Goniolimon

Goniolimon
	; Goniolimon tatarski
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	goździkopodobne
Rząd	goździkowce
Rodzina	ołownicowate
Rodzaj	goniolimon
	Nazwa systematyczna
	Goniolimon Boissier; A.P.de Candolle, Prodr. 12: 632 (1848)
	Typ nomenklatoryczny
	non designatus
Synonimy
	Ikonnikovia Lincz.
	Ikonnikovia Lincz.

Goniolimon (Goniolimon Boiss.) – rodzaj roślin z rodziny ołownicowatych (Plumbaginaceae). Obejmuje 21 gatunków^[3]. Występują one w północnej Afryce (Algieria i Tunezja), w południowej i południowo-wschodniej Europie (od Włoch na wschód) oraz na rozległych obszarach Azji w strefie umiarkowanej, sięgając na wschodzie północnych Chin i wschodniej Syberii^[3]. Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne^[5]. W Polsce spotykany w uprawie bywa goniolimon tatarski G. tataricum^[6].

Morfologia

Pokrój: Byliny o grubej i drewniejącej szyi korzeniowej, silnie rozgałęzione od nasady^[7].
Liście: Gęsto skupione w rozetę przyziemną^[7].
Kwiaty: Drobne, skupione w raz do kilku razy rozgałęzione kwiatostany złożone wyrastające pojedynczo lub po dwa z kąta jednego z liści w rozecie. Rozgałęzienia kwiatostanu są kłosopodobne, składają się z kilku-kilkunastu kłosków osadzonych dwurzędowo na osi kwiatostanu. Poszczególne kłoski składają się z 2–5 kwiatów. Podsadki i podkwiatki mocno obłonione (błoniaste brzegi szersze od części zielonej), na końcach wyciągnięte w sztywne, zgrubiałe kolce. Kielich lejkowaty, błoniasty, z zielonymi tylko głównymi żyłkami działek, na brzegu biały, rozszerzony w błoniasty rąbek z 5 lub 10 łatkami. Płatki korony zrośnięte u nasady. Pręcików jest 5, przyległych do płatków. Zalążnia podługowata do jajowatej, z zaostrzonym wierzchołkiem, z pięcioma szyjkami słupka zakończonymi 5 główkowatymi, spłaszczonymi znamionami^[7].
Owoce: Podługowate do jajowatych torebki^[7].

Systematyka

Pozycja według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzaj z rodziny ołownicowatych Plumbaginaceae, w obrębie której należy do podrodziny Staticoideae i plemienia Staticeae^[8].

Wykaz gatunków^[3]

Goniolimon africanum Buzurović, Bogdanović & Brullo
Goniolimon besserianum (Schult. ex Rchb.) Kusn.
Goniolimon callicomum (C.A.Mey.) Boiss.
Goniolimon caucasicum Klokov
Goniolimon cuspidatum Gamajun.
Goniolimon dalmaticum (C.Presl) Rchb.
Goniolimon dshungaricum (Regel) O.Fedtsch. & B.Fedtsch.
Goniolimon elatum (Fisch. ex Spreng.) Boiss.
Goniolimon eximium (Schrenk) Boiss.
Goniolimon graminifolium (Aiton) Boiss.
Goniolimon heldreichii Halácsy
Goniolimon incanum (L.) Hepper
Goniolimon kaufmannianus (Regel) Voss
Goniolimon krylovii A.V.Grebenjuk
Goniolimon orthocladum Rupr.
Goniolimon rubellum (S.G.Gmel.) Klokov
Goniolimon sartorii Boiss.
Goniolimon sewerzowii Herder
Goniolimon speciosum (L.) Boiss.
Goniolimon tataricum (L.) Boiss. – goniolimon tatarski^[6]
Goniolimon tauricum Klokov

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-12-12] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-12-12] (ang.).
1 2 3 4 5 Goniolimon Boiss.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2025-12-12].
↑ Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian Institution. [dostęp 2025-12-12].
↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 397, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 LucjanL. Rutkowski LucjanL., Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 357, ISBN 83-01-12218-8 .
1 2 3 4 Goniolimon Boissier. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2025-12-12]. (ang.).
↑ Genus: Goniolimon Boiss.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2025-12-12].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-12-12] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-12-12] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 5 Goniolimon Boiss.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2025-12-12].

[ing-4] Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian Institution. [dostęp 2025-12-12].

[mabb-5] David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 397, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[klucz-6] 1 2 LucjanL. Rutkowski LucjanL., Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 357, ISBN 83-01-12218-8 .

[china-7] 1 2 3 4 Goniolimon Boissier. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2025-12-12]. (ang.).

[8] Genus: Goniolimon Boiss.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2025-12-12].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]