Mustafa Krantja
 Mustafa Krantja (ok. 1950) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Instrumenty |
skrzypce |
| Gatunki | |
| Zawód |
dyrygent |
| Aktywność |
od 1951 |
| Odznaczenia | |
 | |
 | |
Mustafa Krantja (ur. 10 kwietnia 1921 w Kavajë, zm. 4 stycznia 2002 w Tiranie[1]) – albański dyrygent, kompozytor i skrzypek[2].
Życiorys
Uczył się w szkole pedagogicznej w Elbasanie, a następnie pracował jako nauczyciel[1][3]. W 1944 dołączył do Orkiestry Radia i Telewizji jako pierwszy skrzypek[2]. W 1946 powstał w Tiranie Komitet Kultury i Sztuki, zajmujący się organizacją życia artystycznego w Albanii, a Krantja wszedł w skład jego komisji muzycznej[4]. W latach 1947-1950 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Pradze[5]. Po powrocie do Albanii w 1951 założył orkiestrę symfoniczną Teatru Opery i Baletu w Tiranie[6]. Był pierwszym dyrygentem Filharmonii Albańskiej. W 1964 współtworzył Konserwatorium Tirańskie, które z czasem stało się częścią Instytutu Sztuk. Krantja współtworzył w konserwatorium studia z zakresu dyrygentury[5].
Krantja kierował orkiestrą symfoniczną w czasie pierwszej albańskiej premiery opery Rusałka Aleksandra Dargomyżskiego, a następnie premier dwóch pierwszych albańskich oper Mrika (1959) i Skenderbeu (1968), jak również pierwszego albańskiego baletu Halil i Hajrija (1963)[5]. Oprócz dyrygentury, Krantja zajmował się także komponowaniem. Jego dorobek twórczy obejmuje 20 utworów.
Był żonaty, miał syna Ermira (ur. 1947), który także został dyrygentem[6].
Nagrody i wyróżnienia
Za swoją twórczość został odznaczony Orderem Naima Frasheriego I kl., Orderem Pracy II kl., a także wyróżniony tytułem Artysty Ludu (1956). Zasłużonego Artysty i czechosłowackim Medalem Dvořáka (1975)[5]. Był honorowym obywatelem Kavai[7]. Imię artysty noszą ulice w Tiranie (dzielnica Sharre) i w Kavai.
Przypisy
- 1 2 Robert Elsie: Historical Dictionary of Albania. Plymouth: Scarecrow Press, Inc., 2010, s. 248, seria: Historical Dictionaries of Europe, No. 75. ISBN 978-0-8108-6188-6. (ang.).
- 1 2 Mustafa Krantja, bekannter albanischer Dirigent. rtsh.al. [dostęp 2026-03-23]. (alb.).
- ↑ Flamuri i Paqes”, një premierë folkloristike e 1952 nga Filharmonia Shqiptare. sot.com.al. (alb.).
- ↑ Mikaela Minga. Muzika shqiptare në rrugët e ndërtimit socialist: institucione dhe institucionalizim. „Antropologji”. 1, s. 53, 2018.
- 1 2 3 4 Përkujtohet në ditën e lindjes dirigjenti i parë i TOB, “Nderi i Kombit” Mustafa Krantja. mcntv.al. (alb.).
- 1 2 Feim Ibrahimi – “Rrjedh në këngë e ligjërime”. tkob.gov.al. [dostęp 2025-01-19]. (alb.).
- ↑ Qytetare nderi. kavajaime.wordpress.com. [dostęp 2025-01-19]. (alb.).
Bibliografia
- Thanas Çaçi: Një jetë me muzikën: Mustafa Krantja. Tirana: Triptik, 2021. ISBN 978-9928-328-62-5. (alb.).
- Sokol Shupo: Enciklopedia e muzikës shqiptare, vol.1. Tiran: Asmus, 2008. (alb.).
- Alma Lama: Mustafa Krantja/Misteri i njeriut që krijoi orkestrën e parë simfonike. Koha Jone. [dostęp 2025-06-08]. (alb.).