Jan Ptasiński

Jan Ptasiński
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

21 kwietnia 1921
Dłutowo

Data i miejsce śmierci

2 września 2015
Warszawa

Poseł na Sejm PRL I, III i IV kadencji
Okres

od 1952
do 1956
i ponownie od 1961 do 1969

Przynależność polityczna

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza

Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Order Krzyża Grunwaldu III klasy Medal „Za udział w walkach w obronie władzy ludowej” Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie Medal im. Ludwika Waryńskiego Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Medal jubileuszowy „Czterdziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „W upamiętnieniu 100-lecia urodzin Władimira Iljicza Lenina”
Grób Jana Ptasińskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Jan Ptasiński (ur. 21 kwietnia 1921 w Dłutowie, zm. 2 września 2015) – żołnierz GL i AL, pułkownik UB, wiceszef Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, poseł na Sejm PRL I, III i IV kadencji.

Życiorys

Syn Wincentego i Stanisławy. W 1935 skończył szkołę powszechną w Kamienicy, od 1938 pracował w firmie budowlanej w Warszawie jako pomocnik murarza, potem murarz. We wrześniu 1939 brał udział w cywilnej obronie Warszawy, kopiąc rowy i wznosząc barykady. Po kapitulacji Warszawy wrócił do rodzinnej wsi. W 1940 przystąpił do organizacji Rewolucyjne Rady Robotniczo-Chłopskie „Młot i Sierp”, a także zorganizował wraz z ojcem pierwszą w Dłutowie (i jedną z pierwszych w powiecie płońskim) komórkę „Młota i Sierpa”. Od lipca 1941 był członkiem Komitetu Powiatowego tej organizacji w Płońsku. W 1942 wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej. W maju tego samego roku został członkiem jej Komitetu Powiatowego w Płońsku, od stycznia 1945 do kwietnia 1946 był jego I sekretarzem. Od lipca 1942 do stycznia 1945 należał do Gwardii Ludowej (pseudonim „Wiarus”), był członkiem Dowództwa XVIII Okręgu GL. Następnie był członkiem Armii Ludowej. W maju 1944 jego ojciec został aresztowany, a brat Marian zastrzelony podczas próby aresztowania.

W latach 1946–1947 zasiadał w egzekutywie Warszawskiego Komitetu Wojewódzkiego PPR i kierował jego Wydziałem Organizacyjnym. Stamtąd przeszedł na funkcję II sekretarza Komitetu Wojewódzkiego partii w Rzeszowie, którą pełnił do 1948. W tym samym roku PPR współtworzyła Polską Zjednoczoną Partię Robotniczą. W latach 1948–1949 Jan Ptasiński był słuchaczem dwuletniej Centralnej Szkoły Partyjnej PPR, a następnie PZPR. W latach 1949–1952 pełnił funkcję I sekretarza Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Rzeszowie, a w 1952 był I sekretarzem Komitetu Łódzkiego PZPR. 5 grudnia 1952 został jednym z czterech wiceministrów Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, funkcję sprawował do 9 grudnia 1954. Od 14 grudnia 1954 do 11 grudnia 1956 był zastępcą przewodniczącego Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego przy Radzie Ministrów. W latach 1952–1957 i 1961–1965 był posłem na Sejm PRL. W latach 1954–1964 był zastępcą członka, a w latach 1964–1971 członkiem Komitetu Centralnego PZPR. Po październiku 1956 mianowany na niespełna dwa tygodnie I sekretarzem KW PZPR w Bydgoszczy. Od 12 grudnia 1956 do 15 lutego 1960 był zastępcą Komendanta Głównego Milicji Obywatelskiej. W 1960 ukończył warszawskie liceum ogólnokształcące. W latach 1960–1967 był I sekretarzem KW PZPR w Gdańsku, następnie od stycznia 1968 do lipca 1971 był ambasadorem PRL w Związku Radzieckim. W latach 1972–1982 pełnił funkcję wiceprezesa Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy. Od 1983 był na emeryturze.

Wieloletni członek Rady Naczelnej i Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. W maju 1983 został przewodniczącym zespołu środowisk byłych żołnierzy i uczestników walk w obronie władzy ludowej przy ZBoWiD[1]. Od 2001 był członkiem Zarządu Krajowego Stowarzyszenia Kawalerów Orderu Wojennego Krzyża Grunwaldu.

Zmarł 2 września 2015[2]. Tydzień później został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera B36-5-13)[3].

Jego żoną była Stanisława z domu Kozarzewska (1923–2006).

Publikacje

  • Walka o Łódź socjalistyczną, Wydawnictwo Łódzkiego Komitetu Wyborczego Frontu Narodowego, Łódź 1952
  • Z mazowieckich pól (wydanie pierwsze i drugie), Książka i Wiedza 1959, Książka i Wiedza 1962, wydanie trzecie: Wydawnictwo MON, Warszawa 1968)
  • Walki ciąg dalszy: 1945–1946, Wydawnictwo MON, Warszawa 1979
  • Ziemia płońska w latach 1939–1945, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1981
  • Pierwszy z trzech zwrotów, czyli rzecz o Władysławie Gomułce, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1983
  • Na północ od Warszawy. Szkice z dziejów ruchu oporu 1939–1945, Wydawnictwo „Czytelnik”, Warszawa 1984
  • Obrachunek własny, Wydawnictwo MON, Warszawa 1984
  • Wydarzenia poznańskie: czerwiec 1956, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1986
  • Gomułka u szczytu powodzenia – drugi zwrot, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1988
  • Dzienniki ambasadora 1968–1969. Wybór, Wydawnictwo Mag, 2009
  • Dzienniki ambasadora 1970. Wybór, Wydawnictwo Mag, 2009

Odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ Wierni narodowi i partii, „Głos Pomorza”, nr 114, 16 maja 1983, s. 1.
  2. ↑ Wiceszef Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w czasach stalinizmu spocznie na Powązkach. Telewizja Republika, 2015-09-05. [dostęp 2020-08-30].
  3. ↑ Wyszukiwarka grobów w Warszawie. [dostęp 2020-08-30].
  4. ↑ M.P. z 1947 r. Nr 25, poz. 120 (ISAP).
  5. ↑ Wręczenie odznaczeń w Belwederze. „Nowiny”, s. 2, Nr 170 z 20 lipca 1964.
  6. ↑ Godnie kontynuować tradycję, „Rzeczpospolita”, nr 263, 11 listopada 1986, s. 7.
  7. ↑ M.P. z 1999 r. Nr 27, poz. 417 (ISAP).
  8. ↑ Polish Monitoring, 3 lutego 1965, s. 38.
  9. ↑ W uznaniu zasług, „Życie Partii”, nr 6, 25 marca 1987, s. 20.
  10. ↑ Nadzwyczajna sesja Sejmu, „Trybuna Robotnicza”, nr 172, 22 lipca 1966, s. 1.
  11. ↑ Z okazji 40-lecia MO i SB. Spotkanie w ZG ZBoWiD, „Za Wolność i Lud”, nr 42, 20 października 1984, s. 11.
  12. ↑ Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku, nr 1, 10 lutego 1961, s. 6.
  13. ↑ Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 7, 15 lipca 1978, s. 9.
  14. ↑ Wręczenie medali jubileuszowych, „Głos Słupski”, nr 111, 22 kwietnia 1970, s. 2.
  15. ↑ „Za Wolność i Lud”, nr 21 (1985), 25 maja 1985, s. 5.

Bibliografia

  • Informacje w BIP IPN. [dostęp 2020-08-30].
  • Profil na stronie Biblioteki Sejmowej. [dostęp 2020-08-30].
  • Jan Ptasiński, Pierwszy z trzech zwrotów, czyli rzecz o Władysławie Gomułce, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1983 (szczegółowy biogram autora na obwolucie)
  • Leksykon Historii Polski, Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa 1995
  • VI Kongres ZBoWiD Warszawa 7–8 maja 1979, Wydawnictwo ZG ZBoWiD, Warszawa 1979
  • VII Kongres ZBoWiD, ZG ZBoWiD, Warszawa 1985
  • Jan Ptasiński, Na północ od Warszawy. Szkice z dziejów ruchu oporu 1939–1945, Wydawnictwo Czytelnik, Warszawa 1984
  • Jan Ptasiński, Walki ciąg dalszy: 1945–1946, Wydawnictwo MON, Warszawa 1979