Joule (1911)
![]() Bliźniak „Joule” – „Coulomb” | |
| Klasa | |
|---|---|
| Typ | |
| Historia | |
| Stocznia |
Arsenal de Toulon |
| Położenie stępki |
1906 |
| Wodowanie |
7 września 1911 |
| Wejście do służby |
1913 |
| Zatopiony |
1 maja 1915 |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Długość |
52,1 m |
| Szerokość |
5,14 m |
| Zanurzenie |
3,1 m |
| Zanurzenie testowe |
40 m |
| Rodzaj kadłuba |
dwukadłubowy |
| Napęd | |
| 2 silniki diesla o łącznej mocy 840 KM 2 silniki elektryczne o łącznej mocy 660 KM 2 śruby | |
| Prędkość • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Zasięg |
powierzchnia: 1700 Mm przy 10 w. |
| Uzbrojenie | |
| 8 torped | |
| Wyrzutnie torpedowe |
7 × 450 mm (1 wewnętrzna na dziobie, 6 zewnętrznych) |
| Załoga |
29 |
Joule (Q84) – francuski oceaniczny okręt podwodny z okresu I wojny światowej, dwunasta zamówiona jednostka typu Brumaire. Została zwodowana 7 września 1911 roku w stoczni Arsenal de Toulon, a do służby w Marine nationale weszła w 1913 roku. Okręt został zatopiony 1 maja 1915 roku, po wejściu na turecką minę w Dardanelach.
Projekt i budowa
„Joule” zamówiony został na podstawie programu rozbudowy floty francuskiej z 1906 roku[1.1][2.1]. Jednostkę zaprojektował inż. Maxime Laubeuf, lekko modyfikując swój poprzedni projekt (Pluviôse) poprzez zastąpienie napędu parowego licencyjnymi silnikami Diesla MAN, znacznie bardziej niezawodnymi od francuskich modeli[3][4].
„Joule” zbudowany został w Arsenale w Tulonie[2.1][1.2]. Stępkę okrętu położono w 1906 roku[4], a zwodowany został 7 września 1911 roku[2.1][3]. Okręt otrzymał nazwę na cześć wybitnego angielskiego fizyka z XIX wieku – Jamesa Joule’a[5].
Dane taktyczno–techniczne

„Joule” był średniej wielkości oceanicznym okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 52,1 metra, szerokość 5,14 metra i zanurzenie 3,1 metra[3][1.2]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 397 ton, a w zanurzeniu 551 ton[1.2][2.2]. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki Diesla MAN (wyprodukowane na licencji we Francji) o łącznej mocy 840 koni mechanicznych (KM)[1.2][2.2]. Napęd podwodny zapewniały dwa silniki elektryczne o łącznej mocy 660 KM[3][1.2][a]. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 13 węzłów na powierzchni i 8,8 węzła w zanurzeniu[1.2][6.1]. Zasięg wynosił 1700 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym oraz 84 Mm przy prędkości 5 węzłów pod wodą[2.1][1.2]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 40 metrów[4].
Okręt wyposażony był w siedem wyrzutni torped kalibru 450 mm: jedną wewnętrzną na dziobie, cztery zewnętrzne systemu Drzewieckiego oraz dwie zewnętrzne po obu stronach kiosku, z łącznym zapasem 8 torped model 1904[2.1][7]. Załoga okrętu składała się z 29 oficerów, podoficerów i marynarzy[3][1.2].
Przebieg służby
„Joule” został wcielony do służby w Marine nationale w 1913 roku[4] Jednostka otrzymała numer ewidencyjny Q84[1.2]. Okręt podczas I wojny światowej pełnił służbę na wodach Morza Śródziemnego[1.1][3]. W sierpniu 1914 roku „Joule” bazował na Korfu, patrolując stamtąd wody Cieśniny Otranto[6.2]. Podczas kampanii dardanelskiej, 1 maja 1915 roku okręt, pod dowództwem por. mar. Louisa Auberta du Petit-Thouarsa[8], usiłował dostać się na Morze Marmara, jednak wszedł na turecką minę i zatonął z całą załogą[3][6.3].
Uwagi
Przypisy
- Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: 1985.
- Jean Labayle-Couhat: French warships of World War I. London: 1974.
- 1 2 3 4 5 6 7 Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 83.
- J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994.
- ↑ John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: 1990, s. 199.
- ↑ Andrzej Perepeczko: Od Napoleona do de Gaulle’a. Flota francuska w latach 1789-1942. Oświęcim: 2014, s. 184.
Bibliografia
- Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.).
- Ivan Gogin: BRUMAIRE submarines (1913-1914). Navypedia. [dostęp 2017-02-04]. (ang.).
- Jan Gozdawa-Gołębiowski, Tadeusz Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1.
- Jean Labayle-Couhat: French warships of World War I. London: Ian Allan Ltd., 1974. ISBN 0-7110-0445-5. (ang.).
- John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: Studio Editions, 1990. ISBN 1-85170-378-0. (ang.).
- Andrzej Perepeczko: Od Napoleona do de Gaulle’a. Flota francuska w latach 1789-1942. Oświęcim: Napoleon V, 2014. ISBN 978-83-7889-372-1.
- Gordon Smith: World War 1 at Sea, FRENCH NAVY. Naval History Homepage. [dostęp 2017-02-04]. (ang.).

