Golub

Golub
część miasta
Ilustracja
Panorama Golubia: widoczny m.in. zamek, dawny kościół neogotycki (obecnie szkoła), kościół św. Katarzyny, Drwęca
Herb
Herb
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Powiat

golubsko-dobrzyński

Miasto

Golub-Dobrzyń

W granicach Golubia-Dobrzynia

de facto 1941 / de jure 1951

Data założenia

1300

Populacja (2011)
• liczba ludności


1887

SIMC

nie nadano[1]

Położenie na mapie Golubia-Dobrzynia
Mapa konturowa Golubia-Dobrzynia, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Golub”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Golub”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Golub”
Położenie na mapie powiatu golubsko-dobrzyńskiego
Mapa konturowa powiatu golubsko-dobrzyńskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Golub”
Ziemia53°06′52″N 19°03′11″E/53,114444 19,053056[1]
Zamek w Golubiu
Kościół pw. św. Katarzyny
Dawny kościół ewangelicki, ob. Szkoła Podstawowa nr 1 i dom podcieniowy

Golub (niem. Gollub) – dzielnica Golubia-Dobrzynia (województwo kujawsko-pomorskie), na prawym brzegu Drwęcy. Dawniej samodzielne miasto, prawa miejskie posiadał w latach 1300–1951, własność królewska, w 1664 roku położony był w starostwie golubskim[2]. W 1951 (de facto 1941) połączony z Dobrzyniem nad Drwęcą utworzył nowe miasto Golub-Dobrzyń[3].

W 2011 r. miał 1887 mieszkańców[4].

Toponimia

Według Jerzego Maciejewskiego Golub (dop. Golubia) to nazwa dzierżawcza od imienia Golub (←Gościlub) (dop. Goluba); por. Wrocław (Wrocławia) od Wrocław (Wrocława), Poznań (Poznania) od Poznan (Poznana) itp.[5]

Historia

  • 1254 – pierwsza wzmianka o Golubiu, jako własności biskupów kujawskich
  • 1293 – Golub odstąpiony Krzyżakom
  • 1300 – założenie krzyżackiego miasta
  • 1305–1311 – wzniesienie zamku i ustanowienie komturii
  • 1410 – zdobycie przez wojska polskie, bitwa pod murami miasta z wojskami Kawalerów Mieczowych[6]
  • 1422 – zdobycie przez wojska polskie (wojna golubska)
  • 1460 – zdobycie przez wojska krzyżackie pod dowództwem Bernarda Szumborskiego
  • 1462 – zdobycie przez wojska polskie pod dowództwem Ulryka Czerwonki
  • 1466 – przyłączony do Polski (Prusy Królewskie) na mocy pokoju toruńskiego jako starostwo niegrodowe
  • 1611–1625 – rezydencja Anny Wazówny (siostry Zygmunta III Wazy)
  • 1772–1919 – Golub pod zaborem pruskim (1807–1815 w Księstwie Warszawskim)
  • od 1900 – połączenie kolejowe z Bydgoszczą i Brodnicą
  • pocz. XI 1906 – pocz. III 1907 strajk szkolny przeciwko nauczaniu religii w języku niemieckim[7]
  • 1939–1945 – okupacja hitlerowska, zagłada ok. 200 Żydów golubskich, wyniszczanie polskiej inteligencji, przymusowe wpisywanie na niemiecką listę narodowościową (ok. 90% mieszkańców miasta)
  • 1941 – de facto utrata samodzielności w czasie okupacji przez połączenie z Dobrzyniem i utworzenie miasta Golub-Dobrzyń[8].
  • 1951 – formalna utrata samodzielności przez połączenie z Dobrzyniem i utworzenie miasta Golub-Dobrzyń[3]
Golub, miasto i zamek w XVIII w.

Zabytki

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 34562.
  2. ↑ Opis królewszczyzn w województwach chełmińskim, pomorskim i malborskim w roku 1664, wydał Józef Paczkowski, Toruń 1938, s. 7.
  3. 1 2 Dz. U. z 1951 r. Nr 27, poz. 200 (ISAP).
  4. ↑ Bruzda, Sandra (2011, June 13). E-mail: Demographic data for 2011 for the left-bank part of Golub-Dobrzyń (Dobrzyń nad Drwęcą) – formerly in Congress Poland. Golub-Dobrzyń, Urząd Miasta, Wydział Organizacyjny i Spraw Społecznych in Golub-Dobrzyń.
  5. ↑ Jerzy Maciejewski, Język ludności golubsko-dobrzyńskiej, [w:] Dzieje Golubia-Dobrzynia i okolic, red. Kazimierz Chruściński, 1979 Toruńskie Towarzystwo Kultury.
  6. ↑ Mieczysław Haftka „Zamki Krzyżackie w Polsce – Szkice z Dziejów”, Muzeum Zamkowe w Malborku, 1999, s. 116, ISBN 83-86-206-27-6.
  7. ↑ L. Burzyńska-Wentland, Strajki szkolne w Prusach Zachodnich w latach 1906−1907, Gdańsk 2009, s. 98.
  8. ↑ Podział administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej: Praca zespołowa pod redakcją prof. Stanisława Srokowskiego. Warszawa: Biblioteka Samorządowca Nr 77, 1948., s. 125, 129.

Linki zewnętrzne

  • Historia Żydów w Golubiu na portalu Wirtualny Sztetl
  • Golub, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 658.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.