Hercynit
 Kryształy hercenitu | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
Fe2+Al2O4[1] |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa | |
| Przełam | |
| Łupliwość |
niewyraźna[2] |
| Pokrój kryształu |
ośmiościenny[2] |
| Układ krystalograficzny |
regularny[2] |
| Właściwości mechaniczne | |
| Gęstość |
3,95 g/cm³[3] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa | |
| Rysa | |
| Połysk | |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
4.BB.05[1] |
Hercynit (Ferrospinel) – minerał z gromady tlenków, należy do grupy spineli. Tlenek żelaza i glinu o wzorze chemicznym FeAl2O4. Należy do minerałów rzadkich[4].
Nazwa pochodzi od nazwy pasma górskiego Hercynidów, gdzie minerał ten został znaleziony.
Charakterystyka
Właściwości
Krystalizuje w układzie regularnym. Bardzo rzadko tworzy kryształy izometryczne, o postaci ośmiościanu[2]. Występuje w skupieniach zbitych i ziarnistych, także jako pojedyncze, nieforemne ziarna[2]. Jest kruchy, przeświecający[1], niemal czarny o szklistym połysku. Odznacza się prawie niezauważalną łupliwością i nierównym przełamem. Tworzy kryształy mieszane z galaxytem[2]. W płomieniu dmuchawki staje się ceglastoczerwony. W jego skład wchodzą jony żelaza na +2 stopniu utlenienia, aczkolwiek praktycznie zawsze w strukturze obecne są także jony Fe3+, które stabilizują jego strukturę[5].
Występowanie
Występuje w skałach metamorficznych regionalnych (granulity) i kontaktowych (złożach szmerglu i hornfelsy)[2]. Najczęściej współwystępuje z silimanitem, andaluzytem, granatami, korundem, magnetytem, chromitem, spinelem, hematytem[1][2]. Spotykany jest także w skałach magmowych jak gabra i bazalty oraz w okruchowych (piaski i żwiry)[2].
Miejsca występowania:
- Na świecie: Włochy – Veltlin, Czechy – Pobeżovice, Niemcy – Schenkenzell, Szwecja – Routivare, Szwajcaria, USA – stan Nowy Jork, Madagaskar, Rosja, Indie[2][1].
- W Polsce: sporadycznie spotykany w hornfelsach, bazaltach i aluwiach rzecznych Dolnego Śląska[2].
Zastosowanie
- wykorzystywany do celów naukowych,
- ceniony kamień kolekcjonerski,
- czasami wykorzystywany do wyrobu galanterii ozdobnej,
- materiał ogniotrwały.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Hercynite mineral information and data. Mindat.org. [dostęp 2012-01-11]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Jerzy Żaba, Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów, Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 175-176, ISBN 978-83-8293-231-7.
- 1 2 3 4 5 Hercynite Mineral Data. Webmineral.com. [dostęp 2012-01-11]. (ang.).
- ↑ Rudawy Janowickie - Landscape Park, Poland - online tour guide [online], rudawyjanowickie.pl [dostęp 2020-01-21] (pol.).
- ↑ I. Jastrzębska, J. Szczerba, P. Stoch, A. Błachowski, K. Ruebenbauer, R. Prorok, E. Śnieżek. Crystal structure and Mӧssbauer study of FeAl2O4. Nukleonika (Journal of Nuclear Research), 2015, 60, 1, 45-47.
Bibliografia
- Wielka encyklopedia świata, Oxford Educational Ltd 2003, ISBN 83-7325-545-1, str. 198
- R. Duda, L. Reji: Wielka Encyklopedia Minerałów, Elipsa 2, ISBN 83-86013-00-1.