Henryk Hawrylak

Henryk Hawrylak

Data i miejsce urodzenia	24 maja 1924 Lublin
Data śmierci	21 listopada 2013
Profesor nauk technicznych
Specjalność: mechanika maszyn i procesów
Alma Mater	Politechnika Wrocławska
Doktorat	1961
Profesura	1969
Doktor honoris causa Politechnika Wrocławska – 2000 Politechnika Koszalińska – 2005 Politechnika Lubelska – 2005
Nauczyciel akademicki
Uczelnia	Politechnika Wrocławska
Dziekan
Wydział	Mechaniczny
Okres spraw.	1967–1975 1990–1993
Prodziekan
Wydział	Mechaniczny
Okres spraw.	1956–1958 1965–1967
Odznaczenia

Henryk Hawrylak (ur. 24 maja 1924 w Lublinie, zm. 21 listopada 2013^[1]) – polski profesor, inżynier mechanik, specjalista w dziedzinie budowy i eksploatacji maszyn górnictwa odkrywkowego.

Ukończył w 1945 Liceum Ogólnokształcące w Zamościu^[2] i podjął studia wyższe na Wydziale Mechaniczno-Elektrotechnicznym nowoutworzonej we Wrocławiu Uczelni Wyższej, Uniwersytetu i Politechniki Wrocławskiej. W 1950 ukończył studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Wrocławskiej. Już w czasie studiów w latach 1947–1948 uczestniczył pod kierunkiem prof. Romana Sobolskiego w pracach nad tworzoną wówczas przez niego Katedrą Maszyn Dźwigowych i Urządzeń Transportowych Politechniki Wrocławskiej. W 1961 na podstawie rozprawy pt. Zmniejszenie obciążeń dynamicznych w mechanizmach obrotu maszyn roboczych ciężkich uzyskał stopień doktora nauk technicznych, w 1965 habilitował się na podstawie dorobku naukowego i rozprawy nt. Teoretyczne podstawy obliczenia i doboru mechanizmów urabiania koparek wielonaczyniowych”, w 1969 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1975 – zwyczajnego.

Działalność dydaktyczną i inżynierską rozpoczął w 1948 jako pracownik Centralnego Biura Konstrukcji Maszyn w Bytomiu, a w 1949 został pracownikiem naukowym Katedry Maszyn Dźwigowych, a następnie Instytutu Konstrukcji i Eksploatacji Maszyn Politechniki Wrocławskiej. W tym czasie był również pracownikiem Instytutu Konstrukcji Mechanicznych Głównego Instytutu Mechaniki z oddziałem we Wrocławiu^[2].

Jego działalność naukowa koncentrowała się na badaniach wpływu używanych w górnictwie narzędzi urabiania kopalin na geologię górotworu. Stworzył w tej dziedzinie szkołę naukową, której współpraca z innymi ośrodkami naukowymi, badawczo-rozwojowymi i przemysłowymi zaowocowała stworzeniem polskich koparek wielonaczyniowych i ładowarko-zwałowarek, produkowanych w zunifikowanych seriach. Ze szkoły tej wyszło do 2005 pięciu profesorów i czterech doktorów habilitowanych.

Był autorem ponad 120 publikacji naukowych (w tym 8 książkowych) i 90 niepublikowanych prac przeznaczonych dla przemysłu oraz promotorem 16 doktoratów. Przez ćwierć wieku kierował utworzonym przez siebie Zakładem Maszyn i Urządzeń Górnictwa Odkrywkowego w Instytucie Konstrukcji i Eksploatacji Maszyn Politechniki Wrocławskiej, był też dyrektorem tego Instytutu oraz prodziekanem (1956–1958 i 1965–1967) i dziekanem (1967–1975 i 1990–1993) Wydziału Mechanicznego PWr. W latach 1973–1980 był przewodniczącym Prezydium Senatu Politechniki Wrocławskiej, w 1990–1999 przewodniczył Komisji Senatu Politechniki Wrocławskiej ds. Rozwoju Kadr Naukowych.

Członek Komitetu Budowy Maszyn Polskiej Akademii Nauk (od 1973), członek prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (od 1988), Przewodniczący Rady Naukowej Instytutu Górnictwa Odkrywkowego „Poltegor-Instytut” we Wrocławiu.

Wielokrotnie wyróżniany i odznaczany za działalność naukową, dydaktyczną i społeczną.

Mąż architekt Jadwigi Grabowskiej-Hawrylak, ojciec Katarzyny Hawrylak-Brzezowskiej, miejskiego konserwatora zabytków (1995–2017)^[3] we Wrocławiu.

Pochowany 27 listopada 2013 na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu (sektor 4b-7-18)^[4].

• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1977)
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1969)
• Złoty Krzyż Zasługi
• Medal 30-lecia Polski Ludowej
• Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955)^[5]
• Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
• Medal Rodła
• Medal Komisji Edukacji Narodowej (1977)
• Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
• Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL”
• Odznaka Zasłużony Działacz FJN
• Medal za Wybitne Zasługi dla Rozwoju Politechniki Wrocławskiej (1995)^[6]
• Złota Odznaka Politechniki Wrocławskiej
• Złota Honorowa Odznaka SIMP
• Honorowa Jubileuszowa Odznaka SIMP
• Złota Odznaka NOT
• Srebrna Odznaka NOT
• Honorowa Odznaka Przyjaciół Wrocławia (1983)
• Odznaka Budowniczego Wrocławia
• Odznaka Honorowa Zrzeszenia Studentów Polskich (1970)
• Odznaka Pionierów Wrocławia
• Złota Odznaka Towarzystwa Miłośników Wrocławia
• Złota Odznaka Budowniczy LGOM
• Odznaka Zasłużony Poltegoru
• Medal 25-lecia Poltegoru
• Złota Odznaka Zasłużony Pracownik Fadroma
• Złota Odznaka Zasłużony Pracownik Turowa
• Medal XXV-lecia Politechniki Wrocławskiej
• Medal XXX-lecia Politechniki Wrocławskiej
• Medal 50-lecia Politechniki Wrocławskiej
• Złota Odznaka Politechniki Wrocławskiej
• Medal Katedry Konstrukcji Maszyn VT w Brnie

Źródło:^[7][8][9].

• Tytuł Zasłużony dla Dolnego Śląska
• Mistrz Techniki NOT I stopnia (1980)
• Nagroda Państwowa II stopnia (zespołowa) za udział w opracowaniu konstrukcji i technologii koparki kołowej wielonaczyniowej KWK—1400 (1984)
• Nagroda Państwowa II stopnia (zespołowa) za udział w opracowaniu konstrukcji i uruchomieniu produkcji ładowarko-zwałowarek serii ŁZKS (1986)
• Nagroda Senatu Politechniki Wrocławskiej za rok 1992 (1993)^[10]
• Dyplom „Solidarności” (2005)
• tytuł doktora honoris causa Politechniki Wrocławskiej (2000)^[11]
• tytuł doktora honoris causa Politechniki Koszalińskiej (2005)^[12]
• tytuł doktora honoris causa Politechniki Lubelskiej (2005)^[13]

• Prof. zw. dr hab. in Henryk Hawrylak, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2008-06-19] .