Hermann Oppenheim
 Hermann Oppenheim około 1870 roku | |
| Data i miejsce urodzenia |
1 stycznia 1858 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
5 maja 1919 |
Hermann Oppenheim (ur. 1 stycznia 1858 w Warburgu, zm. 5 maja 1919 w Berlinie) – niemiecki lekarz neurolog.
Życiorys
Urodził się 1 stycznia 1858 roku w Warburgu w Westfalii, jako syn Judy Oppenheima (1824–1891), nauczyciela w szkole lokalnej małej wspólnoty żydowskiej, i jego żony Cäcilie[1]. Po ukończeniu szkoły prowadzonej przez ojca rozpoczął naukę w miejscowym Gymnasium Marianum. Następnie studiował medycynę na uniwersytetach w Berlinie, Getyndze i Bonn. Karierę naukową rozpoczął jako asystent Carla Westphala w berlińskim szpitalu Charité. Prowadził klinikę w zastępstwie Westphala gdy ten zachorował, i po jego śmierci w 1890 wysunięto kandydaturę Oppenheima na katedrę neurologii. Ministerstwo nie wyraziło jednak zgody na profesurę z powodu żydowskiego pochodzenia uczonego, który opuścił wtedy klinikę. W 1891 otworzył prywatny szpital w Berlinie, który szybko zdobył dużą popularność.
3 kwietnia 1891 roku poślubił 22-letnią Marthę z domu Oppenheimer, córkę handlarza końmi Levy'ego Oppenheimera z Hanoweru. Syn Hans Oppenheim (1892–1965) w 1933 roku wyemigrował do Anglii, gdzie był dyrygentem operowym. Następnie przeniósł się do Szkocji i zmarł bezdzietnie 19 sierpnia 1965 roku w Edynburgu[1].
Zmarł 5 maja 1919 roku w Berlinie. Wspomnienia o nim napisali Richard Cassirer[2], Hugo Liepmann[3], Rudolf Finkelnburg[4].
Z okazji setnej rocznicy urodzin wspomnieniowy artykuł napisał współpracownik Oppenheima, Arthur Stern[5]. W ostatnich latach opublikowano szereg opracowań dotyczących roli Oppenheima w historii niemieckiej neuropsychiatrii.
Dorobek naukowy
Na studiach zainteresował się fizjologią. Pierwsze jego prace dotyczyły metabolizmu mocznika, opublikował je wraz z Nathanem Zuntzem. W kolejnych pracach podejmował zagadnienia zapaleń nerwów, porażenia opuszkowego i wiądu rdzenia.
W 1889 przedstawił pracę na temat urazów układu nerwowego, która spotkała się z krytyką m.in. Charcota, Mendla i Nonne'a. Oppenheim uważał, że urazy i wywołane przez nie zmiany organiczne mogą wywołać zmiany psychiczne. W 1894 opublikował klasyczny już podręcznik chorób neurologicznych zatytułowany Lehrbuch der Nervenkrankheiten für Ärzte und Studierende. Książka była kilkukrotnie wznawiana w Niemczech, tłumaczona na angielski, rosyjski, włoski i hiszpański. W pracy naukowej poczynił wiele istotnych spostrzeżeń dotyczących kiły ośrodkowego układu nerwowego, alkoholizmu, polio, stwardnienia rozsianego.
Razem z Fedorem Krausem dokonał pierwszej udanej operacji usunięcia guza przysadki. W 1896 opublikował książkę na temat neurochirurgii, w której zebrał swoje pionierskie doświadczenia na tym polu. W 1910 jako jeden z pierwszych leczył kiłę ośrodkowego układu nerwowego salwarsanem.
Wprowadził określenie dystonia musculorum deformans na opisaną przez siebie chorobę, znaną dziś jako dystonia torsyjna, dystonia Oppenheima lub zespół Ziehena-Oppenheima, od nazwiska psychiatry Theodora Ziehena z którym Oppenheim współpracował. Amyotonia congenita określana jest niekiedy jako choroba Oppenheima. Nazwą zespołu Oppenheima określano stwardnienie rdzenia kręgowego związane z guzem przysadki[6]. W 1902 roku opisał objaw występujący w uszkodzeniu dróg piramidowych, znany dziś jako objaw Oppenheima[7][8].
Wybrane prace
- Die traumatischen Neurosen. Berlin: Hirschwald 1889
- Die myasthenische paralyse (Bulbärparalyse ohne anatomischen Befund). Berlin: S Karger, 1901
- Ueber Hyperaesthesia unguium (Onychalgia nervosa)[9]. (1903)
- Lehrbuch der Nervenkrankheiten für Ärzte und Studierende. Berlin: S Karger, 1910
- Stand der Lehre von den Kriegs- und Unfallneurosen. 1918
- Zum nil nocere in der Neurologie. Berl klin Wochenschr 47, 198-201 (1913)
Przypisy
- 1 2 Pech A, Schmiedebach HP. Hermann Oppenheim (1858–1919) – ein exzellenter Neurologe ohne akademische Anerkennung. „Nervenarzt”. 79. 2, s. 225–30, 2008. DOI: 10.1007/s00115-007-2399-5. PMID: 18210048.
- ↑ Hermann Oppenheim†. Berliner klinische Wochenschrift, 1919
- ↑ Zeitschrift für die gesamte Neurologie und Psychiatrie (1919)
- ↑ Rudolf Finkelnburg, XVIII. Zum Andenken an Hermann Oppenheim, „Archiv für Psychiatrie und Nervenkrankheiten”, 61 (2), 1919, s. 471–475, DOI: 10.1007/bf02661930, ISSN 0003-9373 (niem.).
- ↑ Arthur Stern, Hermann Oppenheim (1858–1919), „Stereotactic and Functional Neurosurgery”, 17 (6), 1957, s. 388–390, DOI: 10.1159/000105215, ISSN 1011-6125 (ang.).
- ↑ Oppenheim's syndrome w bazie Who Named It (ang.)
- ↑ Oppenheim H. Zur Pathologie der Hautreflexe der unteren Extremitäten. Monatsschrift für Psychiatrie und Neurologie 12, 421–423 (1902)
- ↑ Oppenheim's reflex w bazie Who Named It (ang.)
- ↑ H. Oppenheim, Ueber Hyperaesthesia unguium (Onychalgia nervosa)., „Mschr Psychiat Neurol”, 13 (4), 1903, s. 265–269, DOI: 10.1159/000219458, ISSN 0014-3022.
Bibliografia
- Biographisches Lexikon hervorragender Ärzte des neunzehnten Jahrhunderts. Berlin-Wien: 1901, s. 1232–1233. [dostęp 2011-04-16]. (niem.).
- Susanne Zimmermann: Oppenheim Hermann. W: Neue Deutsche Biographie. T. 19 (Nauwach - Pagel). Berlin: 1998, s. 565–566. (niem.).
- Fischer I: Biographisches Lexikon der hervorragenden Ärzte der letzten fünfzig Jahre. Band 2. München-Berlin: Urban & Schwarzenberg, 1962, s. 1149–1150. (niem.).
- Pearce JM. Hermann Oppenheim (1858–1919). „J Neurol Neurosurg Psychiatry”. 74. 5, s. 569, 2003. PMID: 12700293. (ang.).
- Holdorff B. Founding years of clinical neurology in Berlin until 1933. „J Hist Neurosci”. 13. 3, s. 223–38, 2004. DOI: 10.1080/09647040490510524. PMID: 15370309. (ang.).
- van Gijn J. Hermann Oppenheim (1858–1919). „J Neurol”. 251. 8, s. 1028–9, 2004. DOI: 10.1007/s00415-004-0559-0. PMID: 15316813. (ang.).
- Anja Pech: Hermann Oppenheim (1858–1919) – Leben und Werk eines jüdischen Arztes. Hamburg: 2006. [dostęp 2011-04-16]. (niem.).
- Hermann Oppenheim. W: Webb Haymaker: The Founders of Neurology. One Hundred and Thirty-Three Biographical Sketches. Prepared for the Fourth International Neurological Congress in Paris by Eighty-Four Authors. Springfield: C.C.Thomas, 1953, s. 343–346. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Hermann Oppenheim w bazie Who Named It (ang.)