Janina Jasnowska

Janina Jasnowska
Ilustracja
prof. dr hab. Janina Jasnowska (1925-2021)
Państwo działania

 Polska

Data i miejsce urodzenia

18 grudnia 1925
Nisko

Data i miejsce śmierci

22 listopada 2021
Szczecin

profesor nauk przyrodniczych
Specjalność: geobotanika, fitosocjologia, ekologia torfowisk
Alma Mater

Uniwersytet Wrocławski i Politechnika Wrocławska

nauczyciel akademicki
Uczelnia

Uniwersytet i Politechnika we Wrocławiu, Akademia Rolnicza w Szczecinie

Okres zatrudn.

1945–1995

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego
Janina Jasnowska, rok 2017

Janina Jasnowska (ur. 18 grudnia 1925 w Nisku[1], zm. 22 listopada 2021 w Szczecinie[2]) – polska profesor nauk przyrodniczych[1] w zakresie geobotaniki, fitosocjologii i ekologii torfowisk, nauczyciel akademicki.

Życiorys

Córka Jana Radomskiego. Szkołę powszechną w Brześciu nad Bugiem ukończyła w 1938 i rozpoczęła naukę w Gimnazjum i Liceum im. Króla Stanisława Leszczyńskiego w Ostrołęce. Podczas II wojny światowej uczyła się w tym liceum działającym pod kryptonimem GOLESIN[3]. Pełniła tam funkcję sekretarki i łączniczki z tajnymi władzami Kuratorium Warszawskiego. Maturę zdała w czerwcu 1944 roku w tajnym XVI Gimnazjum i Liceum im. Aleksandry Piłsudskiej w Warszawie. Po wyzwoleniu była nauczycielką w szkole powszechnej w Jarnutach koło Ostrołęki, a następnie w Czarnolesiu koło Kamiennej Góry. Studia wyższe odbyła w latach 1946–1951 na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu, uzyskując stopień magistra filozofii w zakresie botaniki (1950)[1]. Już podczas studiów pracowała w Katedrze Botaniki Wydziału Rolniczego tej Uczelni pod kierunkiem profesora Stanisława Tołpy, przechodząc w ciągu 10 lat kolejne szczeble zawodowe, od demonstratora do adiunkta. W 1955, wraz z mężem Mieczysławem Jasnowskim, przeniosła się do nowo utworzonej Wyższej Szkoły Rolniczej w Szczecinie do Katedry Botaniki kierowanej wówczas przez profesora Stefan Kownasa. W Katedrze Botaniki pracowała jako adiunkt (1955–1967), docent (1968–1984) i profesor (1985–1996), w latach 1990–1996 była jej kierownikiem[4]. Przez ponad 13 lat (1968–1981) była prodziekanem Wydziału Rolniczego do Spraw Studiów Zaocznych. Wielokrotnie była wybierana do Senatu Akademii Rolniczej i działała w komisjach senackich. Na emeryturę przeszła w roku 1996, kontynuując działalność naukową i organizacyjną.

Wieloletnia członkini i Przewodnicząca Wojewódzkiej Rady Ochrony Przyrody, a następnie Regionalnej Rady Ochrony Przyrody dążąca do zrównoważonego gospodarowania zasobami przyrody. Przez wiele lat swoimi działaniami dawała przykład kreatywnej i kompromisowej współpracy pomiędzy służbami ochrony przyrody. Zjednała na rzecz ochrony przyrody wiele instytucji i osób, które aktywnie brały udział w procesie tworzenia systemu i sieci obszarów chronionych w województwie zachodniopomorskim[5].

Autorka ponad 150 publikacji o tematyce botanicznej i około 100 opracowań niepublikowanych, w tym ekspertyz i opinii wykonanych na potrzeby ochrony przyrody[6].

Wybrane publikacje

  • Roślinność torfowiska Smolniki nad Zalewem Szczecińskim. „Przyr. Pol. Zach.” 1958, 2, s. 123–138 (wsp. M. Jasnowski, Cz. Kwarta)
  • Charakterystyka botaniczna i biologiczna kukurydzy. W: K. Ruebenbauer (red.). Kukurydza. PWRiL 1964, s. 9–28 (wsp. M. Jasnowski)
  • Roślinność otwartych zbiorowisk na zachodniej krawędzi dolnej Odry. „Zesz. Nauk. WSR Szczecin” 1964, 17, s.69–83, s.85–92; s.93–106. (wsp. J. Radomski)
  • Morfogeneza i metoda określania wieku krzewów woskownicy europejskiej Myrica gale L. „Zesz. Nauk. WSR Szczecin” 1968, 28, Rol. 4, s.55–77
  • Wpływ zaburzeń warunków wodnych na roślinność torfowiskową w Lasach Czarnocińskich. Rozprawy WSR Szczecin 1968, 7, s.1–68.
  • Ginące torfowiska wysokie i przejściowe w pasie nadbałtyckim Polski. Ochr. Przyr. 1968, 33, s.69–124 (wsp. M. Jasnowski, S. Markowski)
  • „Wąwóz Kamieniec” – projektowany rezerwat florystyczny w powiecie szczecińskim. „Chrońmy Przyr. Ojcz.” 1973, 4, s.31–37
  • Najbogatsze na Pomorzu Zachodnim stanowiska storczyka błotnego Orchis palustris Jacq. nad jez. Miedwie i jez. Zaborsko w dolinie rzeki Płoni. „Zesz. Nauk. AR Szczecin” 1973, 39s. s.151–165
  • Zagrożone stanowiska storczyka kukawki Orchis militaris L. nad jeziorem Będzin na Pojezierzu Myśliborskim. „Zesz. Nauk. AR Szczecin” 1976, 53, Rol. 14, s. 85–93
  • Botanika. Podręcznik do samokształcenia dla studiów zaocznych akademii rolniczych. PWN Warszawa. s. 444 (1978–1989 – 8 wydań). (wsp. J. Radomski)
  • Czynniki wpływające na rozmiary słojów rocznych drewna sosny na torfowisku wysokim w zespole Vaccinio uliginosi–Pinetum. „Rocz. Sekc. Dendr.” 1977, 30, s. 5–33
  • Kotłowe torfowiska mszarne na Pojezierzu Bytowskim. Zesz. Nauk. AR Wroc., Rol. 1981, 134s, s. 11–37 (wsp. M. Jasnowski)
  • Ocena aktualnego stanu i projekt racjonalnej sieci rezerwatów przyrody w północnej części województwa gorzowskiego. W: L. Agapow, B. Wiatr (red.) Zasoby przyrody województwa gorzowskiego. Ośr. Bad. i Konsult. TWWP w Gorzowie Wlkp. 1981, s. 5–36 (wsp. M. Jasnowski)
  • Rezerwat krajobrazowo–wodny „Rzeka Drawa” na Pomorzu Zachodnim. Chrońmy Przyr. Ojcz. 1982, 38, 3, s. 5–19 (wsp. M. Jasnowski)
  • Najcenniejsze obiekty w rezerwacie „Rzeka Drawa” objęte ochroną ścisłą. Chrońmy Przyr. Ojcz. 1992, 38, s. 4–5, s. 5–23 (wsp. M. Jasnowski)
  • Pojezierze Zachodniopomorskie. Przyroda Polska. Wiedza Powszechna, Warszawa 1982, 265 s. (wsp. M. Jasnowski)
  • Szata roślinna torfowisk mszarnych na Pojezierzu Bytowskim. Zesz. Nauk. AR Szczecin. 1982, 99, Rol. Ser. Przyrod. 30, s. 23–36; s. 37–47; s. 39–57; s. 59–67. (wsp. M. Jasnowski)
  • Roślinność mszarnych torfowisk wysokich z rzędu Sphagnetalia magellanici Pawł. 28 Moore 68 na Pojezierzu Bytowskim. „Zesz. Nauk. AR Szczecin ” 1983, Rol. Ser. Przyrod. 104, 32, s.89–100 (wsp. M. Jasnowski)
  • Roślinność klasy Utricularietea intermedio–minoris Pietsch 64 torfowisk mszarnych Pojezierza Bytowskiego. „Zesz. Nauk. AR Szczecin” 1983, Rol. Ser. Przyrod.104, 32, s.101–112 (wsp. M. Jasnowski)
  • Flora projektowanego Drawieńskiego Parku Narodowego i jej osobliwości. W: L. Agapow, M. Jasnowski (red.) Przyroda projektowanego Drawieńskiego Parku Narodowego. Gorzowskie Tow. Naukowe, Gorzów Wlkp. 1986, s.25–67 (wsp. M. Jasnowski, U. Grinn, S. Friedrich)
  • Roślinność rzeczna, torfowiskowa i źródliskowa projektowanego Drawieńskiego Parku Narodowego [w: L. Agapow, M. Jasnowski (red.) Przyroda projektowanego Drawieńskiego Parku Narodowego]. Gorzowskie Tow. Naukowe, Gorzów Wlkp. 1986, s.69–94 (wsp. M. Jasnowski, S. Friedrich)
  • O polsko–niemieckim projekcie wspólnego parku narodowego w dolinie dolnej Odry. „Chrońmy Przyr. Ojcz.” 1992, 48, 2, s.39–51
  • Przyrodnicze wartości projektowanego polsko–niemieckiego parku narodowego Dolina Dolnej Odry. „Chrońmy Przyr. Ojcz.” 1992, 48, 3, s.42–53
  • Szata roślinna rejonu Szczecina. W: J. Jasnowska (red.). Stan środowiska miasta i rejonu Szczecina: zagrożenia i ochrona. Szcz. Tow. Nauk. Szczecin 1993, s.91–116
  • Badania geobotaniczne w dolinie Rurzycy na równinie Wałeckiej. „Zesz. Nauk. AR Szczecin” 1993, Rol. Ser. Przyr. 105, 54, s.5–24; 25–44; 45–73; 74–96 (wsp. M. Jasnowski, S. Friedrich)
  • Kociołki polodowcowe koło Trzcińska–Zdroju jako użytki ekologiczne. Chrońmy Przyr. Ojcz. 1993, 49, 1, s. 23–29 (wsp. M. Jasnowski, S. Friedrich, S. Markowski)
  • Dolina Dolnej Odry. Monografia Parku Krajobrazowego, Szczec. Tow. Nauk. 2002, 452 ss.
  • Znaczenie monitorowania poziomu wód w rezerwatach torfowiskowych na przykładzie rezerwatu „Rosiczki Mirosławskie” (Pomorze Zachodnie). „Chrońmy Przyr. Ojcz.” 2007, 63, 5, s. 19–33 (wsp. M. Wróbel, S. Jurzyk)
  • Potrzeba aktywnej ochrony siedlisk na przykładzie rezerwatu przyrody „Białodrzew Kopicki” w województwie zachodniopomorskim. Chrońmy Przyr. Ojcz. 2008, 64, 4, s. 45–58 (wsp. M. Wróbel, S. Jurzyk)
  • Rozwój ochrony przyrody po 1945 r.. W: Eichstadt (red.): Historia ochrony przyrody na Pomorzu od zarania dziejów po dzień dzisiejszy. Steffen Verl. 2008, s. 133–145.
  • Wilgotne wrzosowiska atlantyckie z Erica tetralix i suche wrzosowiska z Calluna vulgaris w ostojach Natura 2000 na Pomorzu Zachodnim. Ogród Dendrologiczny w Przelewicach 2011, 2, s. 25–32.

Odznaczenia i nagrody

Upamiętnienie

Przypisy

  1. 1 2 3 Encyklopedia Szczecina. Wydanie jubileuszowe z okazji 70-lecia polskiego Szczecina. Red. T. Białecki. Szczecińskie Towarzystwo Kultury, Szczecin 2015, s. 373. ISBN 978-83-942725-0-0.
  2. ↑ Z głębokim smutkiem zawiadamiamy, że w dniu 22 listopada 2021 r. zmarła prof. dr hab. Janina Jasnowska [online], Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie [dostęp 2021-11-24] (pol.).
  3. ↑ I Liceum Ogólnokształcące im. Generała Józefa Bema w Ostrołęce – Okres wojny i okupacji [online], ostroleka.pl [dostęp 2020-12-05] [zarchiwizowane z adresu 2018-07-20] (ang.).
  4. ↑ S. Dzienia (red.), 50 lat Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa Akademii Rolniczej w Szczecinie, Szczecin: Akademia Rolnicza, 2004, ISBN 83-7317-065-0.
  5. 1 2 S. Friedrich, S. Jurzyk-Nordlöw, Profesor Janina Janowska – 90-lecie urodzin, [w:] Lesław Wołejko (red.), Torfowiska Pomorza – identyfikacja, ochrona, restytucja, Świebodzin: Klub Przyrodników, 2015, ISBN 978-83-69426-13-2.
  6. ↑ R. Malinowski (red.), 60 lat Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie 1954-2014, Szczecin: Wydawnictwo Uczelniane Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, 2014, ISBN 978-83-7663-180-6.
  7. ↑ M.P. z 2004 r. Nr 13, poz. 201 (ISAP).
  8. ↑ M.P. z 1997 r. Nr 6, poz. 52 (ISAP).
  9. ↑ M.P. z 1955 r. Nr 104, poz. 1411 (ISAP).
  10. ↑ Skorska, Niemiecka Nagroda Kultury 1990 r. [online], 25 września 2017 [dostęp 2017-10-06].
  11. ↑ Seminarium rocznicowe 100 lecie urodzin Profesor Janiny Jasnowskiej (dostęp 15.01.2026)