Jelec cetiński

Jelec cetiński
	Telestes ukliva
	(Heckel, 1843)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	promieniopłetwe
Rząd	karpiokształtne
Rodzina	karpiowate
Rodzaj	Telestes
Gatunek	jelec cetiński
Synonimy
	Leuciscus ukliva (Heckel, 1843); Squalius ukliva Heckel, 1843;
	Leuciscus ukliva (Heckel, 1843); Squalius ukliva Heckel, 1843;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; zagrożony

Jelec cetiński^[3] (Telestes ukliva) – gatunek ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae). Endemit Chorwacji, zagrożony wyginięciem. Nie ma znaczenia gospodarczego.

Występowanie

Dorzecze Cetiny w Chorwacji. Występuje w czystej, przezroczystej wodzie, nad piaszczystym lub żwirowym podłożem.

Opis

Osiąga 5–20 (maksymalnie 25) cm długości. Na bokach od oka do nasady ogona biegnie ciemna smuga.

Status zagrożenia

Ponieważ od 1988 roku brakowało potwierdzonych stwierdzeń, gatunek ten został w 2006 roku uznany przez IUCN za wymarły^[4]. W 2008 roku Zanella i inni wykazali jednak, że gatunek ten nie wymarł, a nawet jest bardzo liczny, zaś uznanie go za wymarły nastąpiło wskutek błędnej identyfikacji – złowione w Cetinie osobniki Telestes ukliva identyfikowano jako Telestes muticellus, gatunek obcy dla tej rzeki^[2]^[5]. Od 2024 roku IUCN klasyfikuje Telestes ukliva jako gatunek zagrożony^[2].

Przypisy

↑ Leuciscus ukliva, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2021-04-03] (ang.).
1 2 3 M.M. Ford M.M., Telestes ukliva, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024 [dostęp 2025-06-14] (ang.).
↑ Fritz Terofal, Claus Militz, Ryby słodkowodne, Warszawa: „Świat Książki”, 1997, ISBN 83-7129-441-7 (występuje pod synonimiczną nazwą łacińską).
↑ A.J.A.J. Crivelli A.J.A.J., Telestes ukliva, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2006, DOI: 10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T61394A12460739.en [dostęp 2025-06-14] (ang.).
↑ D.D. Zanella D.D., M.M. Mrakovčić M.M., P.P. Mustafić P.P., M.M. Ćaleta M.M., Recovery of Telestes ukliva, an endemic species from the Cetina River, Croatia (Cypriniformes, Cyprinidae), „Journal of Fish Biology”, 73, 2008, s. 311–316 (ang.).

Bibliografia

Josef Reichholf, Gunter Steinbach, Claus Militz: Wielka encyklopedia ryb. Słodkowodne i morskie ryby Europy. Wiśniewolski Wiesław (tłum.). Warszawa: Muza, 1994. ISBN 83-7079-317-7.
Fritz Terofal, Claus Militz: Ryby słodkowodne. Leksykon przyrodniczy. Henryk Garbarczyk, Eligiusz Nowakowski i Jacek Wagner. Warszawa: Świat Książki, 1997. ISBN 83-7129-441-7.
Leuciscys ukliva (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. fishbase.org [dostęp 12 czerwca 2009]

[itis-1] Leuciscus ukliva, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2021-04-03] (ang.).

[iucn-2] 1 2 3 M.M. Ford M.M., Telestes ukliva, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024 [dostęp 2025-06-14] (ang.).

[FTs/s-3] Fritz Terofal, Claus Militz, Ryby słodkowodne, Warszawa: „Świat Książki”, 1997, ISBN 83-7129-441-7 (występuje pod synonimiczną nazwą łacińską).

[iucnold-4] A.J.A.J. Crivelli A.J.A.J., Telestes ukliva, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2006, DOI: 10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T61394A12460739.en [dostęp 2025-06-14] (ang.).

[zanella-5] D.D. Zanella D.D., M.M. Mrakovčić M.M., P.P. Mustafić P.P., M.M. Ćaleta M.M., Recovery of Telestes ukliva, an endemic species from the Cetina River, Croatia (Cypriniformes, Cyprinidae), „Journal of Fish Biology”, 73, 2008, s. 311–316 (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]