Józef Winiewicz
 Józef Winiewicz w latach 60. | |
| Data i miejsce urodzenia |
6 czerwca 1905 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
23 marca 1984 |
| Ambasador PRL w Stanach Zjednoczonych | |
| Okres |
od 1947 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Wiceminister spraw zagranicznych | |
| Okres |
od 1 stycznia 1956 |
| Przynależność polityczna | |
| Odznaczenia | |
      | |
Józef Maria Winiewicz (ur. 6 czerwca 1905 w Poznaniu, zm. 23 marca 1984 w Warszawie) – polski dyplomata i dziennikarz, ambasador w Stanach Zjednoczonych (1947–1955), wiceminister spraw zagranicznych (1956–1972).
Życiorys
Był synem Józefa i Bolesławy z Kruegerów. Studiował na Uniwersytecie Poznańskim (1923–1926), początkowo na Wydziale Rolniczo-Leśnym, następnie na Wydziale Ekonomicznym. Dyplom magistra nauk ekonomiczno-politycznych UP otrzymał 13 lipca 1933. Przed wojną związany był przede wszystkim z redakcją „Dziennika Poznańskiego” (od 1930 do 1939 pełnił funkcję redaktora naczelnego), współpracował także z „Ilustrowanym Kurierem Codziennym” i „Gazetą Polską”, „Wiadomościami Literackimi”[1]. Był także członkiem Syndykatu Dziennikarzy Wielkopolskich i Związku Zawodowego Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej[1], Prezesem Stowarzyszenia Dziennikarzy Państwowców w Poznaniu, wiceprezesem sekcji prasowej przy radzie wojewódzkiej Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem, członkiem zarządu okręgowego Ligi Morskiej i Kolonialnej, prezesem Koła Przyjaciół Związku Strzeleckiego.
W chwili wybuchu II wojny światowej pracował w radiostacji „Warszawa II”, gdzie nadawał audycje po niemiecku. W grudniu 1939, po przekroczeniu granicy pod Muszyną, znalazł się na Węgrzech, gdzie redagował skierowane do uchodźców „Wieści Polskie” (luty – kwiecień 1940). W obawie przed aresztowaniem przez Jugosławię i Grecję dotarł do Turcji. W Stambule rozpoczął współpracę z Ministerstwem Prac Kongresowych Rządu Londyńskiego. Następnie przez Egipt i Palestynę w 1941 dotarł do Londynu. Od 1943 pozostawał w kontakcie ze Związkiem Patriotów Polskich oraz z dziennikarzami sowieckimi[1].
W 1945 powrócił do Polski i został zatrudniony w resorcie spraw zagranicznych. Od czerwca 1945 przygotowywał materiały na konferencję poczdamską. W lipcu 1945 ponownie wyjechał do Londynu jako radca ambasady. We wrześniu 1945 wrócił do centrali MSZ, zaś w listopadzie 1945 wrócił do Londynu na poprzednie stanowisko. Od stycznia 1947 do marca 1955 pełnił funkcję ambasadora Polski w Stanach Zjednoczonych. W tym czasie między innymi reprezentował Polskę na konferencji pokojowej w San Francisco. 1 marca 1955 został dyrektorem Departamentu III MSZ, w kwietniu członkiem Kolegium MSZ. 1 września 1955 otrzymał stopień ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego ad personam. Od 1 stycznia 1956 do 1972 był podsekretarzem stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Reprezentował Polskę na kolejnych sesjach Zgromadzenia Ogólnego ONZ. 1 grudnia 1964 został członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W czerwcu 1968 wszedł w skład Komitetu Honorowego oraz Komitetu Przygotowawczego obchodów 500 rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika. Od 1972 był wiceprezesem w Towarzystwie Łączności z Polonią Zagraniczną[1][2].
W 1983 był przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego Klubu Publicystyki Międzynarodowej Stowarzyszenia Dziennikarzy PRL[3].
Pochowany z honorami 29 marca 1984 na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera C39-3-3)[4]. W uroczystości uczestniczyli m.in. członkowie Biura Politycznego KC PZPR Józef Czyrek i Stefan Olszowski, ówczesny minister spraw zagranicznych[5].
Ordery i odznaczenia
- Order Sztandaru Pracy I klasy (dwukrotnie, w tym 31 stycznia 1972)[6]
- Order Sztandaru Pracy II klasy (1959)[7]
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (22 lipca 1951)[8]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1934)[9]
- Medal Rodła (pośmiertnie, 1987)[10]
- Wielki Oficer Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (1965)[11][12]
- Złoty Medal „Za zasługi w rozwoju przyjaźni i współpracy z CSRS” (Czechosłowacja, 1970)[13]
- Medal pamiątkowy Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa (1971)[14]
Wybrane publikacje
- Mniejszości narodowe w Wielkopolsce, Poznań, 1936.
- Mobilizacja sił niemieckich w Polsce, Warszawa, 1939.
- Józef Winiewicz, Co pamiętam z długiej drogi życia, Wyd. 1, Poznań: Wydawn. Poznańskie, 1985, ISBN 978-83-210-0537-9 [dostęp 2025-07-06].
Przypisy
- 1 2 3 4 Dane osoby z katalogu kierowniczych stanowisk partyjnych i państwowych PRL, Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej [dostęp 2025-07-06] [zarchiwizowane 2024-12-01].
- ↑ „Urania”, miesięcznik Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii, nr 3, marzec 1969, s. 84–85.
- ↑ Powstał Klubu Publicystyki Międzynarodowej SD PRL, "Rzeczpospolita", nr 44, 22 lutego 1983, s. 2.
- ↑ Wyszukiwarka cmentarna --- Warszawskie cmentarze [online], www.cmentarzekomunalne.com.pl [dostęp 2021-03-28].
- ↑ Pogrzeb Józefa Winiewicza, "Rzeczpospolita", nr 77, 30 marca 1984, s. 5.
- ↑ Józef Winiewicz przeszedł na emeryturę [w:] "Dziennik Bałtycki", nr 26, 1 lutego 1972, s. 1.
- ↑ Odznaczenia państwowe dla najbardziej zasłużonych, "Trybuna Ludu", nr 201, 22 lipca 1959, s. 6.
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 lipca 1951 r. o nadaniu odznaczeń państwowych (M.P. z 1952 r. Nr 9, poz. 77 (ISAP)) „za zasługi w pracy zawodowej”.
- ↑ Zarządzenie o nadaniu Wielkiej Wstęgi Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Komandorskiego z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyża Kawalerskiego Orderu Odrodzenia Polski (M.P. z 1934 r. Nr 259, poz. 337 (ISAP)) „za zasługi na polu pracy społecznej i dziennikarskiej”.
- ↑ Piastowska myśl zachodnia, "Życie i Myśl", nr 11-12/1987, s. 98.
- ↑ Order Odrodzenia dla G. Saragata. Odznaczenia włoskie dla przywódców polskich. „Dziennik Polski”. 246, s. 1, 16 października 1965.
- ↑ Le Onorificenze (Dettaglio decorato)
- ↑ Polish Monitoring, 21 października 1970, s. 79.
- ↑ Odznaki i medale Rady Ochrony Pomników dla pracowików MSZ, "Życie Warszawy", nr 39, 14 lutego 1971, s. 6.
Bibliografia
- Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 803–804. [dostęp 2020-11-30].
- Słownik biograficzny historii Polski, tom 2: L–Ż (pod redakcją Janiny Chodery i Feliksa Kiryka), Wrocław-Warszawa-Kraków 2005, s. 1634.
- Nekrologi Józefa Winiewicza, „Rzeczpospolita”, nr 73, 26 marca 1984, s. 2.
- Dane osoby z katalogu kierowniczych stanowisk partyjnych i państwowych PRL, Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej [dostęp 2025-07-06] [zarchiwizowane 2024-12-01] (ang.).
- Winiewicz Józef, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-07-06].