Zegrze

Zegrze

Zegrze Północne

wieś
Zegrze zimą – widok ogólny
Państwo	Polska
Województwo	mazowieckie
Powiat	legionowski
Gmina	Serock
Liczba ludności (2021)	893[1][2]
Strefa numeracyjna	22
Kod pocztowy	05-131[3]
SIMC	0008467[4]
Położenie na mapie gminy Serock Zegrze
Położenie na mapie Polski Zegrze
Położenie na mapie województwa mazowieckiego Zegrze
Położenie na mapie powiatu legionowskiego Zegrze
52°27′39″N 21°02′05″E/52,460833 21,034722[5]

Zegrze (nazwa oboczna: Zegrze Północne^[5]) – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Serock położona nad Jeziorem Zegrzyńskim^[4][6] 27 km od centrum Warszawy i 16 km od jej granic.

Zegrze uzyskało lokację miejską przed 1400 rokiem, zdegradowane przed 1540 rokiem^[7]. Do 1954 istniała gmina Zegrze. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego. Z Zegrzem sąsiadują Nieporęt, Jadwisin oraz Zegrze Południowe.

Przez Zegrze przebiega droga krajowa nr 61, na całym odcinku, w granicach miejscowości, dwujezdniowa.

W Zegrzu funkcjonuje Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki.

Wieś targowa położona nad Narwią (w wyniku budowy w 1963 r. zapory w Dębem istnieje obecnie Jezioro Zegrzyńskie), istniejąca już w XII wieku, a wzmiankowana na piśmie w XIV w. Do XVII w. nazywana Zgierz, co było staropolskim określeniem brodu. Początkowo własność Strumiłło-Zgierskich, od połowy XVII wieku należała do rodu Krasińskich, w 1862 przeszła na rzecz Radziwiłłów. Później odkupiona przez rząd rosyjski celem wzniesienia twierdzy uzupełniającej od północy umocnienia Warszawskiego Rejonu Fortecznego: Twierdzy Modlin i Twierdzy Warszawa.

W czasie II wojny światowej w ramach prowadzonej przez okupanta niemieckiego akcji zagłady Żydów mieszkańców pochodzenia żydowskiego deportowano do getta w Legionowie^[8].

Po wojnie 13 czerwca 1963 roku oficjalnie otwarto plażę w Zegrzu i stał się to punkt docelowy weekendowych wyjazdów warszawiaków. W miejscowości znajduje się pałac myśliwski z XIX wieku (obecnie Hotel Pałac Zegrzyński) oraz kasyno. Cennym, acz niewykorzystanym turystycznie zabytkiem są forty twierdzy: Umocnienie Duże oraz Umocnienie Małe, zwane także fortami „Ordon” i „Karlinek”.

Obecnie Umocnienie Duże zostało przejęte przez Narodowy Bank Polski jako miejsce pod budowę skarbca, gdzie złożone mają być rezerwy NBP oraz zlokalizowany Centralny Ośrodek Komputerowy. W Zegrzu znajduje się Parafia wojskowa św. Gabriela Archanioła w Zegrzu.

• 
  Most w Zegrzu
• 
  Pałac Zegrzyński z parkiem od strony północnej
• 
  Narew w Zegrzu

• Zegrze (przystanek kolejowy)
• Zegrze Pomorskie
• Zegrze Południowe

• Twierdza Zegrze – fortyfikacje
• Zegrze, dawniej Zegrz, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIV: Worowo – Żyżyn, Warszawa 1895, s. 562 .
• Zegrze 1, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 718 .