Janusz Stępowski

Janusz Władysław Stępowski

Data i miejsce urodzenia	27 grudnia 1900 Kraków
Data i miejsce śmierci	27 maja 1969 Warszawa
Zawód, zajęcie	dziennikarz, publicysta, dramaturg i poeta
Narodowość	polska
Odznaczenia

Janusz Władysław Stępowski (ur. 27 grudnia 1900 w Krakowie, zm. 27 maja 1969 w Warszawie) – polski dziennikarz, publicysta, dramaturg i poeta.

Był synem aktora i dyrektora teatru Leona Stępowskiego (1852–1914) i Anny z Więcłowskich. Jego braćmi byli: Bronisław Stępowski (1892–1963) – lekarz, profesor medycyny oraz Leszek Stępowski (1895–1975) – aktor i reżyser teatralny. W 1937 roku zawarł związek małżeński z Henryka Zubrzycką; małżeństwo było bezdzietne^[1].

Absolwent IV Gimnazjum im. Henryka Sienkiewicza w Krakowie (ukończenie 1918, matura eksternistyczna 1920). Jesienią 1918 roku wstąpił do 5. Pułku Piechoty Legionów, w którego szeregach wziął udział w walkach o Przemyśl i Lwów oraz wojnie polsko-bolszewickiej. Służbę zakończył w październiku 1920 roku w stopniu kaprala i rozpoczął naukę w Szkole Morskiej w Tczewie. W latach 1921–1922 był uczniem Wydziału Nawigacyjnego Szkoły i uczestniczył w rejsach szkoleniowych po Bałtyku. Ze względów zdrowotnych musiał jednak przerwać naukę^[2].

Powrócił do Krakowa, gdzie podjął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim - studiował początkowo chemię (1922–1923), a następnie polonistykę (1923–1926). Należał do grup literackich: Helion (do 1926 roku) oraz Litart (1926–1927). Publikował wiersze, artykuły i recenzję w czasopismach: Głos Narodu (1924-1930), Nowa Reforma (1924–1926), Ilustrowany Kurier Codzienny oraz jego dodatek Kurier Literacko-Naukowy (1925–1926) oraz Gazeta Literacka (1926–1927)^[2].

W 1927 roku wyjechał do Poznania, gdzie należał do grupy literackiej Loża (1928-1929). Pełnił także funkcję redaktora naczelnego tygodnika Przyjaciel Młodzieży oraz współpracował z czasopismami: Tęcza oraz Przegląd Oświatowy. Był również członkiem Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy Polskich. Następnie przeniósł się do Warszawy, gdzie podjął współpracę z Tygodnikiem Illustrowanym (1929–1933, publikował jako Andrzej Kaznowski). Odbywał również podróże statkami handlowymi m.in. do Skandynawii, Algierii i Maroka (1929–1930). W latach 1930–1932 był sekretarzem redakcji pisma Echa Leśne, a w 1932 roku został zatrudniony w Polskim Radiu, gdzie procował do 1939 roku. Zajmował się tworzeniem słuchowisk radiowych, głównie o tematyce marynistycznej. W tym okresie publikował wiersze, opowiadania i artykuły w czasopismach: Morze. Polska na Morzu, Sprawy Morskie i Kolonialne oraz Szkwał. Od 1930 roku był członkiem Związku Zawodowego Literatów Polskich^[2].

Lata II wojny światowej spędził w Warszawie. Podczas obrony stolicy we wrześniu 1939 roku został ranny w wyniku bombardowania, natomiast latem 1940 roku został aresztowany przez Gestapo i osadzony na Pawiaku. Po zwolnieniu zajmował się handlem książkami. Jako członek Armii Krajowej miał przydział do Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK (ps. "Janusz"). Podczas powstania warszawskiego pracował w redakcji radiostacji powstańczej "Błyskawica". Po upadku powstania wyszedł z miasta z ludnością cywilną. Przebywał najpierw w obozie przejściowym w Pruszkowie, a następnie we wsi Mysławczyce^[2][3].

Po zakończeniu walk przebywał najpierw w Łodzi, gdzie był zatrudniony jako korespondent pisma Polska Zbrojna, a następnie przeniósł się na Wybrzeże, gdzie pracował do 1950 roku. W tym okresie kierował działem kultury i sztuki Dziennika Bałtyckiego (1945–1946), był współtwórcą i redaktorem naczelnym miesięcznika Wiatr od Morza (od 1946) oraz kierownikiem referatu prasowo-propagandowego przedsiębiorstwa Gdynia–Ameryka Linie Żeglugowe (1947–1948). Był również współzałożycielem Klubu Literatów w Sopocie (1945), Oddziału Gdańskiego ZZLP (1946–1948) Klubu Marynistów Ligi Obrony Kraju oraz członkiem Wojewódzkiej Rady Kultury i Sztuki w Gdańsku^[2].

W 1950 roku opuścił Wybrzeże i zamieszkał najpierw w Józefowie, a następnie w Radości. W 1959 roku przeniósł się do Warszawy i rozpoczął pracę w Dziale Audycji Masowych Polskiego Radia. Publikował także recenzje w czasopismach Nowe Książki (od 1949 roku). Książka dla Ciebie (1954–1959) oraz Nowiny Literackie i Wydawnicze (1957–1958). Należał do warszawskiego Klubu Marynistów Ligi Przyjaciół Żołnierza oraz wchodził w skład jury Nagrody Literackiej im. Mariusza Zaruskiego. W 1967 roku został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski^[2].

Zajmował się również zbieraniem materiałów i dokumentowaniem folkloru kaszubskiego (sam tworzył po kaszubsku). Był także autorem tekstów piosenek^[4][5]

Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie^[2].

• Sad w środku miasta (1926)
• S.O.S: prawda o Tadeuszu Since (1927)
• Turniej żywych szachów (1930)
• Heca w Jaźwinach: groteska teatralna w dwóch odsłonach na temat pociesznych wierzeń w znachorstwo i zabobony (1935)
• Na morskich szańcach Rzplitej: kronika historyczna 1635 roku w 6 odsłonach (1935)
• Legenda o masztowej sośnie (wyd. 1978)

Źródło: Biblioteka Narodowa^[6]