami śrubowymi i amortyzatorami teleskopowymi umieszczonymi centralnie w sprężynach; stabilizator. Tylne: sztywny most, resory piórowe półeliptyczne, amortyzatory teleskopowe umieszczone skośnie – górną częścią w kierunku osi symetrii nadwozia.
Koła stalowe, mocowane pięcioma nakrętkami do szpilek osadzonych w piaście, rozmiar 14", ogumienie dętkowe lub bezdętkowe szerokości 185 lub 195 mm o profilu 80. Rozstaw kół przednich – 1476 mm, – tylnych 1420 mm.
Układ hamulcowy roboczy: hydrauliczny, nożny, dwuobwodowy, ze wspomaganiem podciśnieniowym; hamulce bębnowe, na przedniej osi w układzie duplex, na tylnej w układzie simplex. Układ hamulcowy pomocniczy: mechaniczny, ręczny, działa na koła tylne.
Układ kierowniczy z przekładnią ślimakowo-rolkową, bez wspomagania.
Silnik i przeniesienie napędu[9]

Silnik benzynowy: czterocylindrowy, rozrząd w układzie OHV z dwoma zaworami na cylinder napędzany kołami zębatymi, zawory ssące i wydechowe zgrupowane z prawej strony silnika; zasilanie gaźnikiem dwugardzielowym K-126Г z oszczędzaczem; blok silnika, tłoki i głowica odlane ze stopu aluminium, tuleje cylindrów żeliwne; chłodzenie cieczą z chłodnicą umieszczoną z przodu, za żaluzją sterowaną ręcznie, obieg chłodnicy włączany termostatem.
Sprzęgło suche jednotarczowe, sterowane hydraulicznie.
Skrzynia biegów czterobiegowa z biegiem wstecznym, zespolona ze sprzęgłem i silnikiem, synchronizowana, z dźwignią w podłodze; przeniesienie napędu wałem z przegubami Kardana, przekładnia główna hipoidalna o przełożeniu 4,1:1.
| Silnik 24D | |
|---|---|
| Paliwo | benzyna LO 85 |
| Ilość cylindrów | 4 w układzie rzędowym |
| Średnica cylindrów | 92 mm |
| Skok tłoka | 92 mm |
| Pojemność | 2445 cm³ |
| Stopień sprężania | 8,2:1 |
| Moc maksymalna | 95 KM |
| Maksymalny moment obrotowy | 185 Nm |
| Silnik 2401 | |
| Paliwo | benzyna LO 76 |
| Ilość cylindrów | 4 w układzie rzędowym |
| Średnica cylindrów | 92 mm |
| Skok tłoka | 92 mm |
| Pojemność | 2445 cm³ |
| Stopień sprężania | 6,7:1 |
| Moc maksymalna | 85 KM |
| Maksymalny moment obrotowy | 172 Nm |
Osiągi
- Silnik 24D pozwalał na osiągnięcie prędkości 145 km/h.
- 23 s potrzebowała Wołga na osiągnięcie 100 km/h.
Instalacja elektryczna
12-woltowa, z biegunem ujemnym na masie, akumulator 55 Ah, alternator o mocy 450 W, bezpieczniki bimetalowe umieszczone w kabinie.
W kulturze
W latach 80. auto było bohaterem legendy, zgodnie z którą czarnymi egzemplarzami mieli jeździć porywacze dzieci[10].
Przypisy
- ↑ https://www.motor1.com/news/61708/soviet-cars-were-weird-volga-gaz-24/
- ↑ https://www.auto-data.net/en/gaz-2434-5.5-v8-195hp-13668
- 1 2 Radziecka limuzyna dygnitarzy i nie do porywania czyli GAZ 24 Wołga – Recenzex [online], recenzex.pl [dostęp 2026-04-16].
- ↑ Development of GAZ-24 | GAZ24.COM [online] [dostęp 2026-04-16] (ang.).
- 1 2 GAZ 24 WOŁGA [online], wicarsworld.pl [dostęp 2026-04-16].
- ↑ GAZ 24 (1970-1977) [online], motor-car.net [dostęp 2026-04-16] (ang.).
- ↑ Rzadka belgijska Scaldia-Wołga M24D na sprzedaż na Ukrainie. Cena jest niska [online], Autoblog.pl - blog motoryzacyjny - powered by Spider's Web, 21 listopada 2018 [dostęp 2026-04-16].
- ↑ 24-02 Kombi [online], RetroMachina - Muzeum Motoryzacji w Minaturze [dostęp 2026-04-16] (ang.).
- ↑ GAZ 24 2.4 (95 KM) | Dane techniczne, Zużycie paliwa , Wymiary [online], www.auto-data.net [dostęp 2026-04-16].
- ↑ Czarna Wołga - mroczna legenda [online], classicautomag.pl [dostęp 2026-04-16].
