Hieronim Wierzchowski

Hieronim Wierzchowski

Hieronim Wierzchowski (przed 1905)
Data i miejsce urodzenia	20 lipca 1860 Lwów, Cesarstwo Austrii
Data i miejsce śmierci	20 stycznia 1942 Lwów, Polska pod okupacją III Rzeszy
poseł do Rady Państwa X kadencji
Okres	od 28 listopada 1905 do 30 stycznia 1907
Przynależność polityczna	Polskie Stronnictwo Demokratyczne (1861–1918)

Hieronim Wierzchowski herbu Korczak, w esperanto Hieronimo Wierzchowski-Korczak (ur. 20 lipca 1860 we Lwowie, zm. w 20 stycznia 1942 tamże) – jeden z pierwszych polskich esperantystów, sędzia, polityk-demokrata i poseł do austriackiej Rady Państwa.

Ukończył gimnazjum we Lwowie^[1] i studia prawnicze na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego^[2]. Od 1891 pracował w sądownictwie galicyjskim, najpierw jako stażysta w Sądzie Okręgowym we Lwowie (1891-1895) w latach 1892-1895 na praktyce w sądzie powiatowym w Samborze^[1]. Był auskultantem sądowym w c. k. sądzie powiatowym w Skolem (1896)^[3], potem adiunktem sądowym w c. k. sądzie powiatowym w Buczaczu (1897-1899)^[4] i sekretarzem w c. k. sądzie powiatowym w Tłumaczu (1900)^[5]. Krótko przed 15 grudnia 1901 jako sędzia powiatowy w Tłumaczu został przeniesiony do Halicza^[6][7]. Był sędzią powiatowym, od 1904 naczelnikiem sądu powiatowego w Haliczu (1901-1906). Przed 4 marca 1906 został przeniesiony do Lwowa^[8], gdzie był radcą (1907-1914)^[9], a potem starszym radcą (1914-1918) c. i k. Sądu Okręgowego w tym mieście^[1]. W okresie międzywojennym był w latach 1918-1926 sędzią cywilnego Sądu Okręgowego we Lwowie, przewodniczącym jego II Senatu^[10]. Dnia 4 sierpnia 1926 przeszedł na własną prośbę w stan spoczynku^[11].

Aktywny politycznie, związany z demokratami galicyjskimi. 17 października 1905 w sali Gwiazdy w Stanisławowie na zebraniu komitetu przedwyborczego został nominowany na kandydata demokratów na posła do parlamentu austriackiego. Jego kandydaturę poparł m.in. burmistrz Buczacza Bernard Stern^[12][13][2]. Podczas wyborów 31 października 1905^[14] w ramach kurii V (powszechnej) w okręgu wyborczym Nr 13^[15] (powiaty sądowe Stanisławów–Tłumacz–Buczacz—Halicz–Rohatyn–Bursztyn-Podhajce–Monasterzyska-Potok Złoty–Wiśniowczyk-Tyśmienica-Ottynia^[16][17]), ubiegając się o mandat po Janie Walewskim zwyciężył kandydata ukraińskiego Teofila Okunewskiego^[14][18] otrzymawszy 673 głosów wyborców z 1089^[14]. Jako poseł do Rady Państwa w Wiedniu X kadencji^[14] należał do frakcji posłów demokratycznych Koła Polskiego^[1][19].

Był jednym z pierwszych esperantystów, od 1897 korespondował z Ludwikiem Zamenhofem^[20]. W 1906 wraz ze Stanisławem Łazicą i Juliuszem Reinerem oraz Bronisławem Skałkowskim inicjator powstania a następnie działacz, od 1908 członek, od 1910 wiceprezes^[21], od 18 stycznia 1912^[22][23] prezes zarządu Lwowskiego Towarzystwa „Esperanto” (Societo „Esperaranto” en Leopolo). W latach 1906–1907 wspierał finansowo organ towarzystwa „Pola Esperantisto” („Esperantysta Polski”). Od 1910 był członkiem redakcji wychodzącego we Lwowie pisma esperanckiego „Voĉo de Kuracistoj” („Głos lekarski”)^[24]. Prowadził wiele kursów nauki tego języka. Napisał także podręcznik do nauki esperanto^[20]. Uczestnik międzynarodowych kongresów esperanckich: IV Kongresu w Dreźnie (1908)^[25], VIII Jubileuszowego Kongresu Esperantystów w Krakowie (1912)^[26] oraz IX Kongresu w Bernie w Szwajcarii (1913)^[27]. W okresie międzywojennym był nadal prezesem Lwowskiego Towarzystwa „Esperanto”^[28].

Pochodził z rodziny szlacheckiej herbu Korczak, wywodzącej się z ziem Królestwa Polskiego. Urodził się w 1860 we Lwowie jako syn Erazma, urzędnika kasy powiatowej i Filomeny. W 1907 ożenił się z Marią z Zagórskich^[1][2][29].

• Wierzchowski Hieronim na stronie Österreichische Nationalbibliothek