Maciej Świerkocki
 Maciej Świerkocki (2023) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Narodowość | |
| Język | |
| Alma Mater | |
| Dziedzina sztuki | |
| Odznaczenia | |
  | |
Maciej Wiesław Świerkocki[1] (ur. 5 lutego 1961 w Łodzi[2]) – polski pisarz, scenarzysta, krytyk i tłumacz literatury anglojęzycznej.
Życiorys
Ukończył filologię angielską (1985) i filozofię (absolutorium 1988) na Uniwersytecie Łódzkim. Od 1987 asystent w Zakładzie Teorii Literatury Instytutu Teorii Literatury, Teatru i Filmu na UŁ. Doktorat w 1995. W październiku 2011 zrezygnował ze stałej pracy akademickiej i utrzymuje się wyłącznie z pisania. Jego utwory były tłumaczone na język angielski i bułgarski.
Współpracownik takich pism jak „Literatura na Świecie”, „Bestseller”, „ExLibris”, „Playboy”, „Film”, „Film na świecie”, „Odra”, „Kalejdoskop”, „Zagadnienia Rodzajów Literackich”. Stały współpracownik, jako tłumacz na język angielski, Muzeum Sztuki w Łodzi, łódzkiej Galerii FF oraz innych muzeów i galerii sztuki w Polsce.
Członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich[2] i Polskiej Akademii Filmowej[3]. Od 2010 przewodniczący jury anglojęzycznego konkursu translatorskiego, organizowanego w ramach festiwalu „Puls Literatury”. Pierwszy Polak zasiadający w jury międzynarodowego konkursu literackiego Dublin IMPAC International Literary Award (2014)[4]. Jest członkiem honorowym Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury[5]. Członek kapituły konkursu Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury „Lew Hieronima” (2015–2017)[6]. W 2018 i 2019 przewodniczący jury Nagrody Literackiej im. Juliana Tuwima.
W 2014 został odznaczony Brązowym, a w 2025 Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[7]. W 2015 otrzymał Odznakę „Za Zasługi dla Miasta Łodzi”[8], a także Nagrodę „Literatury na świecie” za 2014 rok w kategorii proza za przekład powieści Candy Terry’ego Southerna i Masona Hoffenberga[9]. W 2019 nominowany do Nagrody Literackiej Gdynia za przekład Tajnego agenta Josepha Conrada[10]. W 2022 otrzymał Nagrodę Miasta Łodzi[1][11] i Nagrodę Bernarda O’Connora[12] za przekład Ulissesa Jamesa Joyce’a i autorską książkę Łódź Ulissesa. Za przekład Ulissesa otrzymał także w tym samym roku Nagrodę Literacką Gdynia[13], a także Nagrodę „Literatury na świecie” w kategorii „Literaturoznawstwo, translatologia, komparatystyka” za Łódź Ulissesa[14]. W 2023 Łódź Ulissesa została uznana za najlepszą książkę humanistyczną w Polsce w 2021 roku, zwyciężając w VIII edycji Konkursu im. Pierwszego Rektora Uniwersytetu Łódzkiego Prof. Tadeusza Kotarbińskiego[15].
Twórczość
Książki
- Chińska kurtyzana – tortury miłości (1991, wspólnie z Witoldem Jabłońskim jako Miao Sing) – powieść
- Uczennica chińskiej kurtyzany (1992, wspólnie z Witoldem Jabłońskim jako Liu Sing) – powieść
- Ziemia obiecana raz jeszcze (1993) – powieść
- Derridiana (1994, praca zbiorowa) – eseje
- Postmodernizm – paradygmat nowej kultury (1997) – monografia
- Jerzy Kosiński: Być Tu i Tam (1997, praca zbiorowa) – eseje
- Gotycyzm i groza w kulturze (2003, praca zbiorowa) – eseje
- Współczesna literatura brytyjska w Polsce (2008, praca zbiorowa) – eseje
- Awangardowa encyklopedia – prace ofiarowane prof. Grzegorzowi Gaździe (2008, praca zbiorowa) – eseje
- Echa postmodernizmu – eseje, 2010
- Słownik rodzajów i gatunków literackich (hasło Fantasy, 2012, praca zbiorowa)
- Naród zatracenia (powieść graficzna, wspólnie z Mariuszem Sołtysikiem, 2014)
- Lost souls (powieść graficzna, wspólnie z Mariuszem Sołtysikiem, 2019)
- Telefon (opowiadanie w Łagodna jak światło. Antologia polskich i bułgarskich pisarzy, 2019)
- The best of Kalejdoskop (2019, zbiór najlepszych felietonów opublikowanych w ciągu 45 lat na łamach miesięcznika „Kalejdoskop”)
- Łódź Ulissesa (2021) – eseistyka
- Lizabójca czyli zabawy barbarzyńców (2024) – powieść
Przekłady
- Bramy piekieł (1991, wybór opowiadań różnych pisarzy)
- Robert Silverberg – Stochastyk (1993)
- Henry Miller – Świat seksu (1994)
- O.P. Ghai – Jedność w wielości (1995)
- Robert Graves – Król Jezus (1995)
- Anton Grosz – Listy do umierającego przyjaciela (1996)
- Julia Barrett – Zarozumiałość (1996)
- Julia Barrett – Trzecia siostra (1997)
- Irving Benig – Tablice Mesjasza (1997)
- William Butler Yeats – Wiersze wybrane (wspólnie z Agnieszką Izdebską, 1997)
- Deborah G. Felder – Sto kobiet (1997)
- Joan Austen Leigh – Świat Emmy (1997)
- Joan Austen Leigh – Emma i inni (1998)
- J.G. Ballard – Zatopiony świat (1998)
- John Irving – Jednoroczna wdowa (1998)
- Rod Mengham – Kobro (1998)
- John Barth – Opowiadać dalej (1999)
- Angela Carter – Magiczny sklep z zabawkami (1999)
- John le Carré – Ludzie Smileya (1999)
- John Updike – Gertruda i Klaudiusz (2001)
- J.G. Ballard – Fabryka bezkresnych snów (2001)
- John Irving – Czwarta ręka (2002)
- Robert Goddard – Przemiana (2003)
- Jorge Luis Borges – Rzemiosło poezji (2004)
- Michel Faber – Pod skórą (2005)
- Gilbert Adair – Marzyciele (2005)
- Irshad Manji – Kłopot z islamem (2005)
- Brian J. Robb – Johnny Depp – współczesny buntownik (2006)
- Michel Faber – Szkarłatny płatek i biały (2006)
- Daniel Handler – Natychmiast, mocno, naprawdę (2006)
- Michel Faber – Jabłko (2007)
- Ciaran Carson – Irlandzka herbatka (2007)
- Gautam Malkani – Londonistan (2007)
- John G. Morris – Zdobyć zdjęcie (2007)
- Kevin Brockmeier – Krótka historia umarłych (2008)
- Howard Jacobson – Wieczory kaluki (2008)
- Denise Mina – Martwa godzina (2009)
- Michel Faber – Ewangelia ognia (2009)
- Annie Dillard – Pielgrzym nad Tinker Creek, 2010
- Denise Mina – Ostatnie tchnienie, 2010
- Shahriar Mandanipour – Irańska historia miłosna, 2010
- Annie Dillard – Państwo Maytree, 2010
- Warren Fahy – Fragment, 2010
- Reva Mann – Córka rabina, 2010
- Cormac McCarthy – W ciemność, 2011
- Jack Kerouac – Big Sur, 2011
- Cormac McCarthy – Suttree, 2011
- Jack Kerouac – Maggie Cassidy, 2012
- Richard Hughes – Orkan na Jamajce, 2012
- John R. Bruning, Sean Parnell – Pluton Wyrzutków, 2012
- Cormac McCarthy – Sodoma i Gomora, 2013
- Elif Şafak – Honor, 2013
- James Carnac – Autobiografia Kuby Rozpruwacza, 2013
- Patti Smith – Obłokobujanie, 2014
- Augusto Boal – Gry dla aktorów i nieaktorów, 2014
- Jack Kerouac – Zbudź się. Żywot Buddy, 2014
- Terry Southern, Mason Hoffenberg – Candy, 2014
- Rachel Cusk – Życie na wsi, 2014
- Eleanor Catton – Wszystko, co lśni, 2014
- Richard Flanagan – Ścieżki północy, 2015
- Eleanor Catton – Próba, 2015
- Jonathan Edwards – Moja rodzina i inni superbohaterowie, 2016
- James McBride – Ptak dobrego Boga, 2016
- Richard Flanagan – Księga ryb Williama Goulda, 2016
- Patti Smith – Pociąg linii M, 2016
- Richard Flanagan – Pragnienie, 2017
- Richard Flanagan – Śmierć przewodnika rzecznego, 2017
- James McBride – Załatw publikę i spadaj, 2018
- Richard Flanagan – Nieznana terrorystka, 2018
- Katie Kitamura – Rozstanie, 2018
- Joseph Conrad – Tajny agent, 2018
- Richard Flanagan – Pierwsza osoba, 2019
- Lisa Halliday – Asymetria, 2019
- Alberto Manguel, Gianni Guadalupi – Słownik miejsc wyobrażonych (wspólnie z Piotrem Bikontem, Janem Gondowiczem, Michałem Kłobukowskim, Jolantą Kozak i Maciejem Płazą), 2019.
- Seth Stephens-Davidowitz – Wszyscy kłamią, 2019
- David Treuer – Witajcie w rezerwacie, 2020
- Susana Osorio-Mrożek – Przylepka i potwór (wspólnie z Martą Szafrańską-Brandt), 2021
- Regina Porter – Podróżni, (2021)
- Samuel Beckett – Murphy, (2021)
- James Joyce – Ulisses (2021)
- Richard Flanagan – Żywe morze znów na jawie (2022)
- Bryan Washington – Upamiętnienie (2022)
- Bryan Washington – Parking (2023)
- Joseph Conrad – Nostromo (2023)
- Breece D’J Pancake – Trylobity (2024)
- James Hannaham – Wszyscy mieli w dupie, co stało się z Carlottą (2024)
- Olaf Stapledon – Twórca gwiazd (2024)
- Eleanor Catton – Las birnamski (2024)
- Francis Scott Fitzgerald – Ten wielki Gatsby (2025)
- Rudyard Kipling – Najlepsze opowiadanie na świecie (2026)
Scenariusze filmowe
- Tam i z powrotem (wspólnie z Anną Świerkocką, reż. Wojciech Wójcik, 2001, 10 nominacji do „Orłów” 2003, w tym za scenariusz)
- Sekcja 998 (serial TV, reż. Agnieszka Trzos, scenariusz dziesięciu z szesnastu odcinków, 2006)
- Sfora (współpraca scenariuszowa, serial TV, reż. Wojciech Wójcik, 2002)
- Sfora: Bez litości (współpraca scenariuszowa, film fab. reż. Wojciech Wójcik, 2002)
- Lampa Leonarda (2006, wspólnie z Anną Świerkocką), scenariusz filmu dokumentalnego, III nagroda w konkursie „Ziemia obiecana wczoraj i dziś”, zorganizowanym przez PWSFTviT im. L. Schillera źródło[16]:
- Gra z cieniem (scenariusz wspólnie z Anną Świerkocką, serial TV, reż. Kinga Dębska, 2024)
Inne realizacje scenariuszowe
- Instalacje (program TV, reż. Maciej Szelachowski, scenariusz jednego odcinka)
- Wieczór z Alicją (reż. Andrzej Chyra, program TV, jako autor tekstów)
Teatr i film
- Nicponie (film w reż. Leokadii Migielskiej, 1973, jako aktor w roli Marka)[16]
- Hubris (premiera 15 sierpnia 2014 Teatr Nowy w Łodzi, autor tekstu i reżyseria)[17]
- Szkarłatny płatek i biały Michela Fabera (reż. Kuba Kowalski, premiera 14 maja 2016 Teatr Studio w Warszawie, autor przekładu)[18]
- Kryształowa dziewczyna (film w reż. Artura Urbańskiego, 2016, jako aktor w roli „Profesora”)[16]
- Ulisses Jamesa Joyce’a (reż Maja Kleczewska, premiera 16 czerwca 2022 Teatr Polski w Poznaniu, autor przekładu)[19]
- Gra z cieniem (serial w reż. Kinga Dębska, jako aktor w roli reżysera teatralnego - odcinki III i V)[16]
- Ulisses Jamesa Joyce'a (reż. Michał Borczuch, premiera 14 lutego 2025 Teatr im. J. Słowackiego w Krakowie, autor przekładu)[20]
- Wytworny trup – performance Galeria Wschodnia Łódź, 20 grudnia 2025
Odznaczenia
- Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” – 2025[7]
- Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” – 2014[7]
Przypisy
- 1 2 Nagrody Miasta Łodzi [lista laureatów]. Biuletyn informacji publicznej - BIP ŁÓDŹ (bip.uml.lodz.pl). [dostęp 2022-08-26].
- 1 2 Biogram na stronie SPP, Oddział w Łodzi [online] [dostęp 2022-01-22].
- ↑ Lista członków Polskiej Akademii Filmowej.
- ↑ Dublin Literary Award; Judges. [dostęp 2015-09-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-24)].
- ↑ Maciej Świerkocki. stl.org.pl. [dostęp 2014-01-06].
- ↑ Wręczyliśmy nagrodę Lew Hieronima 2016 [online], stl.org.pl [dostęp 2016-05-24].
- 1 2 3 Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis. gov.pl. [dostęp 2025-12-15].
- ↑ Odznaki „Za Zasługi dla Miasta Łodzi” » 2015; dr n. humanistycznych Maciej Świerkocki.
- ↑ Doroczne nagrody „Literatury na Świecie” przyznane; 2015-11-23, wyborcza.pl.
- ↑ Nominowani 2019. Nominacje do XIV Nagrody Literackiej GDYNIA [online], archiwumnlg.nagrodaliterackagdynia.pl [dostęp 2022-01-22].
- ↑ Nagroda Miasta Łodzi dla Macieja Świerkockiego [online], stl.org.pl.
- ↑ Maciej Świerkocki z Nagrodą Bernarda O’Connora [online], stl.org.pl.
- ↑ Łodzianin Maciej Świerkocki z Nagrodą Literacką Gdynia 2022! Za znakomity przekład „Ulissesa” [online] [dostęp 2022-11-27] (pol.).
- ↑ Instytutksiazki.pl.
- ↑ VIII EDYCJA [online], uni.lodz.pl.
- 1 2 3 4 Maciej Świerkocki w bazie filmpolski.pl
- ↑ Teatr Nowy im. K. Dejmka w Łodzi [online], nowy.pl [dostęp 2016-05-24].
- ↑ Teatr Studio [online], teatrstudio.pl [dostęp 2016-05-24].
- ↑ Ulisses. Teatr Polski w Poznaniu
- ↑ Ulisses. Teatr w Krakowie im. J. Słowackiego
Linki zewnętrzne
- Świerkocki Maciej w Katalogu Biblioteki Narodowej
- Maciej Świerkocki w Internetowej Bazie Filmu Polskiego
- Rozmowa z Maciejem Świerkockim Obsesje i kompulsje
- Rozmowa z Maciejem Świerkockim Fałszerz, plagiator, naśladowca
- Rozmowa z Maciejem Świerkockim na stronie poświęconej twórczości Cormaka McCarthy’ego
- Lepiej mieć kompleksy niż patrzeć z góry – rozmowa z Maciejem Świerkockim; lodz.wyborcza.pl, 2016-04-25
- Zestaw do tłumaczenia. Maciej Świerkocki: Ciekawość – https://culture.pl/pl