Jan Volek

Jan Volek

Data i miejsce śmierci	27 września 1351 Ołomuniec
Biskup ołomuniecki
Okres sprawowania	1334–1351
Wyznanie	katolicyzm
Kościół	rzymskokatolicki
Prezbiterat	18 kwietnia 1334
Nominacja biskupia	10 kwietnia 1334
Sakra biskupia	21 kwietnia 1334

Jan Václavíc zw. Volek, pol. Wołek (ur. ok. 1290^[1], zm. 27 września 1351 w Ołomuńcu) – czeski duchowny rzymskokatolicki, biskup ołomuniecki w 1334–1351.

Jan Volek był nieślubnym synem króla Czech Wacława II i Agnieszki. O jego matce brak bliższych wiadomości. Po niespodziewanej śmierci ojca w 1306, zaczął podpisywać się patronimikiem Václavíc (pol. Wacławic)^[2]. W 1310 przyjął święcenia diakonatu. Królewskie pochodzenie Jana było powszechnie znane, co pozwoliło mu już w 1313 otrzymać probostwo wyszehradzkie i związany z nim urząd kanclerza Korony Czeskiej^[3]. Niedługo później zyskał kolejne godności. W 1319 r. papież Jan XXII zezwolił mu zatrzymać kanonie w katedrze św. Wita w Pradze, na Vyšehradzie i w Ołomuńcu oraz administrować kaplicą św. Prokopa na Starym Brnie. Król Jan Luksemburski i jego syn Karol IV Luksemburski często wysyłali go w misjach dyplomatycznych. W czasie kryzysu małżeństwa Jana Luksemburskiego i jego żony Elżbiety Przemyślidki poparł swoją przyrodnią siostrę. 21 lipca 1322 r. z rozkazu króla został uwięziony i oskarżony o zdradę. Biskup zapewne z przyczyn taktycznych przyznał się i poprosił monarchę o łaskę. Następnego dnia uciekł przy pomocy przyjaciół do Bawarii. Gniew króla zwrócił się przeciw żonie, która w sierpniu 1322 r. także uciekła do Bawarii. Po wyciszeniu konfliktu oboje wrócili do Czech, a Elżbieta zmarła 28 września 1330 r. w domu swojego przyrodniego brata na Vyšehradzie. 30 kwietnia 1333 r. Jan Volek otrzymał od papieża zgodę na objęcie dochodowego probostwa w Malínie koło Kutnej Hory.

10 kwietnia 1334 r. papież mianował Jana Volka biskupem ołomunieckim. Jan miał wówczas tylko niższe święcenia. W dniach 18-21 maja 1334 r. przyjął święcenia kapłańskie i biskupie. W 1335 r. uczestniczył w zjeździe w Wyszehradzie. Często administrował Morawami w czasie nieobecności margrabiego Karola. Po ustanowieniu arcybiskupstwa praskiego w 1344 r. biskupstwo ołomunieckie stało się jego sufraganią (wcześniej podlegało arcybiskupstwu w Moguncji). Biskup ołomuniecki zyskał prawo asystowania przy koronacji króla czeskiego. Jan Volek uczestniczył w 1347 r. w koronacji Karola IV. Rok później, zwiększył znaczenie swojej diecezji zawierając 7 kwietnia 1348 r. umowę z królem, która postanawiała, że biskupstwo ołomunieckie jest lennem Królestwem Czeskiego. 12 marca 1350 r. wraz z Wilhelmem z Landštejna odebrał w Monachium od Ludwika (syna cesarza Ludwika IV Bawarskiego) cesarskie insygnia koronacyjne.

30 września 1344 r. założył pierwszy klasztor benedyktyński na Morawach w Pustiměřy. Fundacja miała na celu uczczenie zmarłej 10 lat wcześniej jego przyrodniej siostry Elżbiety. Jego opatką została jego krewna Elżbieta. W tym klasztorze Jan Volek został pochowany.

• Milan M. Buben, Encyklopedie českých a moravských sídelních biskupů, Praha 2000, s. 134–136.
• Čechura, Jaroslav: Děti a levobočci českých králů. Praha: Nakl. „Akropolis”, 1995. ISBN 80-85770-26-1. (cz.).