Halil i Hajrija

Halil i Hajrija (alb. Halili dhe Hajria) – pierwszy albański balet skomponowany dla Teatru Opery i Baletu w Tiranie na sezon 1963^[1]. Kompozytorem baletu był Tish Daija^[2].

Premiera baletu odbyła się 13 stycznia 1963, w rocznicę proklamowania Ludowej Republiki Albanii^[2]. Baletmistrzem był Panajot Kanaçi, orkiestrą dyrygował Mustafa Krantja. Role tytułowe zatańczyli Xhemil Simixhi i Ganimet Simixhiu Vendresha. W późniejszych inscenizacjach w roli Halila występowali także: Kristaq Rada i Llaqi Nako. Rolę Hajriji tańczyła oprócz Vendreshy także Zoica Haxho. Do 1973 balet wystawiano 150 razy, w tym także na tournée albańskiego zespołu w Grecji, we Włoszech, Turcji i we Francji. Kolejna inscenizacja baletu odbyła się w 1983, a role tytułowe zatańczyli Llaqi Nako i Albana Sulejmani^[2]. Choreografią zajął się ponownie Panajot Kanaçi^[2].

Balet stanowi adaptację ludowej pieśni z okolic Szkodry Fryni era, u çil Taraba^[2]. Halil walczy przeciwko Turkom z bronią w ręku, a jego siostra Hajrija wychodzi za mąż i przenosi się do Szkodry. Mąż Hajriji zaprasza Halila na obiad do rodzinnego domu, wydając go w ręce tureckie. Skazany na karę śmierci Halil przeklina siostrę oskarżając go o zdradę. Hajrija zabija swojego męża i wyrusza w góry, aby walczyć z Turkami, tak jak w przeszłości jej brat^[2].

• Peter Prifti: Socialist Albania since 1944: domestic and foreign developments.. New York: 1978, s. 125.