Jerzy Regulski

Jerzy Regulski

Jerzy Regulski w Senacie RP podczas konferencji poświęconej samorządowi po transformacji ustrojowej (2014)
Data i miejsce urodzenia	9 lipca 1924 Żółwin
Data i miejsce śmierci	12 lutego 2015 Warszawa
Senator I kadencji
Okres	od 18 czerwca 1989 do 25 listopada 1991
Przynależność polityczna	Unia Demokratyczna
Odznaczenia

Jerzy Juliusz Regulski (ur. 9 lipca 1924 w Żółwinie^[1], zm. 12 lutego 2015 w Warszawie^[2][3]) – polski ekonomista, inżynier i nauczyciel akademicki, profesor nauk ekonomicznych. Od 2010 do 2015 doradca społeczny prezydenta RP ds. samorządu, ekspert z zakresu samorządu terytorialnego, senator I kadencji. Kawaler Orderu Orła Białego.

Urodził się w Żółwinie^[1] w dworze w Zarybiu^[4]. Był praprawnukiem pułkownika Józefa Regulskiego, synem Janusza i Haliny z domu Maciejowskiej. W maju 1942 został członkiem Organizacji Wojskowej Związek Jaszczurczy. We wrześniu tego samego roku wstąpił do Szkoły Podchorążych Piechoty Narodowych Sił Zbrojnych w Warszawie. Od listopada 1943 był dowódcą drużyny w plutonie łączności w ramach NSZ, a od września 1944 – adiutantem komendanta okręgu częstochowskiego NSZ. W listopadzie 1945 został zatrzymany przez funkcjonariuszy MBP, następnie był więziony i torturowany w więzieniu mokotowskim. Został zwolniony warunkowo w październiku 1946^[5].

W 1947 ukończył studia na Wydziale Inżynierii Politechniki Warszawskiej, a w 1965 w paryskiej instytucji badawczej Centre de Recherche d’Urbanisme^[6]. W 1963 uzyskał stopień doktora, a w 1969 stopień doktora habilitowanego nauk technicznych. Następnie otrzymywał nominacje na profesora nadzwyczajnego nauk technicznych (1974) i profesora zwyczajnego nauk ekonomicznych (1985)^[6]. Od 1948 do 1949 był asystentem na Politechnice Warszawskiej, a następnie pracował w przedsiębiorstwach budowlanych w Warszawie^[6]. W latach 1959–1972 był kierownikiem Zakładu Ekonomiki w Instytucie Urbanistyki i Architektury, a od 1972 do 1974 pełnił funkcję zastępcy dyrektora IUiA. W latach 1974–1981 był kierownikiem Zakładu Ekonomiki Rozwoju Miast na Uniwersytecie Łódzkim, a w okresie 1981–1991 kierował także Zakładem Gospodarki Regionalnej w Instytucie Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk^[6]. Specjalizował się w ekonomice rozwoju miast i planowaniu przestrzennym^[7]. Opublikował ponad 200 prac naukowych.

Od lat 80. organizował badania nad odtworzeniem samorządu terytorialnego. Podczas rozmów Okrągłego Stołu w 1989 był jednym ze współprzewodniczących zespołu ds. samorządowych. W tym samym roku został senatorem I kadencji z województwa jeleniogórskiego z ramienia Komitetu Obywatelskiego. Później przystąpił do ROAD i Unii Demokratycznej. Od 1989 do 1991 pełnił funkcję podsekretarza stanu w Urzędzie Rady Ministrów i pełnomocnika rządu ds. reformy samorządu terytorialnego^[6]. W latach 1992–1997 zajmował stanowisko stałego przedstawiciela RP przy Radzie Europy w Strasburgu. Był także przewodniczącym Rady ds. Reform Ustrojowych Państwa przy prezesie Rady Ministrów w okresie rządu Jerzego Buzka.

W 1989 należał do inicjatorów powołania Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej, w której do śmierci zajmował stanowisko prezesa. W 2007 zasiadł w radzie programowej reaktywowanego przez Stefana Bratkowskiego Konwersatorium Doświadczenie i Przyszłość. Był członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przedterminowymi wyborami prezydenckimi w 2010^[8]. 7 października 2010 został powołany na stanowisko doradcy społecznego prezydenta ds. samorządu.

W 2014 opublikował wspomnienia Życie splecione z historią (Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 2014, ISBN 978-83-61056-63-8).

W 2012, w uznaniu znamienitych zasług dla Rzeczypospolitej Polskiej, za wybitne osiągnięcia w transformacji politycznej i ustrojowej kraju, za konstruktywne działania na rzecz rozwoju demokracji lokalnej i reformy samorządu terytorialnego, został przez prezydenta Bronisława Komorowskiego odznaczony Orderem Orła Białego^[9][10].

W 1999, za wybitne zasługi w działalności państwowej i publicznej, prezydent Aleksander Kwaśniewski nadał mu Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski^[11][12].

W 2015 pośmiertnie odznaczony Odznaką Honorową za Zasługi dla Samorządu Terytorialnego^[13]. Był odznaczony również Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego i Medalem „Pro Memoria”^[14].

Został wyróżniony medalem Krajowego Sejmiku Samorządu Terytorialnego (1994). Otrzymał Nagrodę im. Grzegorza Palki (1999) oraz Odznakę Honorową za Zasługi dla Województwa Lubuskiego (2010)^[15].

W 2010 został honorowym obywatelem miasta Podkowa Leśna^[16], a 2012 honorowym obywatelem Warszawy. Otrzymał tytuły doktora honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego^[17] oraz Uniwersytetu w Roskilde.

W 2016 ustanowiono Nagrodę im. Jerzego Regulskiego^[18]. W 2020 upamiętniono go tablicą na budynku siedziby Wielkopolskiego Ośrodka Kształcenia i Studiów Samorządowych przy ul. Sienkiewicza 22 w Poznaniu z okazji 30-lecia odrodzenia samorządu terytorialnego w Polsce^[19]. W 2021 jego imieniem nazwano aleję w parku Tadeusza Mazowieckiego w Warszawie^[20].

• Nota biograficzna na stronie FRDL. [dostęp 2011-02-21].
• Prof. zw. dr hab. Jerzy Regulski, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2020-09-02] .