Halina Winiarska

Halina Winiarska
Ilustracja
Halina Winiarska (2015)
Imię i nazwisko

Halina Stanisława Kiszkis

Data i miejsce urodzenia

8 października 1933
Chrzanów

Data i miejsce śmierci

16 kwietnia 2022
Kowale

Zawód

aktorka, pedagog

Współmałżonek

Jerzy Kiszkis

Lata aktywności

1956–2005

Zespół artystyczny
Teatr Wybrzeże w Gdańsku (1966–2003)
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Wolności i Solidarności Złoty Krzyż Zasługi Medal 30-lecia Polski Ludowej Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Odznaka honorowa „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej”
Wizerunek Haliny Winiarskiej na muralu „Kobiety Wolności” w Gdańsku

Halina Stanisława Winiarska, po mężu Kiszkis (ur. 8 października 1933 w Chrzanowie, zm. 16 kwietnia 2022 w Kowalach[1][2]) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, pedagożka, działaczka opozycyjna.

Życiorys

Córka Władysława i Irmy[1]. Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1957 zdała aktorski egzamin eksternistyczny. W latach 1956–1958 występowała w Teatrze Dramatycznym im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku, w latach 1958–1960 w Teatrze im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie, w latach 1960–1963 w Lubuskim Teatrze im. Leona Kruczkowskiego w Zielonej Górze, w latach 1963–1966 w Teatrach Dramatycznych w Poznaniu. W latach 1966–2003 była aktorką Teatru Wybrzeże w Gdańsku. Prowadziła pracę pedagogiczną w Teatrze Muzycznym w Gdyni, studium aktorskim przy Teatrze Wybrzeże oraz w Biskupim Seminarium Duchownym w Gdańsku i Liceum Jezuitów w Gdyni.

W latach 1961–1981 należała do SPATiF-ZASP, w tym w latach 1979–1981 była członkinią Zarządu Głównego.

W sierpniu 1980 z grupą trójmiejskich aktorów wsparła występami strajkujących w Stoczni Gdańskiej. We wrześniu 1980 wstąpiła do NSZZ „Solidarność”, w tym od listopada 1980 była przewodniczącą Komitetu Zakładowego. Od grudnia 1980 w Komitecie Obrony Więzionych za Przekonania.

13 grudnia 1981 została internowana i osadzona kolejno w Strzebielinku, Bydgoszczy-Fordonie i Gołdapi. Zwolniona 19 stycznia 1982. W latach 1982–1988 występowała podczas mszy za Ojczyznę w gdańskich kościołach. Współorganizowała Tygodnie Kultury Chrześcijańskiej. W latach 1986–1994 należała do Prymasowskiej Rady Społecznej. W sierpniu 1988 występowała dla strajkujących w Stoczni Gdańskiej i Porcie Gdańskim. W 1989 była członkinią Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” w Gdańsku.

Dwukrotnie zamężna. Po raz pierwszy z aktorem i dramaturgiem Zenonem Noconiem (1923–1992), po raz drugi od 29 czerwca 1963 z aktorem Jerzym Kiszkisem. Matka Krzysztofa (ur. 1954) i Joanny (ur. 1967)[3].

Zmarła w Kowalach, pochowana 23 kwietnia 2022 w Alei Zasłużonych gdańskiego cmentarza Srebrzysko[4] (rejon IV kwatera TAR I-2a-3)[5].

Grób Haliny Winiarskiej-Kiszkis na cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku

Filmografia

Ordery i odznaczenia

Nagrody i wyróżnienia

  • Nagroda na I Kaliskich Spotkaniach Teatralnych w Kaliszu za role Eweliny Corelli w Człowieku z budki suflera Tadeusza Rittnera w reż. Marii Straszewskiej oraz Róży w Ocaleniu Ireny Kubickiej i Alicji Zatrybówny w reż. Marka Okopińskiego w Teatrze Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze (1961)
  • Nagroda na II KST w Kaliszu za rolę Anżeliki w spektaklu Przedziwny kochanek Pierre’a Corneille’a w Teatrze Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze (1962)
  • Nagroda na XI Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu za rolę Damy w spektaklu Ostatnie dobranoc Armstronga Johna Ardena w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1969)[11]
  • „Order Stańczyka” nagroda miesięcznika „Litery” (1970)
  • Nagroda Ministra Kultury i Sztuki III stopnia za rolę Molly w spektaklu Ulisses według Jamesa Joyce’a w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1971)
  • Wielka Nagroda Widzów im. Iwo Galla za najlepsze aktorstwo 1970 roku w Plebiscycie VII Kongresu Widzów Teatru w Gdańsku (1971)[12]
  • Nagroda na XIII FTPP w Toruniu za rolę tytułową w spektaklu Maleńka Alicja Edwarda Albee w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1971)
  • Nagroda na XV FTPP w Toruniu za rolę tytułową w przedstawieniu Helena Eurypidesa w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1973)[13]
  • Nagroda Komitetu do Spraw Radia i Telewizji za kreację aktorską w spektaklu Teatru Telewizji Jenny E. Caldwella (1974)[14]
  • Nagroda aktorska na XXV KST w Kaliszu za rolę Raniewskiej w spektaklu Wiśniowy sad Antona Czechowa w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1985)[15]
  • „Złota Kareta” redakcji „Nowości” - nagroda na XXVIII FTPP w Toruniu za rolę Temidy w Prometeuszu Jerzego Andrzejewskiego w Teatrze Dramatycznym im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku (1986)[16]
  • Nagroda dziennikarzy akredytowanych przy XXVIII FTPP w Toruniu za rolę Raniewskiej w Wiśniowym sadzie w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku i rolę Temidy w Prometeuszu w Teatrze Dramatycznym w Białymstoku (1986)[16]
  • Złoty Wawrzyn Grzymały (1989)
  • Nagroda aktorska I stopnia i Bursztynowy Pierścień Wikenhausera na XXIX OPTMF w Szczecinie za rolę Pastora w spektaklu Godzina kota Pera O. Enquista w reż. Krzysztofa Babickiego w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1994)
  • Nagroda Marszałka Województwa Pomorskiego za całokształt twórczości aktorskiej z okazji 50-lecia pracy artystycznej (2003)
  • Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury z okazji jubileuszu 50-lecia twórczości scenicznej (2003)[17]
  • Nagroda na V Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej „Dwa teatry” w Sopocie za rolę Wandy w słuchowisku Ulica sieroca Mieczysława Abramowicza (2005)
  • Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury za zaangażowanie i wkład w dzieło tworzenia gdańskiej kultury oraz z okazji jubileuszu 50-lecia Gdańskiego Seminarium Duchownego (2007)[17]
  • Pomorska Nagroda Artystyczna za wybitne zasługi dla pomorskiej kultury (2010)
  • Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska „Neptuny” (2012)[18]
  • Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury za całokształt pracy artystycznej, w tym za wybitny wkład w tworzenie gdańskiej sceny teatralnej (2013)[17]
  • Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury z okazji jubileuszu 70-lecia działalności artystycznej i 50-lecia obecności Teatru Wybrzeże w Gdańsku, z podziękowaniem za wiele lat twórczej pracy na gdańskiej scenie dramatycznej (2016)[17]
  • tytuł Honorowego obywatela Gdańska (14 września 2020)[19]

Upamiętnienie

  • W 2019 jej wizerunek znalazł się na muralu „Kobiety Wolności” na stacji PKM Strzyża w Gdańsku[20].

Przypisy

  1. 1 2 Rejestr Spadkowy PL: wyszukiwanie wpisu [online], rejestry-notarialne.pl [dostęp 2023-05-05].
  2. ↑ Jakub Cyrzan, Nie żyje Halina Winiarska. Gdańska aktorka i działaczka społeczna miała 89 lat [online], Gdańsk Nasze Miasto, 16 kwietnia 2022 [dostęp 2022-04-16] (pol.).
  3. ↑ WINIARSKA HALINA, aktorka – Encyklopedia Gdańska [online], gdansk.gedanopedia.pl [dostęp 2024-11-08].
  4. ↑ Ostatnie pożegnanie Haliny Winiarskiej-Kiszkis. "Wielki reżyser bije ci teraz brawo". 2022-04-23. [dostęp 2022-04-24].
  5. ↑ Wyszukiwarka Cmentarze w Gdańsku [online], cmentarze-gdanskie.pl [dostęp 2024-11-08].
  6. ↑ M.P. z 1997 r. Nr 47, poz. 457 (ISAP) „za wybitne osiągnięcia w pracy artystycznej”.
  7. ↑ M.P. z 2013 r. poz. 366 (ISAP) „za zasługi w działalności na rzecz niepodległości i suwerenności Polski oraz respektowania praw człowieka w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”.
  8. ↑ Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis [online], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [dostęp 2024-11-08] (pol.).
  9. ↑ Odznaczenia państwowe i odznaki honorowe przyznane w latach 1977–1983. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 8, s. 338, 1985. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-23].
  10. ↑ Miłosława Bukowska-Schielmann. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1987. Teatr. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 12, s. 239, 1989. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. ISSN 0860-2492. [dostęp 2025-12-17].
  11. ↑ Kronika wydarzeń kulturalnych 1969. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 5, s. 165, 1970. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-10-03].
  12. ↑ Teatr i życie teatralne 1971. „Rocznik Kulturalny Ziemi Gdańskiej”. Nr 6, s. 127, 1973. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-09-23].
  13. ↑ Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1973–1974. Teatr i życie teatralne. „Rocznik Kulturalny Ziemi Gdańskiej”. 7, s. 75, 1975. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-10-04].
  14. ↑ Irena Chruścińska, Kazimierz Chruściński. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1973–1974. Teatr i życie teatralne. „Rocznik Kulturalny Ziemi Gdańskiej”. Nr 7, s. 80, 1975. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-10-04].
  15. ↑ Miłosława Bukowska. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1984–1985. Teatr. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 10, s. 231, 1987. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-11-12].
  16. 1 2 Miłosława Bukowska-Schielmann. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1986. Teatr. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 11, s. 260–261, 1988. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. ISSN 0860-2492. [dostęp 2025-12-06].
  17. 1 2 3 4 Laureaci Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury [online], Gdańsk - oficjalny portal miasta [dostęp 2024-11-08] (pol.).
  18. ↑ Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska „Neptuny”. Oficjalny serwis Miasta Gdańska. [dostęp 2015-02-07]. (pol.).
  19. ↑ Przemysław Gulda, Grzegorz Szaro, Aktorzy Halina Winiarska-Kiszkis i Jerzy Kiszkis honorowymi obywatelami Gdańska [online], trojmiasto.wyborcza.pl, 14 września 2020 [dostęp 2023-05-05].
  20. ↑ Izabela Biała, Kobiety Wolności – niezwykły mural na stacji PKM Strzyża przypomina polskie opozycjonistki [online], Gdańsk - oficjalny portal miasta, 5 lipca 2019 [dostęp 2021-05-14] [zarchiwizowane z adresu 2020-12-02].

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.