Gymnopithys

	Gymnopithys
	Bonaparte, 1857
	; Mrówczyk białobrzuchy (Gymnopithys leucaspis)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	tyrankowce
Rodzina	chronkowate
Podrodzina	chronki
Plemię	Pithyini
Rodzaj	Gymnopithys
	Typ nomenklatoryczny
	Turdus pectoralis Latham, 1801 (= Turdus rufigula Boddaert, 1783)
Synonimy
	Anoplops Cabanis & F. Heine Sr., 1859;
	Anoplops Cabanis & F. Heine Sr., 1859;
Gatunki
	3 gatunki – zobacz opis w tekście
	3 gatunki – zobacz opis w tekście

Gymnopithys – rodzaj ptaków z podrodziny chronek (Thamnophilinae) w obrębie rodziny chronkowatych (Thamnophilidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Południowej i Centralnej^[4].

Morfologia

Długość ciała 11,5–14,5 cm; masa ciała 22–34 g^[4].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1857 roku francuski zoolog Charles-Lucien Bonaparte w artykule zatytułowanym Katalog ptaków zebranych w Kajennie, opublikowanym w czasopiśmie „Bulletin de la Société linnéenne de Normandie”^[2]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) mrówczyk okularowy (G. rufigula).

Etymologia

Gymnopithys: gr. γυμνος gumnos ‘goły, nagi’; rodzaj Pithys Vieillot, 1818 (dziwaczek)^[5].
Anoplops: gr. ανοπλος anoplos ‘bez tarczy, nieuzbrojony’, od negatywnego przedrostka αν- an-; ὁπλον hoplon ‘duża tarcza greckiej, ciężkiej piechoty lub hoplitów’; ωψ ōps, ωπος ōpos ‘wygląd’^[6].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[7]:

Gymnopithys rufigula (Boddaert, 1783) – mrówczyk okularowy
Gymnopithys bicolor (Lawrence, 1863) – mrówczyk dwubarwny
Gymnopithys leucaspis (P.L. Sclater, 1855) – mrówczyk białobrzuchy

Uwagi

↑ Nowa nazwa dla Gymnopithys Bonaparte, 1857 ze względu na puryzm.

Przypisy

↑ Gymnopithys, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 Ch.-L. Bonaparte. Catalogue des Oiseaux Recueillis a Cayenne. „Bulletin de la Société linnéenne de Normandie”. 2, s. 35, 1856-1857. (fr.).
↑ J. Cabanis & F. Heine: Museum Heineanum: Verzeichniss der ornithologischen Sammlung des Oberamtmann Ferdinand Heine, auf Gut St. Burchard vor Halberstadt. T. 2: Schreivögel. Halberstadt: In Commission bei R. Frantz, 1859–60, s. 9. (niem.).
1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Typical Antbirds (Thamnophilidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Gymnopithys, DOI: 10.2173/bow.thamno3.01 [dostęp 2026-08-18] (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Gymnopithys [dostęp 2022-01-17] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Anoplops [dostęp 2022-01-17] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Pithyini Ridgway, 1911 (wersja: 2026-04-25). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-18].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[3] Nowa nazwa dla Gymnopithys Bonaparte, 1857 ze względu na puryzm.

[itis-1] Gymnopithys, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Bonaparte-2] 1 2 Ch.-L. Bonaparte. Catalogue des Oiseaux Recueillis a Cayenne. „Bulletin de la Société linnéenne de Normandie”. 2, s. 35, 1856-1857. (fr.).

[Cabanis&Heine-4] J. Cabanis & F. Heine: Museum Heineanum: Verzeichniss der ornithologischen Sammlung des Oberamtmann Ferdinand Heine, auf Gut St. Burchard vor Halberstadt. T. 2: Schreivögel. Halberstadt: In Commission bei R. Frantz, 1859–60, s. 9. (niem.).

[Winkler&inni-5] 1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Typical Antbirds (Thamnophilidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Gymnopithys, DOI: 10.2173/bow.thamno3.01 [dostęp 2026-08-18] (ang.).

[6] The Key to Scientific Names ↓, Gymnopithys [dostęp 2022-01-17] .

[7] The Key to Scientific Names ↓, Anoplops [dostęp 2022-01-17] .

[Mielczarek&Kuziemko-8] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Pithyini Ridgway, 1911 (wersja: 2026-04-25). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-18].

[1]

[2]

[a]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]