Hallvard Vebjørnsson
| męczennik | |
 Rzeźba św. Hallvarda z frontu katedry Nidaros w Trondheim. | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przyczyna śmierci |
zabójstwo (strzał z łuku) |
| Czczony przez | |
| Kanonizacja |
uznany za świętego bez formalnej kanonizacji |
| Wspomnienie | |
| Atrybuty |
kamień młyński, trzy strzały |
| Patron | |
| Szczególne miejsca kultu |
Kościół i klasztor św. Hallvarda w Oslo |
Hallvard Vebjørnsson (ur. około 1020 w Lier, zm. 15 maja 1043 na wodach Drammensfjord) – męczennik wczesnochrześcijański, święty Kościoła katolickiego, prawosławnego i kościołów orientalnych, patron Oslo.
Biografia
Św. Hallvard urodził się około 1020 roku na farmie Husaby w Lier w chrześcijańskiej rodzinie. Był jedynym dzieckiem szlachetnie urodzonego rolnika Vebjørna i jego żony Torny Gudbrandsdatter, córki hrabiego Gudbranda, która była siostrzenicą Åsty, matki świętego Olafa II. Od dzieciństwa towarzyszył ojcu w podróżach handlowych, zwłaszcza po Morzu Bałtyckim[2].
W maju 1043 roku podczas krótkiej wyprawy dotarł do fiordu Drammen. Kiedy zamierzał wsiąść do łodzi, nadbiegła niewolna kobieta w ciąży, która poprosiła go, żeby ją przewiózł przez fiord. Wkrótce potem nad brzeg fiordu dotarło trzech mężczyzn, którzy zażądali wydania kobiety na śmierć, jako winnej kradzieży. Św. Hallvard po rozmowie z nimi odrzucił oskarżenia jako mało prawdopodobne i zaproponował zapłacenie za nią, w przypadku potwierdzenia oskarżeń przed sądem, należnej w takim przypadku grzywny[2].
Jeden z mężczyzn w gniewie wystrzelił z łuku, a strzała trafiła w pierś Hallvarda zabijając go na miejscu. Następnie ludzie ci zabili również kobietę i pochowali ją na plaży. Aby ukryć swój niegodny czyn do szyi męczennika przywiązali kamień młyński i wrzucili go do wody. Ciało odnaleziono wiele dni później unoszące się na wodzie wraz z kamieniem. To oraz fakt, że po wyniesieniu ciała na ląd przez jego przyjaciół, gałązki wierzby, użyte do jego poszukiwań, kilkakrotnie zazieleniły się, uznano za znak świętości[2].
Początkowo został pochowany w rodzinnej miejscowości, następnie król Harald III Srogi nakazał ekshumację ciała Hallvarda i przewiezienie go do Oslo, gdzie umieszczono je w okazałej trumnie pokrytej złoconymi srebrnymi płytkami i umieszczono za głównym ołtarzem w kościele Najświętszej Marii Panny. W 1130 roku przeniesiono szczątki świętego do nowo zbudowanej katedry św. Hallvarda, który obecnie znajduje się w ruinie[2][3].
Miejsca kultu i upamiętnienia
- patron Oslo (jego postać znajduje się we współczesnym herbie Oslo)
- gimnazjum św. Hallvarda w Lier[2]
- kościół katolicki św. Hallvarda w Oslo[1]
- cerkiew św. Hallvarda w Oslo[4]
Źródła historyczne
Krótki opis życia św. Hallvard znajduje się w Arnamagnæan Codex (AM 235 fol. (ok. 1374–1425)[5]. Święty nie jest wymieniony w Martyrologium Romanum[2].
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Hubert Łucjanek SVD, Ogłoszenia – 11maja – IV Niedziela Wielkanocna [online], Kościół katolicki Św. Hallvarda w Oslo [dostęp 2026-03-08] (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 Den hellige Hallvard Vebjørnsson (~1020–1043) [online], Den katolske kirke, 15 maja 2009 [dostęp 2026-03-08] (norw. bokmål).
- ↑ Åslaug Ommundsen, The Cults of Saints in Norway before 1200, t. 9, Turnhout, Belgium: Brepols Publishers, 2010, s. 81, DOI: 10.1484/M.CURSOR-EB.3.4589, ISBN 978-2-503-53033-8 (ang.).
- ↑ Archdiocese of Orthodox Churches of Russian Tradition in Western Europe Moscow Patriarchate Saint Hallvard Parish [online] [dostęp 2026-03-08] (ang.).
- ↑ Kirsten Wolf, Medieval Icelandic Hagiography: The State of the Art, [w:] Dario Bullitta, Kirsten Wolf (red.), Saints and their legacies in medieval Iceland, Cambridge 2021, s. 13, ISBN 978-1-84384-611-6.
Linki zewnętrzne
- Zdjęcie najstarszego wizerunku św. Hallvarda z kościoła w Botne., [w:] Edvard Bull, Oslos historie, 1922 [dostęp 2026-03-09].