Hubert Górnowicz

Hubert Górnowicz

Państwo działania	Polska
Data i miejsce urodzenia	7 listopada 1922 Gdańsk
Data i miejsce śmierci	2 maja 1986 Gdańsk
prof. dr hab. nauk humanistycznych
Specjalność: Językoznawstwo
Alma Mater	Uniwersytet Mikołaja Kopernika
Doktorat	1960 Uniwersytet Marii Skłodowskiej-Curie
Habilitacja	1969 Uniwersytet Marii Skłodowskiej-Curie
Profesura	1974
Instytut	Filologii Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego
Okres zatrudn.	1970–1986
Odznaczenia

Hubert Górnowicz (ur. 7 listopada 1922 w Gdańsku-Wrzeszczu, zm. 2 maja 1986 w Gdańsku) – polski językoznawca, prof. dr hab.

W 1935 ukończył szkołę podstawową w Czersku. Uczęszczał do gimnazjum w Chojnicach, Poznaniu i Bydgoszczy. Na początku II wojny światowej został przejściowo aresztowany przez hitlerowców. Podczas okupacji niemieckiej pracował jako robotnik w fabryce w Bydgoszczy, gdzie kolportował także prasę podziemną.

W sierpniu 1944 wstąpił we Francji do Polskich Sił Zbrojnych. Odniósł ranę w bitwie pod Falaise^[1]. W 1946, po ukończeniu Szkoły Podchorążych Łączności, został dowódcą plutonu łączności w 2. Brygadzie Strzelców Pieszych^[2].

W 1948 wrócił do Polski. W 1950 ukończył Liceum dla Dorosłych w Bydgoszczy, a w 1953 - studia polonistyczne na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Przez dwa lata był prezesem Koła Naukowego Naukowców Polonistów przy UMK. Jako student zbierał materiały do „Małego atlasu gwar polskich”. Zadanie to kontynuował w ramach pracy w toruńskim ośrodku badań dialektologicznych PAN^[1]. Po zlikwidowaniu tej placówki w 1955 przeniósł się do Gdańska. W tym samym roku obronił pracę magisterską pt. „Fonetyka dialektu malborskiego” w Wyższej Szkole Pedagogicznej (WSP) w Gdańsku (promotor - Ludwik Wierzbowski), stając się w ten sposób pierwszym magistrem-polonistą w historii gdańskich uczelni. W 1960 obronił doktorat na Uniwersytecie Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie na podstawie pracy „Dialekt malborski” (promotor - Paweł Smoczyński). W 1969 habilitował się na UMCS na podstawie monografii „Studia nad rodowymi nazwami miejscowymi w języku polskim na tle innych języków słowiańskich”^[2].

W 1969 Górnowicz został etatowym docentem w Katedrze Języka Polskiego WSP w Gdańsku. W 1974 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, w 1985 - zwyczajnego. W latach 1970–1973 pełnił funkcję wicedyrektora Instytutu Filologii Polskiej nowo powstałego Uniwersytetu Gdańskiego. W latach 1978–1981 był kierownikiem Zakładu Języka Polskiego, 1975–1978 - kierownikiem zaocznego Studium Doktoranckiego IFP^[1]. Wypromował około 100 magistrów i 12 doktorów. Był promotorem prac doktorskich, m.in. Edwarda Brezy, Genowefy Surmy, Jerzego Tredera. Sprawował także funkcje:

• członka Komitetu Językoznawstwa PAN (od 1972),
• delegata Polski w International Committe of Onomastic Sciences w Liège,
• członka kolegium redakcyjnego czasopisma „Onomastica” i „Poradnika Językowego”,
• przewodniczącego I Wydziału Nauk Społecznych Gdańskiego Towarzystwa Naukowego (GTN) (1975–1981),
• sekretarza Komisji Filologicznej GTN,
• sekretarza gdańskiego koła Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego,
• redaktora serii „Pomorskie Monografie Toponomastyczne” wydawanej przez Gdańskie Towarzystwo Naukowe i Ossolineum^[2].

Zmarł w Gdańsku, pochowany na cmentarzu Srebrzysko (rejon IV, kwatera TAR I-3-26)^[3].

Dorobek naukowy Górnowicza obejmuje 9 książek i około 250 rozpraw. W działalności naukowej skupiał się na dialektologii i onomastyce. Stworzył własną szkołę onomastyczną. Do jego najważniejszych publikacji należą:

• Dialekt malborski, t. 1. Fonetyka, fleksja i składnia, Gdańsk 1967, t. 2 Słownik, z. 1. A–O, Gdańsk
• Rodowe nazwy miejscowe Wielkopolski, Małopolski i Mazowsza Gdańsk 1968
• Studia nad rodowymi nazwami miejscowymi w języku polskim na tle innych języków słowiańskich. (Synteza) Gdańsk 1968
• Nazwy miast Pomorza Gdańskiego Wrocław 1978, wyd. 2.: 1998 (red. z Zygmuntem Brockim)
• Toponimia Powiśla Gdańskiego Gdańsk 1980
• Gewässernamen im Flussgebiet der unteren Weichsel (Nazwy wodne dorzecza dolnej Wisły) Mainz, Stuttgart 1985
• Toponimia powiatu starogardzkiego Wrocław 1985
• Wstęp do onomastyki. Skrypt uczelniany Gdańsk 1988
• Słownik nazwisk mieszkańców Powiśla Gdańskiego Gdańsk 1992

• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1975)
• Medal Komisji Edukacji Narodowej (1979)
• Odznaka honorowa „Zasłużony Pracownik Morza” (1973)
• Odznaka honorowa „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” (1970)
• Medal Uniwersytetu Gdańskiego (1984)
• Nagroda Ministra Szkolnictwa Wyższego i Techniki (trzykrotnie)

Jego imię nosi ulica w Gdańsku (dzielnica Orunia Górna-Gdańsk Południe)^[4].