Henryk Karpiński
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
30 czerwca 1873 |
| Data i miejsce śmierci |
19 lutego 1960 |
| Profesor | |
| Specjalność: papiernictwo | |
| Alma Mater | |
| Profesura |
1958 |
| Kierownik | |
| Katedra |
Papiernictwa PŁ |
| Okres spraw. |
1947–1957 |
| Odznaczenia | |
Henryk Karpiński, właśc. Teodor Henryk Karpiński (ur. 30 czerwca 1873 w Warszawie, zm. 19 lutego 1960 w Łodzi)[1] – polski specjalista w dziedzinie papiernictwa, profesor Politechniki Łódzkiej.
Życiorys
Urodził się 30 czerwca 1873 roku w Warszawie, w wielodzietnej rodzinie Wincentego Dominika Kajetana (1829–1906), powstańca styczniowego, pioniera przemysłu chemiczno-farmaceutycznego na ziemiach polskich, i Wandy z Kamelskich h. Pierzchała (1939–1929)[1][2]. Uczęszczał do gimnazjum klasycznego w Warszawie, edukację kontynuował w Rydze, gdzie w 1892 roku zdał maturę. Następnie studiował na Wydziale Chemicznym Politechniki Ryskiej, którą w roku 1897 ukończył z wyróżnieniem uzyskując tytuł mgr. inż. chemii. Należał do Polskiej Korporacji Akademickiej Welecja. W okresie studiów w celu pogłębienia niektórych dziedzin nauki wyjeżdżał dwukrotnie do Niemiec, tj. na Uniwersytet w Lipsku i do laboratorium prof. Remigiusa Freseniusa w Wiesbaden. Praktyki odbył w Berlinie i w Wiedniu. Pracę zawodową rozpoczął jako chemik w przemyśle garbarskim. W latach 1905–1911 był dyrektorem Towarzystwa Schlösserowskiej Przędzalni Bawełny i Tkalni Sp. Akcyjna w Ozorkowie[1]. Od 1911 roku poświęcił się wyłącznie papiernictwu. Zajmował kierownicze stanowiska w różnych przedsiębiorstwach papierniczych: pełnił funkcję dyrektora Mirkowskiej Fabryki Papieru w Jeziornie (1911–1915, 1918–1920), następnie dyrektora Towarzystwa Akcyjnego Pabianickiej Fabryki Papieru Robert Saenger. W latach 1932–1937 był prezesem zarządu „Centropapieru”, syndykatu polskich papierni, którego też był współorganizatorem. W 1938 roku założył własne biuro technologii papieru, które prowadził do września 1939 roku. 19 lutego 1938 roku Sąd Okręgowy w Warszawie pod poz. 10.905 wpisał „Inż. Henryk Karpiński i S-ka, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” w Warszawie, która miała zajmować się sprzedażą artykułów technicznych i chemicznych, maszyn, aparatów i urządzeń technicznych[3]. Równocześnie, w latach 1923–1939, wykładał technologię papieru na Politechnice Warszawskiej[1].
W czasie okupacji niemieckiej był prezesem Zarządu Spółki Akcyjnej „Nasz sklep – Ubrania”, a także dyrektorem fabryki chemicznej „Leszczyński i S-ka Sp. Akc.”[1]. W 1944 roku wrócił do Mirkowa[4].
W latach 1945–1948 był dyrektorem Północnego Zjednoczenia Przemysłu Celulozowo-Papierniczego i doradcą technicznym Centralnego Zarządu Przemysłu Papierniczego. Brał udział w pracy nad odbudową zniszczonego przemysłu. W 1946 roku podjął pracę w Politechnice Łódzkiej. Wykładał papiernictwo na Wydziale Mechanicznym PŁ w nowo utworzonej Sekcji Maszyn i Urządzeń Celulozowo-Papierniczych. Był organizatorem i kierownikiem Katedry Papiernictwa powołanej w 1947 roku, funkcję tę pełnił do 1957 roku, to jest do czasu połączenia jej z Katedrą Maszyn Papierniczych, w wyniku czego powstała Katedra Papiernictwa i Maszyn Papierniczych. W 1958 roku uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego. Pracę naukową i dydaktyczną kontynuował do ostatnich lat życia.
Od 7 września 1897 roku był mężem Stanisławy Haliny z Bartkiewiczów, siostry pisarza i malarza Zygmunta Bartkiewicza. Mieli córkę Zofię po mężu de Callier (1898–1989) i syna Jerzego (1900–?)[1][2].
Zmarł w Łodzi[4].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1958)[4]
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Teodor Henryk Karpiński (1873–1960), chemik przedsiębiorca podkowalesna-tppl.pl [dostęp 2025-12-12].
- 1 2 Henryk Teodor Karpiński [online], www.sejm-wielki.pl [dostęp 2025-12-12].
- ↑ M.P. z 1938 r. nr 88, s. 20 Z Rejestru Handlowego [dostęp 2025-12-12].
- 1 2 3 Księga Pamięci Osób Zasłużonych dla PŁ [online], Politechnika Łódzka, 3 marca 2021 [dostęp 2025-12-12].
Bibliografia
- Ewa Chojnacka, Zbigniew Piotrowski, Ryszard Przybylski (red.): Profesorowie Politechniki Łódzkiej 1945–2005. Łódź: Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej, 2006, s. 103.