Gmelinit
 Gmelinit z Flinders, stan Wiktoria, Australia. Okaz ma wielkość 2,8 cm. | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
uwodniony glinokrzemian sodu i wapnia |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
4,5[1] |
| Przełam | |
| Łupliwość |
niewyraźna, wyraźna/dobra |
| Pokrój kryształu | |
| Przezroczystość |
przezroczysty, przeświecający, nieprzezroczysty[2] |
| Układ krystalograficzny | |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy[1] |
| Gęstość |
2,02–2,17 g/cm³[2] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
biała, żółtawa, czerwonawa, kremowa, różowa; bezbarwny[1] |
| Rysa | |
| Połysk |
szklisty[1] |
| Współczynnik załamania |
1,474–1,494 (jednoosiowy)[2] |
| Inne |
dwójłomność: 0,002–0,014[2] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
9.GD.05[2] |
Gmelinit – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.
Nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego mineraloga i chemika Christiana Gmelina (1792-1860). Gmelinit-(Na) znany jest od 1825 r.; Gmelinit-(Ca) od 1998 r.; Gmelinit-(K) od 2001 r.
Właściwości
Krystalizuje w układzie heksagonalnym[1]. Zazwyczaj tworzy kryształy o pokroju tabliczkowym, izometryczne. Przyjmuje postać romboedrów, czasami bipiramidy heksagonalnej. Na ścianach kryształów widoczne prążkowanie. Często tworzy zbliźniaczenia o przerastających się osobnikach i szczotki krystaliczne. Charakterystyczna postać kryształów pozwala na jednoznaczną identyfikację minerału. Występuje najczęściej w postaci wolno stojących grup kryształów.
Występowanie
Występuje w pustkach skał wulkanicznych[1] (bazalty)[2]. Także w żyłach hydrotermalnych[1] oraz pegmatytach[2]. Współwystępuje z chabazytem, heulandytem, analcymem, natrolitem, mikroklinem, pirytem, kalcytem, dolomitem, phillipsytem, kalcytem[1][2].
Miejsca występowania: Irlandia Północna, Wielka Brytania – Szkocja, Kanada, Niemcy, Włochy, Australia.
Zastosowanie
- ma znaczenie naukowe,
- czasami interesuje kolekcjonerów.
Zobacz też
Przypisy
Bibliografia
- J. Parafiniuk: Minerały systematyczny katalog 2004, TG „Spirifer” W-wa 2005
- O. Medenbach, C. Sussieck-Fornefeld: Minerały, „Świat Książki” 1996 r.
- R. Hochleitner: Minerały i kryształy, „Muza S.A.” 1994 r.
- W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. „Alma – Press” 2003 r.
Linki zewnętrzne
- (ang.) Artykuły na portalu WebMineral: Gmelinit-(Na), Gmelinit-(Ca), Gmelinit-(K)