Junius Richard Jayewardene
 | |
| Data urodzenia | |
|---|---|
| Data śmierci | |
| Premier Sri Lanki | |
| Okres |
od 23 lipca 1977 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Prezydent Sri Lanki | |
| Okres |
od 4 lutego 1978 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
Junius Richard Jayewardene znany także jako JR (syng. ජුනියස් රිචඩ් ජයවර්ධන, tamil. ஜூனியஸ் ரிச்சட் ஜயவர்தனா, ur. 17 września 1906 w Kolombo[1], zm. 1 listopada 1996) – polityk i prawnik lankijski, uczestnik ruchu antykolonialnego, 1947–1953 minister finansów, 1953–1956 minister rolnictwa, 1965–1970 minister bez teki, 1973–1989 przywódca Zjednoczonej Partii Narodowej, 1977–1978 premier, 1978–1989 prezydent Sri Lanki[1].
Życiorys
Działalność polityczną rozpoczął w latach 40. XX wieku. Wstąpił do Zjednoczonej Partii Narodowej (UNP), utworzonej w 1946 przez Dona Senanayakeja. W kolejnych gabinetach Senanayake oraz jego syna pełnił funkcje ministra finansów (1947–1953), rolnictwa (1953–1956) oraz ministra stanu (1965–1970)[1].
W 1970 został przewodniczącym frakcji parlamentarnej UNP, a w 1973 – po śmierci młodszego Senanayake – objął kierownictwo partii. Pod jego przywództwem UNP odniosła zdecydowane zwycięstwo wyborcze i utrwaliła władzę, wygrywając także wybory w 1982[1]. Jayewardene, rozpisując referendum, przedłużył swoją kadencję prezydencką o sześć lat. W 1978 przeprowadził zmianę konstytucji, wprowadzając system prezydencki. Wprowadził również ordynację proporcjonalną w celu zwiększenia reprezentacji mniejszości etnicznych[1].
Na arenie międzynarodowej był wyraźnym zwolennikiem państw zachodnich i odwrócił wiele decyzji o charakterze socjalistycznym podjętych przez Sirimavo Bandaranaike. Nie zdołał jednak zapobiec eskalacji buntu Tamilów w wojnę domową w 1983 ani interwencji Indii w 1987, podczas której zajęto obszary zamieszkane przez Tamilów[1].
Przypisy
Bibliografia
- Jan Palmowski: Słownik Najnowszej Historii Świata 1900-2007. T. 3. Cz. iq—marto. Warszawa: Rzeczpospolita, 2008. ISBN 978-83-7469-685-2.
|