John le Carré

John le Carré
Ilustracja
John le Carré (2008)
Imię i nazwisko

David John Moore Cornwell

Data i miejsce urodzenia

19 października 1931
Poole

Data i miejsce śmierci

12 grudnia 2020
Truro, Wielka Brytania

Narodowość

angielska

Język

angielski

Alma Mater

Uniwersytet w Bernie
Lincoln College w Oksfordzie

Dziedzina sztuki

literatura

Ważne dzieła
podpis
Nagrody
  • Złoty Sztylet: 1963 Ze śmiertelnego zimna, 1977 Jego uczniowska mość
  • Somerset Maugham Award: 1964 Ze śmiertelnego zimna
  • Nagrody im. Edgara Allana Poego: Najlepsza powieść, 1965 Ze śmiertelnego zimna
  • Mystery Writers of America: 1984
  • Martin Beck Award: 1986 Szpieg doskonały
Strona internetowa

John le Carré, właśc. David John Moore Cornwell (ur. 19 października 1931 w Poole, zm. 12 grudnia 2020 w Truro[1][2]) – brytyjski pisarz, autor kryminałów. W młodości funkcjonariusz MI6. Wiele z jego powieści zostało zekranizowanych.

Życiorys

Urodził się 19 października 1931 w Poole, w Dorset, jako drugi syn Ronalda i Olivii Glassy Cornwellów. Kiedy miał kilka lat, ojciec został skazany za oszustwa, a matka porzuciła rodzinę.

Uczył się w Sherborne School, przez rok studiował na Uniwersytecie w Bernie (reminiscencje w powieści Szpieg doskonały), studiował na Lincoln College w Oksfordzie.

W latach 1950–1952 pracował dla brytyjskiego wywiadu wojskowego w Wiedniu. W 1954 ożenił się z Ann Alison Veronicą Sharp. Porzucił studia w Oksfordzie, aby uczyć w Millfield Junior School (1954–1955). W latach 1955–1956 powrócił na studia i ukończył je.

W latach 1956–1958 wykładał języki nowożytne w Eton College. W latach 1959–1964 był pracownikiem brytyjskiej służby zagranicznej; pracował w Bonn i Hamburgu. Podwójny agent Kim Philby zdemaskował go jako funkcjonariusza MI6.

Pierwszą powieść Budzenie zmarłych napisał w 1961 pod pseudonimem „John le Carré”. Jego książki utrzymane są w klimacie szpiegowskim i nie stronią od wątków autobiograficznych. Pierwszym dużym sukcesem była opublikowana w 1963 powieść Ze śmiertelnego zimna. W 1965 zrezygnował z pracy w ministerstwie spraw zagranicznych, aby zostać zawodowym pisarzem.

Napisał scenariusz odcinka serialu Armchair Theatre, pod tytułem The End of the Line wyemitowanego w 1970 roku

W 1971 rozwiódł się, a następnie ożenił z Valerie Jane Eustace.

Wystąpił jako dowódca w filmie Mała doboszka z 1984 roku.

W 2020 został laureatem Nagrody im. Olofa Palmego za 2019 rok[3].

Publikacje

Powieści

  • Call for the Dead (1961); Budzenie zmarłych (Wydawnictwo Amber, 2002, przeł. Radosław Januszewski)
  • A Murder of Quality (1962); Perfekcyjne morderstwo (1992, przeł. Michał Ronikier); Morderstwo doskonałe (Wydawnictwo Sonia Draga, 2013, przeł. Monika Wiśniewska); powieść detektywistyczna
  • The Spy Who Came in from the Cold (1963); Ze śmiertelnego zimna (1986, przeł. Piotr Pieńkowski i Adam Szostkiewicz, 2. obieg; 1990, przeł. Robert Stiller); Uciec z zimna (Wydawnictwo Amber, 2002, przeł. Jan Kraśko); Z przejmującego zimna (2008, przeł. Jan Kraśko)
  • The Looking-Glass War (1965); Wojna w lustrze (1993, przeł. Ludwik Dorn); Za późno na wojnę (Wydawnictwo Amber, 2003, przeł. Radosław Januszewski)
  • A Small Town in Germany (1968); Miasteczko w Niemczech (2002, przeł. Radosław Januszewski); Małe miasteczko w Niemczech (Wydawnictwo Sonia Draga, 2010, przeł. Jan Rybicki)
  • The Naïve and Sentimental Lover (1971); Naiwny i sentymentalny kochanek (1993, przeł. Tomasz Bieroń); powieść psychologiczna
  • Tinker, Tailor, Soldier, Spy (1974); Druciarz, krawiec, żołnierz, szpieg (2000, przeł. Ewa Życieńska; 2010, przeł. Jan Rybicki); Szpieg (Świat Książki, 2011, przeł. Jan Rybicki)
  • The Honourable Schoolboy (1977); Jego uczniowska mość (1996, przeł. Robert Sudół)
  • Smiley’s People (1979); Ludzie Smileya (1999, przeł. Maciej Świerkocki)
  • The Little Drummer Girl (1983); Mała doboszka (1994, przeł. Ewa Życieńska; 2009, przeł. Bohdan Maliborski)
  • A Perfect Spy (1986); Szpieg doskonały (1996, przeł. Paweł Korombel; 2003, przeł. Jan Rybicki)
  • The Russia House (1989); Russia House (1991, przeł. Ewa Życieńska; Wydawnictwo Sonia Draga, 2013, przeł. Monika Wiśniewska)
  • The Secret Pilgrim (1991); Znakomity uczeń (1996, przeł. Jerzy Morka); Tajny pielgrzym (2000, przeł. Jerzy Kozłowski)
  • The Night Manager (1993); Nocny recepcjonista (1995, przeł. Paweł Korombel)
  • Our Game (1995); Nasza gra (1995, przeł. Maciej Pertyński)
  • The Tailor of Panama (1996); Krawiec z Panamy (1997, przeł. Paweł Korombel; Wydawnictwo Sonia Draga, przeł. Jerzy Kozłowski)
  • Single & Single (1999); Single & Single (1999, przeł. Ewa Życieńska)
  • The Constant Gardener (2001); Wierny ogrodnik (2001, przeł. Radosław Januszewski)
  • Absolute Friends (2003); Przyjaźń absolutna (2004, przeł. Jan Rybicki)
  • The Mission Song (2006); Pieśń misji (2007, przeł. Jan Rybicki)
  • A Most Wanted Man (2008); Bardzo poszukiwany człowiek (Wydawnictwo Sonia Draga, 2009, przeł. Jan Rybicki)
  • Our Kind of Traitor (2010); Zdrajca w naszym typie (Wydawnictwo Sonia Draga, 2011, przeł. Jan Rybicki)
  • A Delicate Truth (2012); Subtelna prawda (Wydawnictwo Sonia Draga, 2013, przeł. Paweł Korombel)
  • The Pigeon Tunnel: Stories from My Life (2016); Tunel z gołębiami: opowieści z mojego życia (Wydawnictwo Sonia Draga, 2017, przeł. Jan Rybicki)
  • A Legacy of Spies (2017); Szpiegowskie dziedzictwo (Wydawnictwo Sonia Draga, 2018, przeł. Jan Rybicki)
  • Agent Running in the Field (2019); Agent w terenie (Wydawnictwo Sonia Draga, 2021, przeł. Jan Rybicki)
  • Silverview (2021); Silverview (Wydawnictwo Sonia Draga, 2022, przeł. Jan Rybicki)

Nowele

  • Dare I Weep, Dare I Mourn? (1967) opublikowana w „The Saturday Evening Post” 28 stycznia 1967
  • What Ritual is Being Observed Tonight? (1968) opublikowana w „The Saturday Evening Post” 2 listopada 1968
  • The Writer and The Horse (1968) opublikowana w „The Savile Club Centenary Magazine” i „The Argosy”

Wydania zbiorowe

Ekranizacje

Rok Tytuł polski Tytuł oryginalny Tytuł(y) powieści Reżyser Dodatkowe informacje
1965 Szpieg, który przyszedł z zimnej strefy The Spy Who Came In from the Cold Ze śmiertelnego zimna; Z przejmującego zimna Martin Ritt
1966 Śmiertelna sprawa The Deadly Affair Budzenie zmarłych Sidney Lumet
1969 Cudzymi rękoma The Looking Glass War Wojna w lustrze; Za późno na wojnę Frank Pierson
1979 Druciarz, krawiec, żołnierz, szpieg Tinker, Tailor, Soldier, Spy Druciarz, krawiec, żołnierz, szpieg miniserial; scenarzysta le Carré
1982 Ludzie Smileya Smiley’s People Ludzie Smileya miniserial; scenarzysta le Carré
1984 Mała doboszka The Little Drummer Girl Mała doboszka George Roy Hill le Carré wystąpił jako dowódca
1987 brak oficjalnego tłumaczenia tytułu A Perfect Spy Szpieg doskonały miniserial; scenarzysta le Carré
1990 Wydział Rosja The Russia House Russia House Fred Schepisi
1991 brak oficjalnego tłumaczenia tytułu A Murder of Quality Perfekcyjne morderstwo; Morderstwo doskonałe Gavin Millar produkcja TV; scenarzysta le Carré
2001 Krawiec z Panamy The Tailor of Panama Krawiec z Panamy John Boorman scenarzysta i producent wykonawczy le Carré
2005 Wierny ogrodnik The Constant Gardener Wierny ogrodnik Fernando Meirelles
2011 Szpieg Tinker Tailor Soldier Spy Druciarz, krawiec, żołnierz, szpieg Tomas Alfredson producent wykonawczy le Carré; można go zobaczyć wśród gości na przyjęciu bożonarodzeniowym
2014 Bardzo poszukiwany człowiek A Most Wanted Man Bardzo poszukiwany człowiek Anton Corbijn
2016 Zdrajca w naszym typie Our Kind of Traitor Zdrajca w naszym typie Susanna White
2016 Nocny recepcjonista The Night Manager Nocny recepcjonista Susanne Bier miniserial

Przypisy

  1. ↑ Richard Lea, Sian Cain, John le Carré, author of Tinker Tailor Soldier Spy, dies aged 89, „The Guardian”, 13 grudnia 2020 [dostęp 2020-12-14] (ang.).
  2. ↑ John le Carré: Espionage writer dies aged 89, „BBC News”, 14 grudnia 2020 [dostęp 2020-12-14] (ang.).
  3. ↑ 2019 – David Cornwell / John Le Carré [online], palmefonden.se, 10 stycznia 2020 [dostęp 2020-01-20] (ang.).

Bibliografia

  • Ludwik Dorn. Szpiedzy: Zgrzybiałe, niepotrzebne dzieci. „Literatura na Świecie”. 7(216), s. 137–172, lipiec 1989. 
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.