Geza Szczyrkowski

Géza Szczyrkowski
Ilustracja
kapitan piechoty kapitan piechoty
Data i miejsce urodzenia

29 marca 1869
Preszów

Data śmierci

3 marca 1921

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

40 pułk piechoty

Stanowiska

dowódca kompanii

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari

Géza Mieczysław Zygmunt Szczyrkowski (ur. 29 marca 1869 w Preszowie, zm. 3 marca 1921) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 29 marca 1869 w Preszowie, w rodzinie Wojciecha i Teresy Matyldy z domu de Kisz Jeszen-Jeszeny Jeszenszka[1]. Ukończył gimnazjum i rok studiów lekarskich[1]. Był członkiem Sokoła Macierzy we Lwowie[1].

Po odbyciu jednorocznej ochotniczej służby wojskowej w cesarskiej i królewskiej Armii został mianowany podporucznikiem rezerwy ze starszeństwem z 1 stycznia 1893 i przydzielony w rezrwie do 30 galicyjskiego pułku piechoty we Lwowie[2]. W następnym roku został powołany do służby zawodowej w cesarsko-królewskiej Obronie Krajowej, w stopniu podporucznika ze starszeństwem z 1 listopada 1894 i wcielony do 19 pułku piechoty Obrony Krajowej we Lwowie[3]. Na stopień porucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 maja 1897[4]. Prawdopodobnie w 1900 wystąpił ze służby[5]. W 1904 ponownie w służbie z przydziałem do 25 pułku piechoty Obrony Krajowej w Kromieryżu[6]. W następnym roku został przeniesiony do 32 pułku piechoty Obrony Krajowej w Nowym Sączu na stanowisko oficera magazynowego[7][8]. Utrzymywał tajne kontakty ze Związkiem Kolejarzy w Nowym Sączu[1]. Prawdopodobnie w 1907 został zwolniony ze służby[9].

7 lipca 1919 został przyjęty do Wojska Polskiego z zatwierdzeniem posiadanego stopnia porucznika, zaliczony do I Rezerwy armii z równoczesnym powołaniem do służby czynnej na czas wojny i przydzielony do Dowództwa Okręgu Generalnego Lwów[10]. 19 sierpnia 1920 jako oficer DOGen. Lwów został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu kapitana, w piechocie, w grupie oficerów byłej armii austro-węgierskiej[11].

Według por. Władysława Jagiełłowicza, autora „Zarysu historii wojennej 40-go Pułku Strzelców Lwowskich” Geza Szczyrkowski poległ 31 maja 1920 w bitwie pod Bystrzykiem, jako dowódca 4 kompanii 40 pułku pechoty[12][13]. Na oficjalnej „Liście strat Wojska Polskiego” wydanej w 1934 Geza Szczyrkowski figuruje jako poległy ale bez podania daty i miejsca śmierci[14]. Brak potwierdzenia śmierci kapitana Szczyrkowskiego prawdopodobnie był przyczyną umieszczenia go w 1922 w „Alfabetycznym spisie oficerów rezerwy” i „Roczniku Oficerskim 1923” jako oficera rezerwy 26 Pułku Piechoty[15][16] oraz w „Roczniku Oficerskim 1924”, jako oficera pospolitego ruszenia 26 pp[17]. 15 lipca 1925 w Dzienniku Urzędowym Województwa Krakowskiego ogłoszono edykt komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień Kraków Miasto wzywający osoby mogące świadczyć o zaginięciu względnie istnieniu kapitana Gezy Wiktora Szczyrkowskiego, który zaginął pod Nowochwastowem[18]

Był żonaty z Heleną[19], z którą miał córkę Janinę (ur. 1906), zamężną z Alfredem Pragerem (1899–1956), podpułkownikiem artylerii Wojska Polskiego[1].

10 kwietnia 1937 córka kapitana Szczyrkowskiego wypełniając kwestionariusz kawalera Orderu Virtuti Militari podała, że jej ojciec 31 maja 1920 pod Chwastowem, ciężko ranny w głowę, pierś i ręce, dostał się niewoli bolszewickiej. 3 marca 1921 został zamordowany przez bolszewików lub zmarł na tyfus i został pochowany na polskim cmentarzu w Jekaterynosławie lub Jelizawietgradzie. Informacje o śmierci ojca ojca Janina Prager otrzymała od szer. Witolda Gradzika, osadnika wojskowego ze Szczurzyna, który był podwładnym kapitana Szczyrkowskiego i współtowarzyszem niewoli[1].

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Szczyrkowski-Geza Mieczysław Zygmunt. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.68-6021 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-07-02].
  2. ↑ Schematismus 1893 ↓, s. 311, 379.
  3. ↑ Schematismus 1895 ↓, s. 89, 302.
  4. ↑ Schematismus 1898 ↓, s. 91, 339.
  5. ↑ Nie figuruje w kolejnych Schematyzmach z 1901, 1902 i 1903.
  6. ↑ Schematismus 1904 ↓, s. 127, 447.
  7. ↑ Schematismus 1905 ↓, s. 495, 647.
  8. ↑ Schematismus 1907 ↓, s. 322, 392.
  9. ↑ Nie figuruje w Schematyźmie z 1908 i kolejnych jego wydaniach.
  10. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 78 z 19 lipca 1919, poz. 2560, jako Wiktor Geza Szczyrkowski.
  11. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 25 sierpnia 1920, s. 766, jako Wiktor Szczyrkowski-Geza.
  12. ↑ Jagiełłowicz 1928 ↓, s. 15-16, 30.
  13. ↑ Tuliński 2020 ↓, s. 218, 849, 971.
  14. ↑ Lista strat 1934 ↓, s. 861.
  15. ↑ Spis oficerów rezerwy 1922 ↓, s. 288, jako Geza Wiktor Szczyrkowski ur. 29 marca 1889..
  16. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 201, 470.
  17. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 188, 532 jako Wiktor Szczyrkowski ur. 13 lutego 1869.
  18. ↑ Edykta. „Dziennik Urzędowy Województwa Krakowskiego”. 4, s. 12, 1925-07-15. Kraków..
  19. ↑ Monitor Polski nr 59, s. 15, edykt. 1925-03-12. [dostęp 2026-07-02].
  20. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 30 kwietnia 1922, s. 320.

Bibliografia

  • Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1893. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, styczeń 1893. (niem.).
  • Schematismus der k.k. Landwehr und der k.k. Gendarmerie der im Reichsrathe Vertretenen Königreiche une Länder für 1895. Wiedeń: luty 1895. (niem.).
  • Schematismus der k.k. Landwehr und der k.k. Gendarmerie der im Reichsrathe Vertretenen Königreiche une Länder für 1898. Wiedeń: styczeń 1898. (niem.).
  • Schematismus der k.k. Landwehr und der k.k. Gendarmerie der im Reichsrathe Vertretenen Königreiche une Länder für 1904. Wiedeń: styczeń 1904. (niem.).
  • Schematismus der k.k. Landwehr und der k.k. Gendarmerie der im Reichsrathe Vertretenen Königreiche une Länder für 1905. Wiedeń: styczeń 1905. (niem.).
  • Schematismus der k.k. Landwehr und der k.k. Gendarmerie der im Reichsrathe Vertretenen Königreiche une Länder für 1907. Wiedeń: styczeń 1907. (niem.).
  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2021-01-07].
  • Alfabetyczny spis oficerów rezerwy. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922-05-01.
  • Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
  • Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
  • Lista strat Wojska Polskiego. Polegli i zmarli w wojnach 1918-1920. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1934.
  • Władysław Jagiełłowicz: Zarys historji wojennej 40-go pułku Strzelców Lwowskich. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1928, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
  • Arkadiusz Tuliński: 6 Armia Wojska Polskiego w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 r.. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2020. ISBN 978-83-8229-062-2.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.