Jawne (organizacja)

Stowarzyszenie Kulturalno-Oświatowe „Jawne” (hebr. ‏יבנה‎) – żydowska organizacja oświatowa w II Rzeczpospolitej, założona w 1922 roku przez działaczy religijno-syjonistycznej partii Mizrachi.

Program szkół Jawne opierał się na łączeniu kształcenia religijnego z syjonizmem. Przedmioty judaistyczne wykładane były w języku hebrajskim, prowadzono także szerokie nauczanie przedmiotów świeckich[1] w języku polskim[2].

W latach 30. XX wieku organizacja prowadziła 61 szkół powszechnnych oraz 4 średnie, do których uczęszczało 5 686 uczniów[1]. Według Gershona Bacona, w 1937 roku organizacja prowadziła 229 szkół, w których uczyło się 15 923 uczniów[3]. Szczególne wpływy organizacja miała na Kresach Wschodnich[1].

W I połowie lat 30. XX wieku z inicjatywy Jawne wprowadzono także w Polsce nowy typ uczelni talmudycznej, który łączył tradycyjne jesziwy z wychowaniem syjonistycznym – Bejt Szmuel. Pierwsza tego typu uczelnia została założona w 1934 roku w Warszawie[4].

Przypisy

  1. 1 2 3 Rafał Żebrowski, Jawne [online], delet.jhi.pl [dostęp 2025-06-23].
  2. ↑ Bacon 2002 ↓, s. 74.
  3. ↑ Bacon 2002 ↓, s. 73.
  4. ↑ Rafał Żebrowski, Be(j)t Szmuel [online], delet.jhi.pl [dostęp 2025-06-23].

Bibliografia

  • Gershon Bacon, National revival, ongoing acculturation: Jewish education in interwar Poland, „Jahrbuch des Simon-Dubnow-Instituts”, 1, 2002, s. 71-92, ISBN 3-421-05521-1.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.