Grabocin

Grabocin
dawna wieś na terenie
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Konurbacja

górnośląska

Miasto

Dąbrowa Górnicza

W granicach Dąbrowy Górniczej

27 maja 1975[1]

SIMC

nie nadano[2]

Położenie na mapie Dąbrowy Górniczej
Mapa konturowa Dąbrowy Górniczej, blisko dolnej krawiędzi nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Grabocin”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Grabocin”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Grabocin”
Ziemia50°18′04″N 19°15′35″E/50,301111 19,259722[2]

Grabocin – dawna wieś, część miasta (na prawach powiatu) Dąbrowa Górnicza, w województwie śląskim. Stanowi osiedle w granicach dzielnicy Strzemieszyce Wielkie, a zarazem najdalej na południe wysuniętą część miasta. Do 1954 samodzielna wieś.

Grabocin stanowi południową część dzielnicy Strzemieszyce Wielkie, położoną w widłach ulic Sosnowieckiej i Rzecznej, łącznie z ich przecznicami (m.in. ulice Polna, Roztoki, Kozłowskiego, Sezamkowa, Bursztynowa), na północ od rzeki Bobrek[3]. Do Grabocina należą także zabudowania na południowym brzegu Bobrka, wzdłuż północnej strony ulicy Wąskiej[4], choć tereny te są morfologicznie i historycznie związane z sosnowieckimi Ostrowami Górniczymi. Natomiast mniejszy obszar Grabocina znajduje się od 1953 roku w granicach Sosnowca (ulice Kościuszkowców, Wopistów), jako część dzielnicy Kazimierz. Granicę między dąbrowskim a sosnowieckim Grabocinem sztucznie wyznacza ulica Sztygarska.

W Grabocinie urodził się 28 grudnia 1927 Edward Babiuch – polityk, ekonomista, premier rządu PRL.

Historia

Grabocin to dawna kolonia Strzemieszyc Wielkich. W latach 1867–1941 Grabocin należał do gminy Olkusko-Siewierskiej w powiecie będzińskim[5]. W II RP przynależał do woj. kieleckiego. 31 października gminę Olkusko-Siewierską podzielono na osiem gromad. Grabocin wszedł w skład gromady Strzemieszyce Wielkie jako jedna z jej siedmiu składowych[6].

Podczas II wojny światowej włączone do III Rzeszy[7]. Gromada Strzemieszyce Wielkie weszła w skład nowej gminy Strzemieszyce[8].

Po wojnie Grabocin wraz z całym powiatem będzińskim włączono do województwa śląskiego[9]. Władze polskie utrzymały utworzoną przez hitlerowców gminę Strzemieszyce, która od 1 grudnia 1945 była podzielona na 9 gromad w tym dwie nowe – Grabocin i Kazimierz[10]. Gromada Grabocin składała się z trzech jednostek: wsi Grabocin, kolonii Ciernice i kolonii Czarnemorze[11]. Wkrótce przywrócono gminie Strzemieszyce przedwojenną nazwę Olkusko-Siewierska, mimo że nie obejmowała ona już Gołonogu i Ząbkowic (stanowiły odrębne gminy).

1 stycznia 1950 gminę Olkusko-Siewierską podzielono na dwie: Kazimierz i Strzemieszyce Wielkie; Grabocin wszedł w skład tej drugiej wraz z gromadami Strzemieszyce Wielkie, Strzemieszyce Małe i Strzemieszyce Folwark[12][13]. 1 stycznia 1953 z gminy Strzemieszyce Wielkie wyłączono część gromady Grabocin, włączając ją do gminy Kazimierz; w ten sposób powstał późniejszy sosnowiecki Grabocin[14].

W związku z reformą znoszącą gminy jesienią 1954 roku, ustanowiono nową gromadę Strzemieszyce Wielkie, w skład której weszły Grabocin, Strzemieszyce Folwark i Strzemieszyce Wielkie[15]. Gromadę Strzemieszyce Wielkie zniesiono już po pięciu tygodniach, 13 listopada 1954, w związku z nadaniem jej statusu miasta, przez co Grabocin stał się obszarem miejskim i zarazem integralną częścią Strzemieszyc Wielkich[16].

27 maja 1975 Strzemieszyce Wielkie, wraz z Grabocinem, stały się częścią Dąbrowy Górniczej[17].

Przypisy

  1. ↑ (1954–1975 w granicach Strzemieszyc Wielkich
  2. 1 2 Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 37391.
  3. ↑ Grabocin w Mapach WIG
  4. ↑ Grabocin w Geoportalu 360
  5. ↑ Baza archiw. [dostęp 2021-04-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-05)].
  6. ↑ Kielecki Dziennik Wojewódzki. 1933, nr 27, poz. 182
  7. ↑ Amtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG
  8. ↑ Amtsbezirk Strzemieszyce
  9. ↑ Dz. U. z 1945 r. Nr 8, poz. 38 (ISAP)
  10. ↑ Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki z dnia 22 grudnia 1945 r., Nr. 34, Poz. 470)
  11. ↑ Śląski Dziennik Wojewódzki, 1949, nr 11, poz. 178
  12. ↑ Dz. U. z 1950 r. Nr 3, poz. 24 (ISAP)
  13. ↑ Wykaz gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej: według stanu na z dnia 1 VII 1952 r.
  14. ↑ Dz. U. z 1952 r. Nr 41, poz. 282 (ISAP)
  15. ↑ Uchwała Nr 14/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu będzińskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 15 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 54)
  16. ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 254 (ISAP)
  17. ↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 15, poz. 87 (ISAP).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.