Indianthus virgatus
![]() Indianthus virgatus | |
| Systematyka[1][2] | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Nadrząd | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
Indianthus |
| Gatunek |
Indianthus virgatus |
| Nazwa systematyczna | |
| Indianthus virgatus (Roxb.) Suksathan & Borchs. Bot. J. Linn. Soc. 159: 393 (2009)[3] | |

Indianthus virgatus (Roxb.) Suksathan & Borchs. – gatunek rośliny z monotypowego rodzaju Indianthus Suksathan & Borchs. z rodziny marantowatych. Występuje w Indiach (Ghaty Wschodnie[4] i Ghaty Zachodnie[5]), na Sri Lance i Andamanach[3].
Morfologia
- Pokrój
- Wieloletnie, zimozielone rośliny zielne o wysokości do 4 metrów[6], tworzące gęste kępy[4].
- Pędy
- Podziemne, wydłużone kłącze z międzywęźlami długości 2–5 cm i lancetowatymi łuskowatymi pochwami w węzłach[7]. Łodygi proste, skupione[6], cienkie, o długości 1,5–4 metrów[4], silnie rozgałęzione, o międzywęźlach długości 10–15 cm[7].
- Liście
- Liście równomiernie rozmieszczone naprzemianlegle w dwóch przeciwległych rzędach[6]. Ogonek liściowy krótki, poniżej 3 cm długości[6][7], wpierw gęsto włosisty na górnej powierzchni, później nagi[7]. Blaszki liściowe lancetowate, całobrzegie, ostrokończyste, jasnozielone, skórzaste, długości 15–45 cm (10–30 cm[7]) i szerokości 4–15 cm (2–9 cm[7])[4].
- Kwiaty
- Luźno zebrane parami w szczytową, stożkowatą[7], rozgałęzioną dychotomicznie[8] wiechę długości do około 50 cm[4][7]. Każda para wsparta jest zieloną, lancetowatą podsadką długości około 3–5 cm i szerokości około 0,6 cm[4][8]. Podkwiatki nieobecne[6]. Okwiat biały[4]. Zewnętrzne listki okwiatu krótkie, lancetowate, zaostrzone. Listki wewnętrzne zrośnięte w rurkę krótszą od listków zewnętrznych, powyżej wolne, podługowate[4][8]. Dwa zewnętrzne prątniczki odwrotniejajowate, długości około 1,5 cm[4], białe[8]. Wewnętrzne prątniczki mniejsze[8]. Pręcik z wydatnym, płatkowatym wyrostkiem[6]. Zalążnia trójkomorowa[6], gęsto owłosiona[8].
Biologia i ekologia
- Rozwój
- Kwitnie i owocuje od stycznia do sierpnia[9].
- Siedlisko
- Tereny bagienne w wiecznie zielonych, półzimozielonych i tropikalnych wilgotnych lasach liściastych[9] na wysokości do 1000 m n.p.m.[4].
- Interakcje międzygatunkowe
- Stanowi roślinę żywicielską dla powszelatkowatych z gatunku Psolos fuligo[10].
Systematyka
Gatunek z monotypowego rodzaju Indianthus z rodziny marantowatych (Marantaceae)[3].
Nazewnictwo
- Etymologia nazwy naukowej
- Nazwa naukowa rodzaju stanowi kombinację nazwy kraju Indie i greckiego słowa anthos (kwiat)[4]. Epitet gatunkowy pochodzi od łacińskiego słowa virga, oznaczającego krzaczasty, rozgałęziony[11] lub plecioną wiklinę[4].
- Arundastrum virgatum (Roxb.) Kuntze
- Clinogyne virgata (Roxb.) Benth. & Hook.f.
- Donax virgata (Roxb.) K.Schum.
- Maranta virgata (Roxb.) A.Dietr.
- Phrynium virgatum Roxb. – bazonim
- Phyllodes virgata (Roxb.) Kuntze
- Schumannianthus virgatus (Roxb.) Rolfe.
Znaczenie użytkowe
- Rośliny lecznicze
- Liście i kłącza są wykorzystywane w tradycyjnej medycynie w leczeniu różnych dolegliwości[4]. Roślina jest stosowana przez rdzenne plemiona Kurichiya w leczeniu chorób skóry i żółtaczki[5].
- W badaniu in vitro wychwytu glukozy ekstrakt metanolowy z Indianthus virgatus wykazał zależne od dawki działanie przeciwcukrzycowe[5].
- Rośliny włóknodajne
- Włókna pozyskiwane z łodyg są lokalnie wykorzystywane do produkcji mat, kapeluszy, wyrobów rękodzielniczych i papieru. Liście są wykorzystywane do pakowania i gotowania potraw, nadając im specyficzny aromat[4].
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-17] (ang.).
- 1 2 3 4 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2026-07-29]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Giuseppe Mazza: Indianthus virgatus. Monaco Nature Encyclopedia, 2016-10-18. [dostęp 2026-07-29].
- 1 2 3 Sangeetha Sangeetha DN, Rajamani S Rajamani. In vitro Antidiabetic Activity of Methanolic Leaf Extract of Indianthus virgatus (Roxb.) Suksathan and Borchs by Glucose Uptake Method. „Pharmacognosy Journal”. 11 (4), s. 674–677, 2019-07-15. DOI: 10.5530/pj.2019.11.106.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Piyakaset Suksathan, Mats H. Gustafsson, Finn Borchsenius. Phylogeny and generic delimitation of Asian Marantaceae. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 159, s. 381–395, 2009.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 M. D. Dassanayake: A Revised Handbook of the Flora of Ceylon. Taylor & Francis, 2000, s. 240.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Schumannianthus virgatus (Roxb.) Rolfe | Species. India Biodiversity Portal. [dostęp 2026-07-29]. (ang.).
- 1 2 Sankara Rao, Deepak Kumar: Schumannianthus virgatus. India Flora Online. [dostęp 2026-07-29].
- ↑ N. Kawthankar: Indianthus virgatus. Indian Foundation for Butterflies. (ang.).
- ↑ David Gledhill: The names of plants. Wyd. 4. Cambridge University Press, 2008, s. 402. ISBN 978-0-521-86645-3.
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
