Grabina (Strzegom)

Grabina
Gräben
dzielnica
Ilustracja
Dawny przystanek kolejowy Grabina Śląska
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

świdnicki

Gmina

Strzegom

Miasto

Strzegom

W granicach Strzegomia

od 1947

Data założenia

przed 14 lutego 1255

Burmistrz

Krzysztof Kalinowski[1]

Kod pocztowy

58-150

Tablice rejestracyjne

DSW

SIMC

0984568

Położenie na mapie Strzegomia
Mapa konturowa Strzegomia, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Grabina”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Grabina”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Grabina”
Położenie na mapie powiatu świdnickiego
Mapa konturowa powiatu świdnickiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Grabina”
Położenie na mapie gminy Strzegom
Mapa konturowa gminy Strzegom, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Grabina”
Ziemia50°57′13″N 16°20′06″E/50,953611 16,335000[2]

Grabina (niem. Gräben) – dzielnica miasta Strzegomia. Została do niego przyłączona po 1947 roku[3][4].

Historia

Grabina powstała w XIII w. wzdłuż koryta Strzegomki i od 1255 r. jej dzieje nierozerwalnie wiążą się ze Strzegomiem. Często niszczona wylewami Strzegomki, a w 1640 r. podczas wojny trzydziestoletniej (1618–1648) spalona przez żołnierzy szwedzkich, już w XVII w. dzieliła się na część miejską i ziemską.Od 1785 r. był tu młyn wodny, szkoła ewangelicka, w latach późniejszych wiatrak, gorzelnia i gospoda. W XIX w. powstała tu cukrownia a sama osada była jedną z najlepiej rozwijających się miejscowości w regionie, dzięki przemysłowi kamieniarskiemu i rolnictwu.[5]

AL Gräben

Pomnik Ofiar Niemieckiego Reżimu Nazistowskiego[a][6]

W Grabinie w czasie II wojny światowej znajdował się obóz pracy przymusowej dla Żydówek, który u schyłku maja 1944 został podporządkowany niemieckiemu obozowi koncentracyjnemu Groß-Rosen jako jego filia i w takim charakterze istniał do lutego 1945. W filii tej przebywało 550 kobiet żydowskich, w większości obywatelek Polski. Pracowały w miejscowej roszarni[7]. Po obozie zostały tylko relikty fundamentów bramy i fragment betonowej posadzki.[8]

Zabytki

Znajduje się tutaj nieczynny, zabytkowy[9] dworzec kolejowy Grabina Śląska, murowano-szachulcowy, z 1909 r. z łącznikiem i magazynem spedycji kolejowej. Jest to zachowany kompletny zespół dworca kolejowego[10].

Uwagi

  1. ↑ Odsłonięcie pomnika Ofiar Niemieckiego Reżimu Nazistowskiego odbyło się 25 listopada 2019

Przypisy

  1. ↑ Wyniki w wyborach Burmistrza Strzegomia. [dostęp 2024-05-10].
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 37742.
  3. ↑ Grabina - polska-org.pl [online], polska-org.pl [dostęp 2020-04-17].
  4. ↑ Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262 (ISAP)).
  5. ↑ Graby najstarszą wsią w Polsce? [FOTO] – ws-24.pl [online], Wiadomości Świdnickie [dostęp 2020-04-17] (pol.).
  6. ↑ Odsłonięcie pomnika Ofiar Niemieckiego Reżimu Nazistowskiego w Grabach (Strzegom, woj. dolnośląskie). ipn.gov.pl. (pol.).
  7. ↑ Filie obozu koncentracyjnego Gross-Rosen. Informator, Muzeum Gross-Rosen, Wałbrzych, rok 2008, str. 34. ISBN 978-83-89824-07-3
  8. ↑ Frauen-Arbeitslager Gräben [online], Świdnicki Portal Historyczny, 26 lipca 2019 [dostęp 2020-04-17] (pol.).
  9. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 164. [dostęp 2020-03-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-10-31)].
  10. ↑ Adam Dylewski Historia kolei w Polsce, Carta Blanca 2012.