Jan Garbowski

Jan Garbowski
Ilustracja
pułkownik lekarz pułkownik lekarz
Data i miejsce urodzenia

22 kwietnia 1888
Kostrowicze, gubernia grodzieńska, Imperium Rosyjskie

Data i miejsce śmierci

1940
Charków, USRR, ZSRR

Przebieg służby
Lata służby

1919–1940

Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

Centrum Wyszkolenia Sanitarnego

Stanowiska

komendant Szpitala Szkolnego

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920–1941) Złoty Krzyż Zasługi (II RP, nadany dwukrotnie) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wojenny 1914–1918 (Francja)

Jan Garbowski (ur. 22 kwietnia 1888[1] w Kostrowiczach, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – pułkownik lekarz Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Franciszka h. Sulima (zm. 1893), adwokata przysięgłego, i Wandy z Kraszewskich h. Boleścic (zm. 1934) urodzony w rodzinnym majątku Kostrowicze, w ówczesnym powiecie słonimskim guberni grodzieńskiej[2][3][4]. W 1895, po śmierci ojca, przeniósł się z matką i siostrami do Warszawy[5]. Uczęszczał do himnazjum realnego rządowego, z którego w 1905 został wydalny za udział w strajku szkolnym[5]. Naukę kontynuował w polskiej Szkole Realnej Witolda Wróblewskiego, w której w 1907 zdał egzamin dojrzałości[6]. W tym samym roku wyjechał do Paryża. Początkowo studiował na Wydziale Przyrodniczym, a od 1908 na Wydziale Lekarskim Sorbony[7]. W 1914 uzyskał dyplom lekarza[8].

23 sierpnia 1914 wstąpił jako ochotnik do Legionu Bajończyków[9]. 11 listopada tego roku został pomocnikiem lekarza 3 batalionu 1 pułku Legii Cudzoziemskiej[10]. 14 lipca 1916 został mianowany podporucznikiem armii francuskiej i wyznaczony na stanowisko lekarza 3 batalionu[10]. 14 lipca 1918 awansował na porucznika armii francuskiej[10]. W trakcie walk na froncie został dwukrotnie ranny w lewą nogę (odłamkiem granatu i kulą karabinową)[11]. 20 lutego 1919 został przeniesiony do szpitala wojskowego Val-de-Grâce w dzielnicy łacińskiej Paryża na stanowisko młodszego ordynatora[10].

21 czerwca 1919 został przyjęty do Armii Polskiej we Francji w stopniu kapitana i przydzielony do obozu Sillé-le-Guillaume[10]. 19 września 1919 został przeniesiony do 150 pułku strzelców kresowych (późniejszy 42 pułku piechoty) na stanowisko starszego lekarza pułku[12]. 24 września 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu kapitana, w korpusie lekarskim, w grupie oficerów byłej Armii gen. Hallera[13]. 1 grudnia 1920 zachorował na tyfus plamisty[14]. 1 lutego 1921 został przydzielony do szpitala polowego nr 601 na stanowisko komendanta, a jego oddziałem macierzystym była kompania zapasowa sanitarna nr 3 w Grodnie[10][15]. 4 grudnia 1921 szef sanitarny Okręgu Korpusu Nr IX, płk lek. dr Jan Kamiński napisał w liście kwalifikacyjnej: „wybitny oficer korpusu sanitarnego. Znakomity dowódca, niezmiernie pracowity i zapobiegliwy, o wybitnych cechach charakteru w najlepszym słowa tego znaczeniu. Doskonały wychowawca i organizator. W obliczu nieprzyjaciela dzielny dowódca. Wybitny oficer!”[16]

20 grudnia 1921 został przydzielony do Departamentu VIII Sanitarnego Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie na stanowisko referenta[10]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 40. lokatą w korpusie oficerów sanitarnych, grupa lekarzy[17]. 19 października 1922 został przeniesiony do 4 batalionu sanitarnego w Łodzi, jako oddziału macierzystego z pozostawieniem na dotychczasowym stanowisku w Departamencie VIII MSWojsk.[18] 29 stycznia 1923 przeniesiony do 3 batalionu sanitarnego, a 23 maja tego roku do 1 batalionu sanitarnego w Warszawie[18][19]. 20 stycznia 1923 nostryfikował dyplom lekarza na Uniwersytecie Warszawskim[20]. 2 listopada 1923 został przydzielony do 1 baonu sanitarnego z jednoczesnym odkomenderowaniem na jednoroczny kurs doszkolenia w Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze hospitanta[21]. W styczniu 1924 został przeniesiony do 27 pułku artylerii polowej we Włodzimierzu na stanowisko starszego lekarza pułku z pozostawieniem na odkomenderowaniu w Wyższej Szkole Wojennej[22].

W sierpniu 1924, po ukończeniu kursu „z wynikiem pomyślnym”, został przydzielony do 1 pułku artylerii przeciwlotniczej w Warszawie na stanowisko lekarza[23][24]. 1 grudnia 1924 prezydent RP nadał mu stopień podpułkownika z dniem 15 sierpnia 1924 i 4. lokatą w korpusie oficerów sanitarnych, grupa lekarzy[25]. W styczniu 1925 został przeniesiony do Oddziału IV Sztabu Generalnego na stanowisko referenta[26][27]. W listopadzie 1925 został przesunięty z Oddziału IV SG do Departamentu Sanitarnego MSWojsk. na stanowisko referenta[28]. We wrześniu 1926 został przydzielony do Oficerskiej Szkoły Sanitarnej na stanowisko wykładowcy[29][30]. W grudniu 1929 powierzono mu dodatkowo funkcję dowódcy kursu oficerów stażystów, a 1 maja 1930 także pełnienie obowiazków dyrektora nauk Szkoły Podchorążych Sanitarnych[31][32]. 25 sierpnia 1931 został przesunięty na stanowisko dyrektora nauk Szkoły Podchorążych Sanitarnych[33][34]. 12 marca 1933 prezydent RP nadał mu stopień pułkownika z dniem 1 stycznia 1933 i 2. lokatą w korpusie oficerów sanitarnych, grupa lekarzy[35][36]. 7 kwietnia 1934 został wyznaczony na stanowisko komendanta Szpitala Szkolnego Centrum Wyszkolenia Sanitarnego w Warszawie[37][38][32]. Obowiązki komendanta szpitala pełnił do września 1939[3][39]. Mieszkał w stolicy przy ul. Górnośląskiej 45[40].

W czasie kampanii wrześniowej 1939, po agresji ZSRR na Polskę, w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej i został osadzony w obozie jenieckim w Starobielsku[3]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[41].

31 lipca 1924 w Warszawie Jan de Garbowo Garbowski zawarł związek małżeński z urzędniczką Departamentu VIII MSWojsk. Zofią Smoleńską córką śp. Romana i Haliny z Humięckich, obywateli ziemskich ze Smolina[42][43]. Miał syna Andrzeja (ur. 1925)[44].

Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 został awansowany pośmiertnie na stopień generała brygady[45]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[46].

Ordery i odznaczenia

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 1 czerwca 1935, s. s. 61 sprostowano datę urodzenia z 23 kwietnia 1888 na 22 kwietnia 1888.
  2. ↑ Kolekcja ↓, 14, 123, 125.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 126.
  4. ↑ Maria Minakowska: Jan Garbowski h. Sulima. [w:] Wielka genealogia Minakowskiej (Wielcy.pl) [on-line]. Dr Minakowska Publikacje Elektroniczne. [dostęp 2025-08-22].
  5. 1 2 Kolekcja ↓, 5.
  6. ↑ Kolekcja ↓, 5, 14, 127.
  7. ↑ Kolekcja ↓, 5, 127.
  8. ↑ Kolekcja ↓, 14, 175.
  9. ↑ Kolekcja ↓, 14, 158.
  10. 1 2 3 4 5 6 7 Kolekcja ↓, 15.
  11. ↑ Kolekcja ↓, 127.
  12. ↑ Kolekcja ↓, 15, 131.
  13. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 38 z 6 października 1920, s. 960.
  14. ↑ Kolekcja ↓, 38.
  15. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 441, 624.
  16. ↑ Kolekcja ↓, 54.
  17. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 313.
  18. 1 2 Kolekcja ↓, 16.
  19. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 24, 1124, 1199.
  20. ↑ Kolekcja ↓, 168.
  21. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 69 z 1 listopada 1923, s. 733.
  22. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 11 stycznia 1924, s. 11.
  23. ↑ Kolekcja ↓, 37.
  24. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 79 z 17 sierpnia 1924, s. 451.
  25. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924, s. 733.
  26. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 14 stycznia 1925, s. 14.
  27. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 11, 1018, 1080.
  28. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 125 z 20 listopada 1925, s. 681.
  29. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 38 z 20 września 1926, s. 311.
  30. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 710, 726.
  31. ↑ Kolekcja ↓, 39, 89, 92.
  32. 1 2 Wojtkowiak 1973 ↓, s. 333.
  33. ↑ Kolekcja ↓, 89.
  34. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 322, 826.
  35. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 14 marca 1933, s. 45.
  36. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 12, w marcu 1939 zajmował 1. lokatę.
  37. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934, s. 151.
  38. ↑ Kolekcja ↓, 98.
  39. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 12, 491.
  40. ↑ Kolekcja ↓, 2.
  41. ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV, 126.
  42. ↑ Nasza rodzina. „Polska Zbrojna”. 220, s. 5, 1924-08-12. Warszawa.
  43. ↑ Kolekcja ↓, 37, 167 wypis z aktu ślubnego.
  44. ↑ Kolekcja ↓, 3.
  45. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 85, poz. 885 (ISAP).
  46. ↑ Prezydent RP wziął udział w uroczystościach „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów” [online], prezydent.pl [dostęp 2024-08-26] (pol.).
  47. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 28 maja 1921, s. 996.
  48. ↑ Bojczuk i Dusińska 2024 ↓, s. 107.
  49. ↑ M.P. z 1932 r. Nr 167, poz. 198 (ISAP)
  50. ↑ M.P. z 1938 r. Nr 258, poz. 592 (ISAP)
  51. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938, s. 4.
  52. ↑ Kolekcja ↓, 10, 14, 37.
  53. ↑ M.P. z 1931 r. Nr 64, poz. 101 (ISAP)
  54. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 19 marca 1931, s. 66.
  55. ↑ M.P. z 1939 r. Nr 71, poz. 153 (ISAP)
  56. 1 2 Kolekcja ↓, 4, 37.
  57. ↑ Kolekcja ↓, 4, 14, 37, 123.
  58. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 4 lutego 1927, s. 29.
  59. ↑ Kolekcja ↓, 14, 123, 177.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.