Gustaw Zimajer
 Gustaw Zimajer i Helena Modrzejewska (około 1863) | |
| Imię i nazwisko |
Gustaw Adolf Sinnmayer |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód |
aktor, dyrektor teatru |
| Współmałżonek |
Katarzyna de Rautenberg-KIińska, |
| Lata aktywności |
1861–1901 |
Gustaw Zimajer (właśc. Sinnmayer, pseud. Modrzejewski, Adolph von Modrzejewski[1], ur. 28 czerwca?/10 lipca 1826[2] w Gródku w Galicji, zm. 3 maja 1901 w Warszawie) – polski aktor teatralny i dyrektor teatrów prowincjonalnych w Galicji.
Życiorys
Pochodził ze spolonizowanej rodziny austriackiej. Był synem lekarza medycyny Jana Kacpra Sinnmayera i Katarzyny z Oelbergów, mężem i impresariem aktorki teatrów prowincjonalnych Adolfiny Zimajer, ojcem m.in Heleny Zimajer („Modrzejewskiej”) i inżyniera Rudolfa Modrzejewskiego. Służył w austriackiej armii, był też przez kilka lat urzędnikiem magistratu krakowskiego. W roku 1850 ożenił się z Katarzyną Marią de Rautenberg-Klińską. W Krakowie poznał Helenę Misel (potem Modrzejewską). W 1861 wystąpił z nią w zespole teatru prowincjonalnego Konstantego Łobojki w Bochni (być może współkierował tam zespołem), Nowym Sączu, Rzeszowie, Przemyślu (tu od stycznia 1862), Samborze, Stanisławowie, Brzeżanach i Brodach (do września). Podobno właśnie Łobojko wymyślił dla nich pseudonim Modrzejewscy, którego Helena Modrzejewska używała do końca życia, a Zimajer i (jego druga żona Adolfina) przez kilka lat. Następnie Zimajer przebywał z Modrzejewską we Lwowie (nie wiadomo, czy tam występował), w 1863 występował w teatrze prowadzonym przez Eisenbach-Ortyńskiego[1] w Czerniowcach. W 1864 roku uzyskał koncesję na prowadzenie teatru w Czerniowcach i objął dyrekcję teatru polskiego i niemieckiego. W 1865 wyjechał z Modrzejewską na dwa i pół miesiąca do Wiednia, Grazu i Pesztu. Po powrocie do Galicji Modrzejewska zdobyła angaż do teatru krakowskiego, a Zimajer dalej prowadził teatr w Czerniowcach (do 1866)[3].
W 1873 już jako wdowiec ożenił się w Warszawie z aktorką Adolfiną Franciszką Wodecką. Ze związku przyszło na świat dwoje dzieci, w 1869 córka Helena a w 1871 syn Karol Mikołaj[4]. W dalszym ciągu prowadził teatry prowincjonalne. W 1869 podobno znowu objął dyrekcję teatru w Czerniowcach, następnie grał z zespołem w Kołomyi. W tym mniej więcej okresie porzucił dotychczas używany pseudonim – Modrzejewski – i zaczął używać swego nazwiska: Sinnmayer (lub w formie spolszczonej – Zimajer). W 1870 występował w teatrze łódzkim, następnie został (do 1874) sekretarzem i administratorem zespołu wędrownego Anastazego Trapszy. W latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XIX w. zajmował się głównie sprawami urzędowymi i finansowymi w teatrach na prowincji i impresariatem swojej żony.
Był podobno jednym z najbardziej znanych antreprenerów teatralnych w Galicji[5]. Odkrył i wypromował dwie swoje żony – Helenę Modrzejewską i Adolfinę Zimajer. Pochowany na Starych Powązkach w Warszawie (kwatera 85-3-1)[6].
Przypisy
- 1 2 Edward Webersfeld Teatr prowincjonalny w Galicji „Scena i Sztuka” 1908-1909 (cykl).
- ↑ Data urodzenia za aktem chrztu z parafii Gródek, strona 54: https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/skan/-/skan/21d9f78c81908a5d4db3c8dec41b76175ddc66616a520aa98630271c91f29365
- ↑ Emerich Ritter von Moccosini prowadził jego finanse teatralne, zob. Edward Webersfeld Teatr prowincjonalny w Galicji „Scena i Sztuka” 1908-1909 (cykl).
- ↑ Rok, miejsce ślubu i uznanie dzieci za aktem ślubu w parafii Nawiedzenia NMP w Warszawie nr 53/1873: https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/skan/-/skan/8fdba9a89e81ea06c0ec7d3c0007ca12e2dea3a2723a30d862258f4cd21dee1d
- ↑ Józef Szczublewski, Żywot Modrzejewskiej, Warszawa 1975
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: GUSTAW SIMMAJER MODRZEJEWSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-05-05].
Bibliografia
- Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765-1965, (red. Zbigniew Raszewski), PWN, Warszawa 1973.
- Stanisław Dąbrowski, Adolfina Zimajer, Warszawa 1960.
- Józef Szczublewski, Helena Modrzejewska, Warszawa 1959.
- Akt zgonu 755/1901 z parafii św. Krzyża w Warszawie.
- Edward Webersfeld, Teatr prowincjonalny w Galicji, „Scena i Sztuka”, Warszawa 1908, nr 46 i 52.