Liczy 6193 mieszkańców (2020)[1], dla porównania spis powszechny w 2001 zanotował ich 6406[2]. Przemysł spożywczy, drzewny i materiałów budowlanych[3]. Przez miasto przebiega ukraińska droga krajowa N09. Znajduje tu się stacja kolejowa Halicz, położona na linii Lwów – Czerniowce.
przed 895 rokiem – według Gesta HungarorumAlmos (ojciec Arpada) zdobywa (bezkrwawo) Halicz, gdzie przebywa jakiś czas, zabierając na zakładników synów halickiej arystokracji; kronika nie podaje dokładnej daty, ale musiało to być przed śmiercią Almosa w 895 r.
rok 898 pierwsza wzmianka o grodzie autorstwa nieznanego z imienia kronikarza, z zapisu wynika, że w Haliczu przebywali Węgrzy
od 1349 Halicz formalnie zostaje przyłączony prawem dziedzicznym po Jerzym II Trojdenowiczu do królestwa Kazimierza Wielkiego,
lata 1378–1387 (Ludwik Węgierski) podporządkowanie władzy starostów węgierskich, książę Władysław Opolczyk namiestnikiem Rusi z ramienia króla Ludwika (króla Polski i Węgier)
W roku 1375 dzięki interwencji biskupa przemyskiego Eryka z Winsen w Awinionie papież Grzegorz XI utworzył metropolię w Haliczu podporządkowując jej diecezje w Przemyślu, Włodzimierzu i Chełmie. Na początku XV wieku metropolię przeniesiono do Lwowa.
W roku 1391 Jakub Strzemię otrzymuje papieską nominację na arcybiskupa z siedzibą w Haliczu, po jego śmierci w roku 1409 arcybiskupstwo zostaje przeniesione do Lwowa
1436 – pierwsza znana data pojawienia się Żydów w Haliczu[10]
W 1942 roku Niemcy dokonali zagłady miejscowych Żydów. Około 230 osób zabito na miejscu (m.in. topiąc w Dniestrze), pozostałych deportowano do Stanisławowa. W sumie zgładzono ponad 1 tys. Żydów z Halicza[13].
W latach 1943–1944 ukraińscy nacjonaliści zabili w różnych okolicznościach 23 polskich mieszkańców miasta[14]. Według informacji BIP KG AK 15 sierpnia 1943 roku Niemcy zabili w Międzyhorcach 22 chłopów ukraińskich („7 chłopów zabili, 15 spalili w zagrodach”), którzy przygotowywali napad na Polaków w Haliczu[15].
Cerkiew św. Pantalejmona z około 1219 roku we wsi Szewczenkowe (3km na pn.-zach. od miasta) na terenie dawnego, zanikłego grodu halickiego[18][19]. Jedyny zachowany zabytek architektury romańskiej na terenie zachodniej Ukrainy, zbudowany przypuszczalnie podczas panowania węgierskiego[20]. W 1611 roku opuszczona cerkiew została przemieniona w kościół św. Stanisława i przebudowana w stylu barokowym, w wyniku czego w dużej mierze utraciła swój charakter. W okresie panowania polskiego miejsce to nazywało się Święty Stanisław, a obok kościoła znajdował się klasztor franciszkanów.
Zamek Halicki króla Kazimierza Wielkiego z XIV wieku, przebudowany przez Franciszka Corazziniego z Awinionu w XVII w., od zdobycia go przez Turków w roku 1676 w ruinie, część murów rozebrano na rozkaz Austriaków w roku 1796
kaplica katolicka pw. św. Katarzyny na zamku (w ruinie)Halicz zamek 2021kościół katolicki pw. Wniebowzięcia NMP, którego budowę w południowym narożniku rynku rozpoczęto w roku 1710, a ukończono około roku 1780 w stylu późnobarokowym. W 1937 roku rozpoczęto prace remontowe. Po 1946 roku kościół zamknięto i umieszczono w nim magazyny i sklepy, a od około 1965 roku mieści się w nim kino. Obecnie od frontu kościół jest przysłonięty powojennym budynkiem. Bogate dawniej wyposażenie zostało zniszczone. W 1997 r. kościół został odzyskany przez katolików[21]. Obecnym proboszczem (od 2006 r.) jest ks. Jacek Waligóra[22]. W 2019 r. arcybiskup lwowski Mieczysław Mokrzycki ustanowił tu sanktuarium bł. Jakuba Strzemię[23].
Cerkiew Bożego Narodzenia z 1825 r., znacznie później przebudowana
ratusz miejski, wcześnie był to klasztor OO. Franciszkanów zamieniony przez władze austriackie pod koniec XVIII w. na magistrat
zabudowa przyrynkowa
Zabytki dawnego książęcego grodu Halicz położone na terenie dzisiejszej wsi Kryłos w odległości 6km na pd od miasta:
wały grodu książęcego Halicz z IX-XIII wieku
fundamenty katedry Uspieńskiej z XII wieku – świątynia ta była najważniejszą budowlą sakralną na terenie Rusi Czerwonej. Wokół niej znajdowała się książęca część kompleksu grodowego. Sobór miał wymiary 32,4×37,5m[24].
fundamenty 14 cerkwi z XII-XIII wieku
cerkiew Uspieńska z ok. 1584 r. z fundacji szlachcica Marka Szumlańskiego
kaplica św. Bazylego z XVI wieku
pałac metropolitów unickich XVII-XVIII wieku (ob. muzeum)
kurhan Hałczyna Mogiła
skansen budownictwa drewnianego rejonu Przykarpacia
fundamenty cerkwi kamiennej z podhalickiego uroczyska Cwyntaryśka
fundamenty cerkwi pod wezwaniem św. Cyryla Aleksandryjskiego (lub śś. Cyryla i Metodego) odsłonięte na uroczysku Kyryliwka w pobliżu wsi Szewczenkowie
fundamenty romańskiego kościoła katolickiego Zwiastowania NMP wzniesionego w latach 1215–1219 na uroczysku Cerkwyśka, czyli w okresie, gdy Halicz znajdował się we władaniu wojsk polsko-węgierskich
Ludzie związani z Haliczem
Daniel Halicki – król Rusi, książę Rusi Halickiej w latach 1253–1264,
↑Tadeusz Brzeczkowski, Podatki zwyczajne w Polsce w XV wieku, w: Acta Universitatis Nicolai. Copernici, Historia XVIII – Nauki Humanistyczne”, z. 128, Toruń 1982, s. 58.
↑Zenon Guldon, Jacek Wijaczka, Skupiska i gminy żydowskie w Polsce do końca XVI wieku, w: Czasy Nowożytne, 21, 2008, s. 167.
↑JózefJ.PełeńskiJózefJ., Halicz w dziejach sztuki średniowiecznej, 1914, s. 192 [dostęp 2018-12-23].
↑„Dziełem rzeczywistych twórców unii polsko-litewskiej i kierowników polskiej polityki był akt formalnego objęcia Rusi Halicko-Włodzimierskiej pod władzę Polski (1387). Aktu tego dokonała Jadwiga jako sukcesorka Ludwika, a chodziło w nim przede wszystkim o uchylenie zwierzchności węgierskiej nad tym krajem, utrwalonej po śmierci Kazimierza Wielkiego”, Jerzy Wyrozumski, Historia Polski do roku 1505, Warszawa 1978, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, s. 250.
↑Maurycy Horn, Najstarszy rejestr osiedli żydowskich w Polsce w 1507 r., „Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego” 1974, nr 3 (91), s. 14.
12Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Red. I.A. Altman, Moskwa 2009, ISBN978-5-8243-1296-6, s. 199.
123HenrykH.KomańskiHenrykH., SzczepanS.SiekierkaSzczepanS., EugeniuszE.RóżańskiEugeniuszE., Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w Województwie Stanisławowskim 1939–1946, Wrocław: ALTA 2, 2008, s. 486, ISBN978-83-85865-13-1, OCLC261139661.
↑Archiwum Adama Bienia. Akta Narodowościowe (1942–1944), oprac. Jan Brzeski, Adam Roliński, Kraków 2001, s. 296.
↑Олександр Головко. Останній похід князя Романа Мстиславича у джерелах та історичній думці. „Український історичний журнал”, К., №4 (487), липень-серпень 2009, s. 40. ISSN0130-5247. (ukr.).
↑Rafał Quirini-Popławski, Rzeźba przedromańska i romańska w Polsce wobec sztuki włoskiej, Wydawnictwo UJ, 2006 Kraków, s. 67.
↑MaksymilianM.SasMaksymilianM., Halicz, w: Topografia sakralna ziem wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, pod redakcją Melchiora Jakubowskiego, Maksymiliana Sasa i Filipa Walczyny, 2016, s. 54–62, ISBN978-83-65248-08-4.
↑Zwyciężył Teofila Okunewskiego, wyznaczonego kandydatem przez ruski szerszy komitet narodowy z V kurii → zob. Wybory do Rady Państwa. „Kurjer Stanisławowski”, 1044, 24 września 1905, s. 1.
49°07′30,08″N 24°43′46,85″E/49,125022 24,729681
