Jerzy Krókowski
| Data i miejsce urodzenia |
17 października 1898 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
8 września 1967 |
| Zawód, zajęcie | |
| Narodowość |
polska |
| Tytuł naukowy | |
| Odznaczenia | |
Jerzy Krókowski (ur. 17 października 1898 w Krakowie, zm. 8 września 1967 we Wrocławiu) – polski filolog klasyczny, historyk literatury, nauczyciel, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego (od 1954 roku, zwyczajny od 1959 roku), taternik.
Życiorys
Urodził się w rodzinie Leona, polonisty, nauczyciela gimnazjalnego, i Zofii z doku Jaworskiej. Uczęszczał do III Gimnazjum im. Króla Jana Sobieskiego w Krakowie. Po zdaniu matury w 1916 roku, studiował do 1921 filologię klasyczną i archeologię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Od 1920 roku uczył języka łacińskiego w Prywatnym Gimnazjum Stanisława Jaworskiego, a od roku 1921 pracował na UJ jako młodszy, od 1923 jako starszy asystent Katedry Filologii Klasycznej. W 1927 roku został współpracownikiem Komisji Filologicznej PAU[1]. Po złożeniu egzaminu nauczycielskiego pracował w Gimnazjum Towarzystwa im. Jana Zamoyskiego w Warszawie (1927–1929), w Gimnazjum Bartłomieja Nowodworskiego w Krakowie (1929–1931) oraz w Gimnazjum Państwowym im. Waleriana Łukasińskiego w Dąbrowie Górniczej (do 1939)[1].
Podczas okupacji niemieckiej w Dąbrowie Górniczej pracował fizycznie w składzie drewna oraz brał udział w tajnym nauczaniu[1].
Po wojnie, 7 maja 1945 roku brał udział w organizacji i został pierwszym dyrektorem Państwowego Gimnazjum i Liceum Męskiego w Prudniku (obecnie I Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza w Prudniku). Zrezygnował ze stanowiska dyrektora i wyjechał z Prudnika 7 września 1945 roku. W 1946 przeniósł się do Wrocławia, gdzie był adiunktem w Instytutu Filologii Klasycznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Po habilitacji w 1951 roku na podstawie pracy Questiones epicae otrzymał stanowisko docenta. W 1954 roku otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1959 profesora zwyczajnego. W Uniwersytecie Wrocławskim pełnił funkcje prodziekana (1954–1955) i dziekana (1955–1956) Wydziału Filologicznego. Od roku 1957 kierował nowo utworzoną Katedrą Filologii Nowołacińskiej, a od 1958 równocześnie Instytutem Filologii Klasycznej. W latach 1959–1961 był prorektorem ds. ogólnych[2].
Należał do Zespołu Rzeczoznawców Filologii Klasycznej w ramach Sekcji Studiów Uniwersyteckich Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego. Był członkiem Komitetu Nauk o Kulturze Antycznej Polskiej Akademii Nauk, członkiem Towarzystwa Naukowego we Wrocławiu, członkiem Renaissance Society of America[1].
Był aktywnym taternikiem od ok. 1924 roku. Wspinał się najczęściej ze swoją młodszą siostrą Zofią, Stanisławem Zarembą i Marianem Sokołowskim. W 1927 roku napisał taternickie wspomnienie opublikowane pod tytułem Moja pierwsza wycieczka w Tatry. Po tragicznej śmierci swojej siostry pod Ostrym Szczytem w 1928 roku zaprzestał dalszej działalności taternickiej[3].
W 1927 roku ożenił się z Jadwigą Maciejczyk[1].
Zmarł we Wrocławiu, pochowany na cmentarzu Grabiszyńskim (pole 13, rząd 9, grób 201)[4].
Ważniejsze tatrzańskie osiągnięcia wspinaczkowe
- pierwsze wejście zimowe na Hrubą Turnię, wraz z siostrą i Sokołowskim,
- pierwsze wejście zimowe od Mylnej Przełęczy na Zawratową Turnię,
- pierwsze wejście zimowe od Szczyrbskiej Przełęczy na Szczyrbski Szczyt,
- pierwsze wejście zimowe od Szczyrbskiej Przełęczy na Hruby Wierch.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1956)[1]
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955)[5]
Nagrody
- Nagroda Indywidualna I stopnia Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego za szczególne osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1967)[6]
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Jadwiga Czachowska, Polscy pisarze i badacze literatury XX i XXI w. - Krókowski Jerzy [dostęp 2026-01-13].
- ↑ Tadeusz Kukiz, Dyrektor Józef Baraniuk, „Ziemia Prudnicka: rocznik 2005”, Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 2005, s. 168, ISSN 1642-977X.
- ↑ Krókowski Jerzy [online], z-ne.pl [dostęp 2026-01-13].
- ↑ Zarząd Cmentarzy Komunalnych we Wrocławiu - wyszukiwarka grobów [dostęp 2026-01-13].
- ↑ M.P. z 1955 r. Nr 106, poz. 1419 (ISAP) - Uchwała Rady Państwa z dnia 7 maja 1955 r. nr 0/755 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego.
- ↑ KOMUNIKAT o nagrodach Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego przyznanych w 1967 r. pracownikom naukowo-dydaktycznym szkół wyższych za szczególne osiągnięcia Dz. Urz. Min. Oświaty i Szkolnictwa Wyższego z 30 grudnia 1967 r. Nr A-13, poz. 88 [dostęp 2026-01-12].
Bibliografia
- Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.