Giennadij Janajew
![]() | |
| Pełne imię i nazwisko |
Giennadij Iwanowicz Janajew |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
26 sierpnia 1937 |
| Data i miejsce śmierci |
24 września 2010 |
| Pełniący obowiązki prezydenta Związku Radzieckiego[1] | |
| Okres |
od 19 sierpnia 1991 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Wiceprezydent Związku Radzieckiego | |
| Okres |
od 27 grudnia 1990 |
| Przynależność polityczna | |
| Odznaczenia | |
Giennadij Iwanowicz Janajew (ros. Геннадий Иванович Янаев, ur. 26 sierpnia 1937 w Pieriewozie, zm. 24 września 2010 w Moskwie) – radziecki polityk, jeden z głównych uczestników puczu sierpniowego w ZSRR[2].
Życiorys
Urodził się w pobliżu Gorki i w młodości działał w Komsomolu, gdzie w 1968 objął funkcję przewodniczącego[2]. Następnie związał się z ruchem związkowym, a w 1990 został szefem Ogólnozwiązkowej Centralnej Rady Związków Zawodowych[2]. Był również członkiem Biura Politycznego od momentu, gdy Gorbaczow, mimo sprzeciwu Zjazdu Delegatów Ludowych, powołał go na stanowisko wiceprezydenta[2].
Członek Komitetu Centralnego i Biura Politycznego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. W latach 1990–1991 był wiceprezydentem ZSRR. W czasie puczu moskiewskiego w sierpniu 1991 stanął po stronie buntowników; puczyści ogłosili przejęcie przez niego obowiązków rzekomo chorego prezydenta ZSRR Michaiła Gorbaczowa[2]. Po upadku puczu został aresztowany i pod zarzutem zdrady skazany na karę więzienia[2]. 23 stycznia 1993 wyszedł na wolność. W lutym 1994 objęła go amnestia i jego sprawę umorzono[2][3].
Został zatrudniony jako kierownik Wydziału Historii i Stosunków Międzynarodowych Rosyjskiej Międzynarodowej Akademii Turystyki. 20 września 2010 zachorował i trafił do Centralnego Szpitala Klinicznego w Moskwie, gdzie zdiagnozowano u niego raka płuca. Zmarł kilka dni później[4]. Komitet Centralny Komunistycznej Partii Federacji Rosyjskiej złożył rodzinie Janajewa kondolencje[5].
Został pochowany na cmentarzu Trojekurowskim w Moskwie[6].
Przypisy
- ↑ De facto, lecz nielegalnie. Janajew został przez puczystów z Państwowego Komitetu Stanu Wyjątkowego ogłoszony p.o. prezydenta ZSRR w miejsce Gorbaczowa, który został osadzony w areszcie domowym na Krymie. Aktu tego nie uznało żadne państwo świata, a władza puczystów była słaba i krótkotrwała.
- 1 2 3 4 5 6 7 Palmowski 2008 ↓, s. 28.
- ↑ Пресс-конференция по делу ГКЧП [online], www.kommersant.ru, 27 stycznia 1993 [dostęp 2020-10-21] (ros.).
- ↑ Умер Геннадий Янаев [online], Interfax.ru [dostęp 2020-10-21] (ros.).
- ↑ 24 сентября на 74 году жизни после продолжительной и тяжелой болезни скончался Геннадий Иванович Янаев [online], kprf.ru [dostęp 2020-10-21] (ros.).
- ↑ Лидера ГКЧП Янаева похоронили в Москве [online], web.archive.org, 23 maja 2013 [dostęp 2020-10-21] [zarchiwizowane z adresu 2013-05-23].
Bibliografia
- Jan Palmowski: Słownik Najnowszej Historii Świata 1900-2007. T. 3. Cz. iq—marto. Warszawa: Rzeczpospolita, 2008. ISBN 978-83-7469-685-2.

