Indianthus virgatus

Indianthus virgatus
Ilustracja
Indianthus virgatus
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

imbirowce

Rodzina

marantowate

Rodzaj

Indianthus

Gatunek

Indianthus virgatus

Nazwa systematyczna
Indianthus virgatus (Roxb.) Suksathan & Borchs.
Bot. J. Linn. Soc. 159: 393 (2009)[3]
Kwiat Indianthus virgatus

Indianthus virgatus (Roxb.) Suksathan & Borchs. – gatunek rośliny z monotypowego rodzaju Indianthus Suksathan & Borchs. z rodziny marantowatych. Występuje w Indiach (Ghaty Wschodnie[4] i Ghaty Zachodnie[5]), na Sri Lance i Andamanach[3].

Morfologia

Pokrój
Wieloletnie, zimozielone rośliny zielne o wysokości do 4 metrów[6], tworzące gęste kępy[4].
Pędy
Podziemne, wydłużone kłącze z międzywęźlami długości 2–5 cm i lancetowatymi łuskowatymi pochwami w węzłach[7]. Łodygi proste, skupione[6], cienkie, o długości 1,5–4 metrów[4], silnie rozgałęzione, o międzywęźlach długości 10–15 cm[7].
Liście
Liście równomiernie rozmieszczone naprzemianlegle w dwóch przeciwległych rzędach[6]. Ogonek liściowy krótki, poniżej 3 cm długości[6][7], wpierw gęsto włosisty na górnej powierzchni, później nagi[7]. Blaszki liściowe lancetowate, całobrzegie, ostrokończyste, jasnozielone, skórzaste, długości 15–45 cm (10–30 cm[7]) i szerokości 4–15 cm (2–9 cm[7])[4].
Kwiaty
Luźno zebrane parami w szczytową, stożkowatą[7], rozgałęzioną dychotomicznie[8] wiechę długości do około 50 cm[4][7]. Każda para wsparta jest zieloną, lancetowatą podsadką długości około 3–5 cm i szerokości około 0,6 cm[4][8]. Podkwiatki nieobecne[6]. Okwiat biały[4]. Zewnętrzne listki okwiatu krótkie, lancetowate, zaostrzone. Listki wewnętrzne zrośnięte w rurkę krótszą od listków zewnętrznych, powyżej wolne, podługowate[4][8]. Dwa zewnętrzne prątniczki odwrotniejajowate, długości około 1,5 cm[4], białe[8]. Wewnętrzne prątniczki mniejsze[8]. Pręcik z wydatnym, płatkowatym wyrostkiem[6]. Zalążnia trójkomorowa[6], gęsto owłosiona[8].
Owoce
Odwrotniejajowate, zielone[4], pomarszczone[8] jagody[4][8], zawierające trzy nasiona[6].

Biologia i ekologia

Rozwój
Kwitnie i owocuje od stycznia do sierpnia[9].
Siedlisko
Tereny bagienne w wiecznie zielonych, półzimozielonych i tropikalnych wilgotnych lasach liściastych[9] na wysokości do 1000 m n.p.m.[4].
Interakcje międzygatunkowe
Stanowi roślinę żywicielską dla powszelatkowatych z gatunku Psolos fuligo[10].

Systematyka

Gatunek z monotypowego rodzaju Indianthus z rodziny marantowatych (Marantaceae)[3].

Nazewnictwo

Etymologia nazwy naukowej
Nazwa naukowa rodzaju stanowi kombinację nazwy kraju Indie i greckiego słowa anthos (kwiat)[4]. Epitet gatunkowy pochodzi od łacińskiego słowa virga, oznaczającego krzaczasty, rozgałęziony[11] lub plecioną wiklinę[4].
Synonimy nomenklatoryczne[3]
  • Arundastrum virgatum (Roxb.) Kuntze
  • Clinogyne virgata (Roxb.) Benth. & Hook.f.
  • Donax virgata (Roxb.) K.Schum.
  • Maranta virgata (Roxb.) A.Dietr.
  • Phrynium virgatum Roxb. – bazonim
  • Phyllodes virgata (Roxb.) Kuntze
  • Schumannianthus virgatus (Roxb.) Rolfe.

Znaczenie użytkowe

Rośliny lecznicze
Liście i kłącza są wykorzystywane w tradycyjnej medycynie w leczeniu różnych dolegliwości[4]. Roślina jest stosowana przez rdzenne plemiona Kurichiya w leczeniu chorób skóry i żółtaczki[5].
W badaniu in vitro wychwytu glukozy ekstrakt metanolowy z Indianthus virgatus wykazał zależne od dawki działanie przeciwcukrzycowe[5].
Rośliny włóknodajne
Włókna pozyskiwane z łodyg są lokalnie wykorzystywane do produkcji mat, kapeluszy, wyrobów rękodzielniczych i papieru. Liście są wykorzystywane do pakowania i gotowania potraw, nadając im specyficzny aromat[4].

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-17] (ang.).
  3. 1 2 3 4 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2026-07-29]. (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Giuseppe Mazza: Indianthus virgatus. Monaco Nature Encyclopedia, 2016-10-18. [dostęp 2026-07-29].
  5. 1 2 3 Sangeetha Sangeetha DN, Rajamani S Rajamani. In vitro Antidiabetic Activity of Methanolic Leaf Extract of Indianthus virgatus (Roxb.) Suksathan and Borchs by Glucose Uptake Method. „Pharmacognosy Journal”. 11 (4), s. 674–677, 2019-07-15. DOI: 10.5530/pj.2019.11.106.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 Piyakaset Suksathan, Mats H. Gustafsson, Finn Borchsenius. Phylogeny and generic delimitation of Asian Marantaceae. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 159, s. 381–395, 2009.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 M. D. Dassanayake: A Revised Handbook of the Flora of Ceylon. Taylor & Francis, 2000, s. 240.
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 Schumannianthus virgatus (Roxb.) Rolfe | Species. India Biodiversity Portal. [dostęp 2026-07-29]. (ang.).
  9. 1 2 Sankara Rao, Deepak Kumar: Schumannianthus virgatus. India Flora Online. [dostęp 2026-07-29].
  10. ↑ N. Kawthankar: Indianthus virgatus. Indian Foundation for Butterflies. (ang.).
  11. ↑ David Gledhill: The names of plants. Wyd. 4. Cambridge University Press, 2008, s. 402. ISBN 978-0-521-86645-3.