Janina Konarska

Janina Konarska

Janina Konarska
Imię i nazwisko	Janina Konarska-Słonimska
Data i miejsce urodzenia	30 kwietnia 1900 Łódź
Data i miejsce śmierci	9 czerwca 1975 Warszawa
Dziedzina sztuki	malarstwo
Odznaczenia
Nagrody
Olimpijski Konkurs Sztuki i Literatury 1932

Janina Konarska-Słonimska (ur. 30 kwietnia 1900 w Łodzi, zm. 9 czerwca 1975 w Warszawie) – polska malarka, graficzka, ilustratorka, członkini Stowarzyszenia Polskich Artystów Grafików „Ryt”.

Pochodziła z zasymilowanej żydowskiej rodziny łódzkich fabrykantów Hermana Seidemana (zm. 1936) i Heleny z domu Heiman (zm. 1951). Miała brata Tadeusza^[1]. Otrzymała dobre i staranne wykształcenie. Początkowo uczyła się w szkole żeńskiej Kazimiery Kochanowskiej w Warszawie. Następnie kontynuowała naukę na Państwowych Kursach Pedagogicznych dla Nauczycieli Rysunku. Potem studiowała malarstwo, grafikę i rzeźbę w Szkole Sztuk Pięknych. Była ulubioną uczennicą Władysława Skoczylasa w klasie grafiki. W 1918 przyjęła pseudonim artystyczny „Konarska”, który oficjalnie przyjęła jako własne nazwisko w 1924. W tym samym czasie rodzina Seidemanów przeszła na katolicyzm, adaptując nazwisko córki w formie lekko zmienionej Konerscy. W roku 1920 podczas wojny polsko-sowieckiej pracowała w szpitalu Legii Akademickiej i opiekowała się rannymi żołnierzami.

W 1925 roku wraz z innymi studentami (m.in. Tadeuszem Cieślewskim, Bogną Krasnodębską-Gardowską, Wiktorem Podoskim) założyła Stowarzyszenie Polskich Artystów Grafików „Ryt”^[2]. Ukończyła warszawską Akademię Sztuk Pięknych w 1927 roku^[3].

Janina Konarska dużo wystawiała i odnosiła liczne sukcesy. Była laureatką na Międzynarodowej Wystawie Sztuki i na międzynarodowych konkursach grafiki. Jej drzeworyty były rozchwytywane, przede wszystkim wizerunki świętych i prace o tematyce zwierzęcej.

Została nagrodzona srebrnym medalem w olimpijskim konkursie sztuki i literatury w Los Angeles w 1932 roku za drzeworyt za drzeworyt Stadion.^[4][5]

W 1937 otrzymała Grand Prix na międzynarodowej wystawie w Paryżu^[6].

W latach 20. XX wieku Janina Konarska obracała się w środowisku artystów i literatów. Była związana z grupą Skamandrytów. Uchodziła za urodziwą i wykształconą dziewczynę; miała licznych adoratorów, zachwyconych jej urodą. Jasna blondyna z dużą głową, z pięknymi jasnymi oczami i piękną cerą – jak ją charakteryzował Jarosław Iwaszkiewicz. Jej adorator Wacław Zbyszewski tak o niej pisał: Była to wówczas młoda panna, bardzo przystojna, szałowa blondynka, naturalna, nie farbowana, o modrych, błękitnych oczach, istna Zosia z Soplicowa. Poza urodą, wielką inteligencją, zamiłowaniem do poetów i pisarzy, odznaczała się też tym, że była jedyną siostrzenicą i spadkobierczynią wielkiego przemysłowca tekstylnego z Łodzi, później senatora, Heimana-Jareckiego. W kuluarach mówiło się o jej burzliwych romansach, m.in. z poetą Kazimierzem Wierzyńskim.

12 marca 1934 roku w kościele pod wezwaniem Świętego Krzyża w Warszawie wyszła za mąż za Antoniego Słonimskiego, poetę i pisarza z grupy Skamandrytów. Małżeństwo to było wielkim zaskoczeniem dla całego środowiska, ale związek okazał się szczęśliwy i trwały. Po zawarciu ślubu Janina Konarska-Słonimska stopniowo wycofała się z życia artystycznego, poświęcając cały czas mężowi.

Po wybuchu II wojny światowej, we wrześniu 1939 roku przedostali się do Paryża. Po kapitulacji Francji wyemigrowali do Londynu, gdzie mieszkali kilkanaście lat. Jesienią 1951 roku wrócili do komunistycznej Polski^[1]. Małżeństwo Słonimskich nie doczekało się potomstwa.

Powojenne prace Janiny Konarskiej były malowane gwaszem. W realistyczny sposób przedstawiała reminiscencje wojny, spalone ruiny, zniszczone ulice. Ale skupiła się wówczas przede wszystkim na grafice do książek. W mieszkaniu przy Alei Róż w Warszawie miała swoją pracownię^[3].

Zmarła 9 czerwca 1975 roku w Warszawie, pochowana 13 czerwca 1975 roku na cmentarzu w Laskach^[1].

• Srebrny Krzyż Zasługi (9 listopada 1932)^[7]
• Złota Odznaka honorowa m. st. Warszawy „Za Zasługi dla Warszawy” (1972)^[8]

• Grand Prix na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej (Paryż 1925)^[9]
• Srebrny medal na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Religijnej (Padwa)^[9]
• Srebrny medal na Konkursie Olimpijskim (Los Angeles 1932)^[9]
• Grand Prix na Międzynarodowej Wystawie „Sztuka i Technika” (Paryż 1937)^[9]

• Halina Zawadzka, Bubek-Basza, wyd. Bibljoteka Książek Różowych, 1927
• Stanisław Mierczyński, Pieśni Podhala na 2 i 3 równe głosy, Wydawnictwo Związku Nauczycielstwa Polskiego, 1935
• Marian Hemar, Dwie Ziemie Święte, wyd. King and Staples, 1942
• Mieczysław Lisiewicz, Z pamiętnych dni. Wspomnienia adjutanta, wyd. Nowa Polska, 1944
• Stefania Szuchowa, Dzieci zwierząt, wyd. Czytelnik, 1950
• Siergiej Pogoriełowki, Zegary, wyd. Nasza Księgarnia, 1953
• Wiliam Szekspir, Pięć dramatów, wyd. Państwowy Instytut Wydawniczy, 1955
• Karol Estreicher, Nie od razu Kraków zbudowano, wyd. Państwowy Instytut Wydawniczy, 1956
• Kenneth Grahame, Wspomnienia z krainy szczęścia, wyd. Nasza Księgarnia, 1958
• Artur Oppman „Or-Ot”, Wiersze wybrane, wyd. Państwowy Instytut Wydawniczy, 1958
• Irena Tuwim, O pingwinie Kleofasku, wyd. Nasza Księgarnia, 1960
• Irena Krzywicka, Mieszane towarzystwo, wyd. Czytelnik, 1961
• Synezjusz z Cyreny, Pochwała łysiny, wyd. Państwowy Instytut Wydawniczy, 1962
• G. Lenotre, Ze starych papierów, wyd. Czytelnik, 1965
• George Bidwell, Łabędź z Avonu, wyd. Nasza Księgarnia, 1966
• Hanna Januszewska, Z góry na Mazury, wyd. Czytelnik, 1974

• Janina Kumaniecka, Saga rodu Słonimskich, Wyd. Iskry, Warszawa 2003, s. 117–123 (rozdział Janeczka) i według indeksu.
• Wacław Zbyszewski, Gawędy o ludziach i czasach przedwojennych, Czytelnik, Warszawa 2000.
• Jarosław Iwaszkiewicz, Książka moich wspomnień, Wyd. Literackie, Kraków 1983.