Język chaouia

Chaouïa
Tacawit ⵜⴰⵛⴰⵡⵉⵜ
Obszar

Algieria: Dżabal al-Auras, Prowincja Mila, Kalima, Konstantyna

Liczba mówiących

2,6 mln (2022)

Pismo/alfabet

łacińskie
Tifinagh

Klasyfikacja genetyczna
Status oficjalny
Ethnologue 6a żywy↗
Kody języka
ISO 639-3 shy
IETF shy
Glottolog tach1249
Ethnologue shy
WALS bch
Występowanie
Ilustracja
Obszar w północnej Algierii, w którym używa się języka chaouia i jego dialektów
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Język chaouia (Chaouïa, Tacawit ⵜⴰⵛⴰⵡⵉⵜ, [θæʃæwiθ]) – język afroazjatycki z południowej gałęzi języków berberyjskich, używany w Algierii przez lud Chaoui. Jest on w szczególności używany w Dżabal al-Auras oraz w wielu regionach wschodniej Algierii, takich jak Batina, Chanszala, Satif, Umm al-Bawaki, Suk Ahras, Tibissa, Biskra, Kalima, Mila i Konstantyna[1]. Jest on spokrewniony z językiem chenoua w środkowej Algierii. Oprócz tego użytkownicy tego języka są w większości dwujęzyczni (arabski i chaouia) i nie podkreślają, że posługują się jednym z języków berberyjskich[1].

Nazwa

Oryginalną i wykorzystywaną przez lud Chaoui nazwą języka jest Tacawit. Nazwa chouia wywodzi się z języka arabskiego i francuskiego[1].

Alfabet

Język chaouia posługuje się dwoma sposobami pisma: łacińskim i tifinagh[2]. Łaciński alfabet chaouia składa się z 33 liter: Aa, Bb, Cc, Dd, Ḍḍ, Ee, Ɛɛ, Ff, Gg, Ɣɣ, Hh, Ḥḥ, Ii, Jj, Kk, Ll, Mm, Ṃṃ, Nn, Qq, Rr, Ṛṛ, Ss, Ṣṣ, Tt, Ṭṭ. Uu, Ww, Xx, Yy, Zz, Ẓẓ oraz ʔ[2].

Pismo tifinagh w języku chaouia składa się również z 33 znaków[2].

Użycie

Lud Chaoui nazywa swój język Tacawit ([θæʃæwiθ] lub [hʃæwɪθ]). Według danych z 2022 roku językiem tym posługuje się 2,6 mln osób[3]. Ogólnie trudno jest ustalić liczbę osób posługujących się językiem chaouia, ponieważ osoby z ludu Chaouia są uznawane za de facto osoby mówiące wyłącznie po arabsku[1].

28,5% słów języka chaouia zostało zapożyczonych z języka arabskiego, a 38% z języka kabylskiego[1].

Cechy

Język chaouia dzieli się na różne dialekty, które zdają się odpowiadać tradycyjnym jednostkom plemiennym. Dialekty te są bardzo zbliżone do dialektów z reszty północnej Algierii, zwłaszcza z ludów Kabylów i Chenoua[1].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Le Chaouia [tašawit, tacawit (Algérie)]. inalco.fr. [dostęp 2026-06-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-06-11)]. (fr.).
  2. 1 2 3 Shawiya (Tacawit / ⵜⴰⵛⴰⵡⵉⵜ). omniglot.com. [dostęp 2026-06-28]. (ang.).
  3. ↑ David M. Eberhard, Gary F. Simons, Charles D. Fennig (red.), Tachawit, [w:] Ethnologue: Languages of the World, wyd. 26, Dallas: SIL International, 2023 [dostęp 2026-06-28] (ang.).