Józef Szala

Józef Szala

Państwo działania	Polska
Data i miejsce urodzenia	7 grudnia 1938 Smolary
Data śmierci	24 września 2023
profesor nauk technicznych
Specjalność: mechanika i wytrzymałość konstrukcji, podstawy konstrukcji maszyn, zmęczenie materiałów i konstrukcji
Alma Mater	Politechnika Gdańska
Doktorat	17 czerwca 1975 Politechnika Poznańska
Habilitacja	28 maja 1981 Politechnika Warszawska
Profesura	18 grudnia 1987[1]
Nauczyciel akademicki
Uczelnia	Politechnika Gdańska Akademia Techniczno-Rolnicza w Bydgoszczy
Rektor ATR (1990–1993)
Odznaczenia

Józef Szala (ur. 7 grudnia 1938 w Smolarach^[2], zm. 24 września 2023) – polski profesor nauk technicznych^[2].

Urodził się w 1938. W 1961 ukończył studia na Wydziale Maszynowym Politechniki Gdańskiej (specjalność: Maszyny Cieplne Tłokowe). 17 czerwca 1975 uzyskał doktorat (Wydział Maszyn Roboczych i Pojazdów Politechniki Poznańskiej), 28 maja 1981 habilitację (Wydział Mechaniczny, Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej), w 1987 tytuł profesora^[3].

W latach 1961–1963 był konstruktorem maszyn budowlanych, a w latach 1963-1966 był oficerem mechanikiem chłodni na trawlerach przetwórniach w Przedsiębiorstwie Połowów Dalekomorskich „Dalmor”. W tym czasie dwukrotnie pełnił funkcję inspektora nadzoru budowy trawlerów w Stoczni Gdańskiej. Od 1966 zatrudniony jako asystent na obecnej Politechnice Bydgoskiej (ówczesna Wyższa Szkoła Inżynierska). Od 1981 kierownik Katedry Podstaw Konstrukcji Maszyn i zarazem (do 1984) prodziekan ds. nauki. W latach 1990–1993 rektor ówczesnej Akademii Techniczno-Rolniczej. W latach 1988-1990 oraz 1996-2005 zatrudniony był na stanowisku profesora zwyczajnego Politechniki Gdańskiej^[3].

Promotor 10 prac doktorskich (w tym 5 wyróżnionych) oraz recenzent 15 prac doktorskich i 22 przewodów habilitacyjnych. W latach 2007–2012 członek Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów. Był także członkiem Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego. Wielokrotnie powoływany w skład recenzentów Komitetu Badań Naukowych oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

W roku 2009 otrzymał godność Doktora Honoris Causa Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego im. J.J. Śniadeckich w Bydgoszczy, a w 2014 otrzymał tytuł doktora h.c. Politechniki Opolskiej^[3]. Ponadto otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia: 25 dyplomów i medali szkół wyższych, 10 nagród ministrów, 2 nagrody w konkursach naukowych oraz 2 nagrody Prezesa Polskiej Akademii Nauk (1997 i 2007), Medal im. prof. Stefana Ziemby PAN (2000), Medal im. Prof. Jerzego Doerffera (2006), Medal im. prof. Stanisława Kocańdy PAN (2008), Złote Medale BRUSSELS EUREKA – 2000 i 2002 (na światowej wystawie innowacji za współautorstwo opracowania automatycznego ekstensometru laserowego), nagroda naukowa Marszałka Województwa Kujawsko–Pomorskiego (2001). Jest wyróżniony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi (1986), Medalem Komisji Edukacji Narodowej (2004), srebrną i złotą odznaką SIMP oraz złotą odznaką NOT.

Działalność naukowa prof. Szali mieści się w dyscyplinie budowa i eksploatacja maszyn. Dorobek naukowy profesora obejmuje problematykę oceny trwałości i wytrzymałości materiałów i elementów konstrukcyjnych poddanych działaniu obciążeń zmiennych w czasie. Autor ponad 100 publikacji naukowych, 14 opracowań zwartych, patentów i licznych opracowań projektowych.