Jacek Mastykarz

Jacek Mastykarz (ur. 22 sierpnia 1941 w Krakowie) – polski reżyser, inżynier i realizator dźwięku, muzyk rockowy i właściciel studia nagrań „Studio Mastykarz / JM Audio”^[1][2][3].

W 1959 roku ukończył naukę w Technikum Łączności w Krakowie w dziedzinie radiokomunikacji^[2]. Po powrocie z Radomia, gdzie dostał nakaz pracy i dzięki wstawiennictwu swojego wychowawcy z technikum Zygmunta Dyląga otrzymał zatrudnienie w charakterze kierownika w jednym z radiowęzłów, gdzie pracował przez rok^[2]. Był także jednym z pierwszych pracowników, których przyjęto dnia 12 grudnia 1960 roku do nowopowstającej Telewizji Kraków, gdzie spędził 12 lat i współpracował m.in. z Lucjanem Kaszyckim, Markiem Adamczykiem, Tadeuszem Metzem czy Maciejem Braunsteinem^[2]. W okresie pracy w telewizji, założył zespół big beatowy Krak 5, gdzie w latach 1965–1971 śpiewał i grał na gitarze solowej (grupa zakończyła działalność w 1972 roku)^[2][4]. W 1971 roku porzucił pracę w telewizji oraz granie rocka i rozpoczął indywidualną działalność realizatora dźwięku od nagłaśniania koncertów Marka Grechuty i Anawy z okresu albumu Korowód, a następnie Haliny Kunickiej, Zdzisławy Sośnickiej, Maryli Rodowicz, 2 plus 1 i wielu innych wykonawców (nagłaśniał także m.in. występ debiutującej w chórkach Kayah)^[2]. Pojawił się także w TVP Kraków, gdzie w 1972 roku nagłaśniał koncert Anawy z nowym wokalistą Andrzejem Zauchą^[5].

W latach 70. stosował wiele nowatorskich pomysłów (nagłaśniał wówczas m.in. imprezy w Domach Kultury, ale też np. w Hali Ludowej we Wrocławiu), takich jak umiejscowienie konsolety na środku sali pośród publiczności, dzięki czemu akustyk mógł usłyszeć dźwięk docierający do niej; nagłaśnianie wielomikrofonowe poszczególnych muzyków na scenie i jako pierwszy w Polsce, wprowadzając tzw. flajowanie, tj. wieszanie głośników bardzo wysoko nad widownią (tak było m.in. podczas scenicznej prezentacji Szalonej lokomotywy w namiocie Teatru STU, a następnie w budynku przy al. Krasińskiego)^[2]. Dzięki wyjazdowi z Rodowicz do Stanów Zjednoczonych w połowie lat 70. zarobił na aparaturę nagłaśniającą z prawdziwego zdarzenia (głośniki, efekty specjalne), a także zebrał rysunki, według których powstały pierwsze tubowe obudowy głośników i założył spółkę, dysponującą dużą aparaturą, dzięki której nagłaśniał tak znaczące imprezy, jak: Jazz Jamboree, Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej w Opolu, MFP Sopot, a także imprezy zagraniczne, jak np. Kolkata Jazz Festival w Kalkucie czy Światowy Festiwal Młodzieży i Studentów na Kubie, gdzie nagłaśniał występy, m.in. Maryli Rodowicz, Czesława Niemena, 2 plus 1, duetu gitarowego Alber-Strobel czy krakowskiego Old Metropolitan Bandu^[2].

W roku 1981 dyrektor Teatru STU, Krzysztof Jasiński, poprosił go o zaprojektowanie nagłośnienia dla teatru, który przenosił się do nowej lokalizacji i w ten oto sposób stał się on twórcą, wówczas najnowocześniejszego studia nagraniowego w Polsce, gdzie jego asystentem muzycznym była Halina Jarczyk^[2]. W tym okresie stopniowo rezygnował z nagłaśniania koncertów na rzecz zajmowania się reżyserią dźwięku, pracując głównie za konsoletą w studiu, które dzięki dewizowym możliwościom Zjednoczonych Przedsiębiorstw Rozrywkowych (w którch skład wchodził przecież Teatr STU), dysponowało niedostępnym nigdzie indziej w kraju, 24-śladowym magnetofonem i innymi nowinkami ówczesnej techniki nagraniowej, które poznawał, jeżdżąc na Targi Muzyczne do Frankfurtu oraz pracując w Bayrische Rundfunk w Monachium i odwiedzając Dni Realizatorów Dźwięku (Monachium)^[2].

W pierwszym roku działalności studia Teatru STU, nagrał 250 godzin muzyki, w następnym już 1 tys. godzin, a w 1985 r. – 1900 godzin. Rejestrował nagrania piosenkarzy, zespołów rockowych i jazzowych, a także muzykę filmową czy teatralną^[2]. Tutaj swoje utwory i płyty nagrywali, m.in. tacy wykonawcy, jak: Maanam^[6], TSA, Street^[7], Lombard, Wanda i Banda, Turbo, Dżem, Lady Pank, Wały Jagiellońskie, Pod Budą, Laboratorium, Di Rock Cimbalisten, Skaldowie, a także solistki i soliści: Elżbieta Wojnowska, Izabela Trojanowska, Edyta Geppert, Marek Grechuta, John Porter, Tadeusz Nalepa, Tomasz Stańko i wielu innych^[8]. W tymże studiu nagrywał także muzykę, autorstwa Henryka Kuźniaka do filmu w reż. Juliusza Machulskiego pt. Vabank II, czyli riposta w wykonaniu formacji Beale Street Band (tytułową piosenkę Va Bank II zaśpiewał Jacek Chmielnik)^[9].

Od 1991 roku prowadzi w Wieliczce własne studio nagraniowe, działające wymiennie pod nazwą Studio Mastykarz i JM Audio^[2][3][10], które uznawane jest za jedno z najlepszych w Małopolsce^[11]. Tutaj nagrywał utwory takich wykonawców i autorów, jak np. Gaba Kulka, The Cracow Klezmer Band, Janusz Radek, Piotr Rubik i Zbigniew Książek, Perfect, Jesus Chrysler Suicide czy Coma^[8]. W latach 90. powrócił także do nagłaśniania imprez przy okazji realizacji Nieszporów ludźmierskich i koncertów Grzegorza Turnaua^[2]. W latach 2009–2010 prowadził warsztaty z realizacji dźwięku podczas imprezy muzycznej Blues nad Bobrem w Bolesławcu oraz na Zamku w Kliczkowie^[12][13].

• Jacek Mastykarz i jego studio nagraniowe w Wieliczce
• Jacek Mastykarz w bazie Discogs.com (ang.)
• Jacek Mastykarz w bazie Rate Your Music (ang.)
• Jacek Mastykarz w bazie filmpolski.pl