Józef Muchla
 | |
 przodownik | |
| Data i miejsce urodzenia |
18 marca 1894 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
25–27 kwietnia 1940 |
| Przebieg służby | |
| Formacja | |
| Jednostki |
II Komisariat PP w Sosnowcu |
| Główne wojny i bitwy | |
 | |
| Odznaczenia | |
   | |
Józef Muchla (ur. 18 marca 1894 w Wanatach, zm. 25–27 kwietnia 1940 w Kalininie) – przodownik Policji Państwowej, plutonowy rezerwy Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Syn Antoniego i Anny z Jabłońskich urodzony 18 marca 1894 we wsi Wanaty, w ówczesnym powiecie częstochowskim guberni piotrkowskiej[1][2]. Od września 1905 do czerwca 1908 uczył się w szkole powszechnej prof. Kitla w Częstochowie. Od października 1908 do 1914 pracował w Przędzalni i Tkalni Juty „Warta” w Częstochowie, w charakterze tkacza. W czasie I wojny światowej pomagał rodzicom na gospodarstwie rolnym[1].
11 października 1918 wstąpił jako ochotnik do 2 kompanii 2 pułku piechoty Legionów. 1 stycznia 1919 został skierowany do szkoły podoficerskiej w Zegrzu Północnym. 1 marca tego roku, po ukończeniu szkoły, został przeniesiony do 3 pułku piechoty Legionów na stanowisko instruktora 2 kompanii. 11 kwietnia wyruszył z pułkiem na front litewsko-białoruski. W czasie walk awansował na kolejne stopnie: starszego szeregowca (20 maja 1919), kaprala (1 lipca 1919) i plutonowego (1 czerwca 1920). Wyróżnił się w walce pod wsią Krzywicze. 15 listopada 1920 we wniosku na odznaczenie Orderem Virtuti Militari napisano:
Przy cofaniu się baonu z pod wsi Krzywicze komp. 3 otrzymała rozkaz osłony odwrotu baonu. Plutonowy Muchla Józef został wysłany z sekcją ludzi jako lewe ubezpieczenie komp. Zaatakowany przez patrol kozacką w sile 15 jeźdźców, plutonowy Muchla nie bacząc na straty jakie poniósł w szeregu, wytrwał do ostatniej chwili, broniąc się z odległości 5-ciu kroków. Nie dosyć, że wytrwał na stanowisku przez co mógł baon spokojnie się wycofać jeszcze przyprowadził ze sobą 3ch jeńców. Straty poniósł plut. Muchla w jednym zabitym i dwóch rannych[1].
2 marca 1921 został przeniesiony do 3 dywizjonu żandarmerii wojskowej, a 31 sierpnia tego roku zwolniony do rezerwy. Po zwolnieniu z wojska „pozostawał u rodziców”. 15 lutego 1922 został przyjęty do Policji Państwowej. W 1923 na kursach dokształcających w Sosnowcu uzupełnił wykształcenie w zakresie sześciu klas szkoły powszechnej. W 1931 awansował na starszego posterunkowego[1]. 26 kwietnia 1936 został przeniesiony z Komendy Powiatowej PP w Będzinie do Kompanii „D” Rezerwy PP w Częstochowie, 19 października tego roku do I Komisariatu PP w Częstochowie, skąd 3 marca 1937 skierowany został do II Komisariatu PP w Sosnowcu i tam pełnił służbę we wrześniu 1939[2].
W nieznanych okolicznościach, po agresji ZSRR na Polskę (17 września 1939), dostał się do sowieckiej niewoli i został osadzony w obozie w Ostaszkowie[3]. 24 lub 25 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Kalinińskiego (lista nr 045/3 z 22 kwietnia 1940)[3]. Między 25 a 27 kwietnia 1940 został zamordowany w Kalininie (obecnie Twer) i pogrzebany w Miednoje[3]. Od 2 września 2000 spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Miednoje[4]. Symboliczny grób znajduje się na cmentarzu przy ul. Smutnej w Sosnowcu z podanym rokiem śmierci 1945 (sektor 10, rząd 7, grób 13)[5].
Był żonaty z Salomeą z Podstawskich (1888–1967)[5], dzieci nie miał[1]. Posiadał 40 prętów placu w Sosnowcu[1].
Postanowieniem nr 112-52-07 Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 został awansowany pośmiertnie na stopień aspiranta Policji Państwowej[6]. Awans został ogłoszony 10 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 2223[1] – 28 lutego 1921[7][8][9][10]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[1]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[1]
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Muchla Józef. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.73-6760 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-12-23].
- 1 2 Księga Cmentarna Miednoje 2005 ↓, s. 598.
- 1 2 3 Убиты в Калинине 2019 ↓, s. 95.
- ↑ Księga Cmentarna Miednoje 2005 ↓, s. LXXVI.
- 1 2 Józef Muchla. sosnowieckatedra.grobonet.com. [dostęp 2026-08-14].
- ↑ Łojek 2008 ↓, s. 218.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 26 marca 1921, s. 533.
- ↑ Jednodniówka 1924 ↓, s. 43.
- ↑ Czajkowski 1930 ↓, s. 47.
- ↑ Quirini 1934 ↓, s. 83.
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
- Jednodniówka 3 P. P. LEG. w dziesiątą rocznicę w dzień poświęcenia chorągwi pułkowej : Jarosław, 30. września 1924. Lwów: Drukarnia Pospieszna, 1924.
- Убиты в Калинине, захоронены в Медном : Книга памяти польских военнопленных – узников Осташковского лагеря НКВД, расстрелянных по решению Политбюро ЦК ВКП(б) от 5 марта 1940. Лариса Еремина (red.). T. 2: Биограммы военнопленных M–Я. Moskwa: Stowarzyszenie Memoriał, 2019. ISBN 978-5-6041921-5-3.
- Czesław Czajkowski: Zarys historji wojennej 3-go pułku piechoty Legionów. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1930, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
- Zuzanna Gajowniczek, Bernadetta Gronek, Bernard Kayzer: Miednoje. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Grzegorz Jakubowski (red.). T. 2 M–Ż. Warszawa: Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 2005. ISBN 83-89474-06-9.
- Bożena Łojek: Pośmiertne awansowanie żołnierzy i funkcjonariuszy Rzeczypospolitej Polskiej zamordowanych w 1940 r. w ZSRR w wyniku zbrodni katyńskiej. W: Zeszyty Katyńskie. Marek Tarczyński (red.). T. 23: Zbrodnia katyńska między prawdą a kłamstwem. Warszawa: Stowarzyszenie Rodzina Katyńska, 2008. ISSN 1426-4064.
- Eugeniusz Quirini: 3 Pułk Piechoty Legionów : w dwudziestą rocznicę 1914 - 30.IX. – 1934. Jarosław: Zarząd Główny „Koła Trzeciaków” w Warszawie, 1934.