Hoplomachus thunbergii
| Hoplomachus thunbergii | |||
| (Fallén, 1807) | |||
 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Infrarząd |
Cimicomorpha | ||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię |
Phylini | ||
| Rodzaj |
Hoplomachus | ||
| Gatunek |
Hoplomachus thunbergii | ||
| Synonimy | |||
| |||
Hoplomachus thunbergii – gatunek pluskwiaka z podrzędu różnoskrzydłych, rodziny tasznikowatych i podrodziny Phylinae. Zamieszkuje Europę i Zakaukazie. Zarówno larwy, jak i owady dorosłe są fitofagami ssącymi soki z astrowatych.
Taksonomia
Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1807 roku przez Carla Fredrika Falléna pod nazwą Lygaeus thunbergii. Jako miejsce typowe wskazano Esperöd w Szwecji[1][2]. Epitet gatunkowy nadano na cześć Carla Petera Thunberga[1]. W 1833 roku niezależnie opisany został przez Carla Wilhelma Hahna na podstawie okazu z okolic Norymbergi pod nazwą Lopus hieracei[3][2].
Morfologia
Pluskwiak o krępym, podługowato-owalnym w zarysie ciele długości od 3,6 do 4,4 mm. Oskórek gęsto porasta bardzo długie, ciemne owłosienie[4][5].
Głowa jest szeroka[4], ubarwiona czarno z żółtym wzorem, na który składają się plamka na ciemieniu, para plamek przy wewnętrznych krawędziach oczu i, większa niż na ciemieniu, plamka na potylicy[5]. Czułki są dość krótkie, brunatne z prawie całkiem czarnym członem pierwszym[4].
Przedplecze jest żółtobrązowe do brązowego z parą ciemnych lub czarnych plam za przednim brzegiem i pośrodkową, jasną kreską podłużną, niekiedy przechodzącą na tarczkę[4]. Ta ostatnia jest pomarańczowobrązowa do brązowej z ciemniejszym przodem, ale z parą jasnych kropek w przednich kątach[4][5]. Półpokrywy są pomarańczowobrązowe lub brązowawe z jasnymi paskami, przy czym zakrywka jest ciemnoszara z jasnym użyłkowaniem[4][5]. Odnóża mają bladożółte, nieobrączkowane uda i golenie[5].
Biologia i ekologia
Owad ciepłolubny, zamieszkujący tereny otwarte, nasłonecznione i suche[4][6], o podłożu piaszczystym lub wapiennym i niskiej szacie roślinnej[6]. Zasiedla zwłaszcza murawy kserotermiczne i napiaskowe, ale także wrzosowiska, pobrzeża lasów i polany[5].
Zarówno larwy, jak i owady dorosłe są fitofagami ssącymi soki z jastrzębców[5][6], a rzadziej ze starca srebrzystego, jastruna właściwego, koniklec czy innych astrowatych[6].
Postacie dorosłe obserwuje się od czerwca do sierpnia[4][6]. Samice składają jaja do dołków pędu kwiatowego rośliny żywicielskiej, głównie w końcu czerwca i lipcu[6]. Jaja te stanowią stadium zimujące. Na świat przychodzi jedno pokolenie rocznie[4].
Rozprzestrzenienie
Gatunek palearktyczny. W Europie znany jest z Portugalii, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Holandii, Luksemburga, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Danii, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Albanii, Macedonii Północnej, Grecji oraz europejskiej części Rosji. W Azji podawany jest z Armenii[7].
W Polsce jest jedynym reprezentantem rodzaju i występuje w całym kraju[4], choć notowany jest dość rzadko[5]. W Niemczech i Austrii jest nierzadki i szeroko rozpowszechniony[6].
Przypisy
- 1 2 C.F. Fallén: Monographia Cimicum Sveciae. Hafniae: Proft, 1807, s. 91.
- 1 2 Berend Aukema (red.): Hoplomachus thunbergii (Fallén, 1807) – Taxonomy and synonyms. [w:] Catalogue of Palearctic Heteroptera [on-line]. Naturalis Biodiversity Center. [dostęp 2025-12-15].
- ↑ C.W. Hahn: Die Wanzenartigen Insecten. Getreu nach der Natur abgebildet und beschrieben 1. Nürnberg: Zeh, 1833, s. 119-236.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Jacek Gorczyca, Aleksander Herczek: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XVIII, zeszyt 6b: Tasznikowate, Phylinae. Toruń: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 2004, s. 67-69.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Hoplomachus thunbergii. [w:] Insektarium.net [on-line]. [dostęp 2025-12-16].
- 1 2 3 4 5 6 7 Ekkehard Wachmann, Albert Melber, Jürgen Deckert: Wanzen (= Die Tierwelt Deutschlands und der angrenzenden Meeresteile nach ihren Merkmalen und nach ihrer Lebensweise. 75. Teil). Band 2: Cimicomorpha: Microphysidae (Flechtenwanzen), Miridae (Weichwanzen). Keltern: Goecke & Evers,, 2006, s. 232. ISBN 3-931374-57-2.
- ↑ Berend Aukema (red.): Hoplomachus thunbergii (Fallén, 1807) – Distribution. [w:] Catalogue of Palearctic Heteroptera [on-line]. Naturalis Biodiversity Center. [dostęp 2025-12-15].