Henryk Zbierski

Henryk Zbierski (ur. 22 września 1925, zm. 19 lipca 1995)[1] – polski anglista, szekspirolog, którego kariera naukowa i dydaktyczna na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu przyczyniła się do rozwoju badań nad literaturą angielskiego renesansu, ze szczególnym uwzględnieniem twórczości Williama Shakespeare’a[2][3].

Życiorys

Henryk Zbierski urodził się w 1925 roku w Poznaniu. Szkołę powszechną ukończył w 1939 roku we Wrześni. Okres okupacji spędził w Marzelewie koło Wrześni, gdzie pracował jako przymusowy robotnik rolny i leśny. Po wojnie kontynuował edukację, kończąc w 1946 roku I Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych[4]. Następnie podjął studia polonistyczne oraz anglistyczne na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Po zamknięciu Seminarium Filologii Angielskiej w 1952 roku przeniósł się do Katedry Literatury Polskiej, by w 1957 roku wrócić na anglistykę, którą tworzył od podstaw[4]. W 1960 roku uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych na podstawie monografii Shakespeare and the ‘War of the Theatres’. A Reinterpretation (druk: Poznań, PWN, 1957). W latach 1966–1978 i 1981–1984 pełnił funkcję zastępcy dyrektora do spraw dydaktycznych Instytutu Filologii Angielskiej UAM, a także kierownika Studium Zaocznego Filologii Angielskiej UAM (1970–1974). Od 1991 profesor zwyczajny. Od 1966 do śmierci w 1995 roku pełnił funkcję Kierownika Zakładu Literatury Angielskiej w Instytucie Filologii Angielskiej UAM[4].

Córką Henryka Zbierskiego jest dr Anna Zbierska, językoznawczyni[4].

Profesor Zbierski był czynnie uczestniczył w międzynarodowym życiu naukowym: należał do International Shakespeare Association;Shakespeare Association of America; Deutsche Shakespeare Gesellschaft; European Association of University Professors of English. Przez całe życie naukowe był związany z Poznańskim Towarzystwem Przyjaciół Nauk (PTPN), w którym pełnił szereg funkcji i publikował swoje prace, umacniając pozycję Poznania jako ośrodka naukowego[4].

Henryk Zbierski jest pochowany na Cmentarzu Junikowo w Poznaniu[5].

Działalność naukowa i dydaktyczna

Wśród publikacji naukowych Henryka Zbierskiego wymienić należy:

  • Shakespeare and the ‘War of the Theatres’. A Reinterpretation (Poznań: PWN, 1957) – monografia doktorska Zbierskiego analizuje konflikty teatralne w Londynie elżbietańskim z perspektywy politycznej i społecznej. Praca analizę literacką łączy z kontekstem historycznym, wprowadzając metody nowego historyzmu zanim zaczęto się posługiwać narzędziami tego rodzaju[4].
  • Literatura angielska (w serii „Dzieje literatur europejskich”, Tom 2, red. Władysław Floryan, Warszawa: PWN, 1982; wznowienie jako Historia literatury angielskiej, Poznań: Wydawnictwo Atena, 2002) – kompendium dające szeroki obraz literatury Anglii, osadzone jednak w specyfice polskiego doświadczenia literackiego i historycznego. Publikacja ukazuje literaturę angielską w szerszym europejskim kontekście[4].
  • William Shakespeare (Warszawa: Wiedza Powszechna, 1988) – biografia Shakespeare;a obejmująca również dyskusję nad jego twórczością, konstruująca sylwetkę dramatopisarza na tle społecznym i historycznym Anglii poreformacyjnej[4].

Działalność dydaktyczna Profesora Zbierskiego była drugim z filarów jego działalności: wypromował około 150 magistrów i 14 doktorów, wychowując kolejne pokolenia naukowców. Do grona jego wychowanków zaliczają się m.in. Jerzy Limon, Jacek Fabiszak i Anna Cetera-Włodarczyk[4].

Prace Prof. Zbierskiego ukazywały się w Shakespeare Survey, Shakespeare Jahrbuch czy Times Literary Supplement[4]. Twórczość Shakespeare’a była centralnym punktem zainteresowań Henryka Zbierskiego, ale jego dorobek naukowy obejmuje także przekład literacki, poezję angielskiego romantyzmu, komparatystykę literacką, teatrologię i teorię dramatu[4].

Wybrane prace

  • Zbierski, Henryk. Joseph Conrad content World wide and His Polish footprints (1995)[6].
  • Zbierski, Henryk. Notes on Polish Translations of Shakespeare’s Plays: Past and Present (1994)[7].
  • Zbierski, Henryk. Some Aspects of Development and Decline of Shakespearean Tragedy (1978)[8].
  • Zbierski, Henryk. „Benefit of Clergy”. New Light on the Denouement of Shakespeare’s „Romeo and Juliet” (1970)[9].
  • Zbierski, Henryk. Possible Echoes of Boccaccio’s” Decameron” in the Balcony Scene of” Romeo and Juliet” (1971)[10].
  • Zbierski, Henryk. Droga do Werony: studium historycznoliterackie „Romeo i Julia” Szekspira. Poznań: Powielarnia i Introligatornia Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 1966.
  • Zbierski, Henryk. „Shakespeare in Poland: A Survey”. Theatre Research 2 (1960), s. 193–203.
  • Zbierski, Henryk. „Mickiewiczowskie przekłady drobnych utworów Byrona i Moore’a”. Przegląd Zachodni 1.2 (1956), s. 71–113.

Przekłady

  • Madurowicz-Urbańska, Helena. The Significance of Regional Historical Research for the Development of Historiography, przeł. H. Zbierski. Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 1978.
  • Landau, Zbigniew. The Basic Trends of the Labour Market and Wages in Poland in the Years of Inflation (1918–1932), przeł. Henryk Zbierski. Poznań: [s.n.], 1968.
  • Webb, Mary Gladys Meredith. Otchłań ziemi, przeł. Leonarda i Henryk Zbierscy. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1959.

Przypisy

  1. ↑ Zbierski Henryk, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-09-17].
  2. ↑ Anna Cetera-Włodarczyk, Jacek Fabiszak, Prof. dr hab. Henryk Zbierski (1925–1995) [online], Polskie Towarzystwo Szekspirowskie [dostęp 2025-09-17].
  3. ↑ Jerzy Świdziński, Jacek Fabiszak (red.), Studia nad literaturami europejskimi. Księga poświęcona pamięci Profesora dr. hab. Henryka Zbierskiego [Studies in European Literatures: Essays in Memory of Professor Henryk Zbierski], Poznań: Motivex, 1999, s. 279.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Anna Cetera-Włodarczyk, Jacek Fabiszak, „Henryk Zbierski”. Uniwersytet Poznański 1919–2019. Luminarze nauki Uniwersytetu Poznańskiego w latach 1919–2019, Zbigniew Pilarczyk (red.), Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2019, s. 812–815, ISBN 978-83-232-3445-6 [dostęp 2025-09-17].
  5. ↑ Nekropolie w Poznaniu.
  6. ↑ Joseph Conrad content World wide and His Polish footprints. „Studia Anglica Posnaniensia” 29 (1995), s. 211–213 (1995).
  7. ↑ Notes on Polish Translations of Shakespeare’s Plays: Past and Present, „Studia Anglica Posnanesia” 25 (1994), s. 209–217.
  8. ↑ Some Aspects of Development and Decline of Shakespearean Tragedy. Studia Anglica Posnaniensia, vol. 10 (1978), s. 229–240.
  9. ↑ Friar Lawrence’s „Benefit of Clergy”. New Light on the Denouement of Shakespeare’s „Romeo and Juliet” „Studia Anglica Posnaniensia” 2 (1970), s. 91–102.
  10. ↑ Echoes of Boccaccio’s” Decameron” in the Balcony Scene of” Romeo and Juliet”. (1971).

Bibliografia

  • Cetera-Włodarczyk, Anna. „Professor Henryk Zbierski (1925-1995). A scholar from behind the curtain". Litteraria Copernicana, T. 51., nr 1-2 (2025), s. 99-105. DOI: 10.12775/LC.2025.009.
  • Cetera-Włodarczyk, Anna, Jacek Fabiszak. „Profesor Henryk Zbierski (1925–1995)”, [dostęp 2025-09-17]
  • Cetera-Włodarczyk, Anna, Jacek Fabiszak. „Henryk Zbierski”. Uniwersytet Poznański 1919–2019. Luminarze nauki Uniwersytetu Poznańskiego w latach 1919–2019, red. Zbigniew Pilarczyk, Poznań 2019, s. 812–815.
  • Cetera, Anna. "Liberalny humanista. Wspomnienie o prof. Henryku Zbierskim". Poznańskie Studia Polonistyczne, Seria Literacka, XIII (XXXIII) (2006), s. 193-199.
  • Studia nad literaturami europejskimi: księga poświęcona pamięci Profesora dr. hab. Henryka Zbierskiego [Studies in European Literatures: Essays in Memory of Professor Henryk Zbierski], red. Jerzy Świdziński, Jacek Fabiszak. Poznań: Motivex, 1999.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.