Jan Żuromski
| Data i miejsce urodzenia |
27 czerwca 1928 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
26 lutego 2011 |
| Zawód, zajęcie | |
| Odznaczenia | |
        | |
Jan Żuromski (ur. 27 czerwca 1928 w Poznaniu, zm. 26 lutego 2011 w Gdańsku)[1] – polski kapitan żeglugi wielkiej; kapitan drobnicowców, promów kolejowo-samochodowych: Wawel, Scandinavia, Gryf, Rogalin, Mikołaj Kopernik i Jan Heweliusz, który zatonął 14 stycznia 1993; ławnik Odwoławczej Izby Morskiej w Gdyni; pracował na morzu przez 45 lat.
Życiorys
Jan Żuromski urodził się 27 czerwca 1928 r. w Poznaniu. W roku 1929 wraz z rodziną przeniósł się do Gdyni, gdzie ukończył szkołę podstawową i spędził lata niemieckiej okupacji. Po wyzwoleniu Wybrzeża podjął pracę w GAL-u. Pierwszy angaż podpisał w 1946 r., otrzymał etat chłopca okrętowego na parowcu „Wieluń”. W 1947 r. zamustrował na empajera serwisu północnoamerykańskiego s/s „Borysław”[1].
W latach 1948–1960 pracował na stanowiskach marynarskich, okrętując na liniowce: „Olsztyn”, „Stalowa Wola”, Kościuszko, „Generał Walter”, „Generał Bem”, „Mikołaj Rej”, „Szczecin”, „Puck”, „Mickiewicz”, „Kapitan Kosko”, „Omak”, „Warmia” i „Wolin” oraz na statkach pasażerskich Batory i „Mazowsze”, na których zajmował stanowisko sternika. W roku 1961 uzyskał dyplom eksternistycznego ukończenia Państwowej Szkoły Morskiej w Gdyni i awansował na asystenta pokładowego, pełnił tę funkcję na dziesięciotysięczniku „Emilia Plater” i zbiornikowcu „Ornak. Na „Ornaku otrzymał promocję na kolejny stopień oficerski. W roku 1964 został II oficerem turbinowca linii dalekowschodniej „Kiliński”. W roku 1965 zdobył certyfikat kapitana żeglugi małej, po czym podjął pracę na tankowcu „Beskidy”. 19 grudnia 1968 r. po złożeniu egzaminów państwowych uzyskał dyplom kapitana żeglugi wielkiej i po kilku miesiącach przejął obowiązki szefa działu pokładowego motorowca „K.I. Gałczyński”[1].
Od roku 1970 dowodził drobnicowcami: m/t „Karpaty”, „Ludwik Solski”, Busko Zdrój, „Toruń”, „Domeyko”, „Andrzej Borowy” i Antoni Garnuszewski oraz promami: Wawel, Scandinavia, Gryf, Rogalin, Mikołaj Kopernik i Jan Heweliusz oraz statków obcych bander: „Finnhansa”, „Aallator”, „Dila” i „Freedom[1]. 7 września 1986 r., gdy był kapitanem promu „Jan Heweliusz”, na pokładzie jego jednostki wybuchł groźny pożar[2][a]. W 1991 r., po wyokrętowaniu z „Jana Heweliusza”, na którym spędził łącznie ponad sześć lat, przeszedł na emeryturę. Podjął na emeryturze pracę w Odwoławczej Izbie Morskiej w Gdyni, gdzie sprawował funkcję ławnika. 7 marca 1995 r. jako ławnik był w składzie Izby Morskiej przy Sądzie Wojewódzkim w Gdańsku z siedzibą w Gdyni, która prowadziła postępowanie dotyczące katastrofy Jana Heweliusza, przewodniczącym był sędzia zawodowy Witold Kuczorski[5]. Kapitan Jan Żuromski zmarł 26 lutego 2011 r. Pochowany został na gdańskim cmentarzu Srebrzysku[1].
Odznaczenia
Jan Żuromski był odznaczony m.in.[1][6]:
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Złoty Krzyż Zasługi
- Srebrny Krzyż Zasługi
- Srebrny Medal za Długoletnią Służbę
- Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
- Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
- Złota Odznaka „Zasłużony Pracownik Morza”
- Srebrna Odznaka „Zasłużony Pracownik Morza”
- Brązowa Odznaka „Zasłużony Pracownik Morza”
i inne
Uwagi
- ↑ Ogień pojawił się w silniku tira chłodni, po czym przeniósł się na cały samochód, a potem na statek. Załoga nie mogła gasić pożaru, bo nie działała pompa główna, pompa pomocnicza, pompa awaryjna i system mgły wodnej. Statek został pozbawiony napędu. Kapitan Żuromski nadał sygnał SOS. Na pomoc przybyło kilka jednostek. O godzinie 6:02 do „Heweliusza” podpłynął holownik „Granit”, który podał na dziób trzy linie wodne, z których dwie zostały podłączone do rurociągów prowadzących do zraszaczy. Akcja zakończona została po godzinie 16. W pożarze „Heweliusza” nikt nie ucierpiał. Armator po zdarzeniu wykonał remont w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu. W trakcie remontu pofałdowany wskutek działania temperatury pożaru pokład wyrównano 60-tonową betonową wylewką. Powiększyło to istniejące od początku eksploatacji statku – ze względu na wadliwie zaprojektowaną i zbudowaną nadbudówkę oraz system balastowy – problemy ze statecznością[3][4].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Leszczyński 2012 ↓, s. 364.
- ↑ Zadworny 2024 ↓, s. 21.
- ↑ Zadworny 2024 ↓, s. 22-23.
- ↑ Krystyna Pohl, Tajemniczy beton z "Heweliusza" [online], gs24.pl, 24 stycznia 2006 [dostęp 2016-06-21].
- ↑ Zadworny 2024 ↓, s. 175.
- ↑ Akta osobowe Jana Żuromskiego, nr ewidencyjny 113862, kwerenda Ryszard Leszczyński
Bibliografia
- Ryszard Leszczyński: Ginące Frachtowce. Tom III. Gdańsk: Fundacja Promocji Przemysłu Okrętowego i Gospodarki Morskiej, 2012. ISBN 978-83-60584-33-0.
- Adam Zadworny: Heweliusz. Tajemnica katastrofy na Bałtyku. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2024. ISBN 978-83-8396-031-9.