Język chaouia
| Obszar |
Algieria: Dżabal al-Auras, Prowincja Mila, Kalima, Konstantyna | ||
|---|---|---|---|
| Liczba mówiących |
2,6 mln (2022) | ||
| Pismo/alfabet | |||
| Klasyfikacja genetyczna | |||
| |||
| Status oficjalny | |||
| Ethnologue | 6a żywy↗ | ||
| Kody języka | |||
| ISO 639-3 | shy | ||
| IETF | shy | ||
| Glottolog | tach1249 | ||
| Ethnologue | shy | ||
| WALS | bch | ||
| Występowanie | |||
Obszar w północnej Algierii, w którym używa się języka chaouia i jego dialektów | |||
| W Wikipedii | |||
| |||
| Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu. | |||
Język chaouia (Chaouïa, Tacawit ⵜⴰⵛⴰⵡⵉⵜ, [θæʃæwiθ]) – język afroazjatycki z południowej gałęzi języków berberyjskich, używany w Algierii przez lud Chaoui. Jest on w szczególności używany w Dżabal al-Auras oraz w wielu regionach wschodniej Algierii, takich jak Batina, Chanszala, Satif, Umm al-Bawaki, Suk Ahras, Tibissa, Biskra, Kalima, Mila i Konstantyna[1]. Jest on spokrewniony z językiem chenoua w środkowej Algierii. Oprócz tego użytkownicy tego języka są w większości dwujęzyczni (arabski i chaouia) i nie podkreślają, że posługują się jednym z języków berberyjskich[1].
Nazwa
Oryginalną i wykorzystywaną przez lud Chaoui nazwą języka jest Tacawit. Nazwa chouia wywodzi się z języka arabskiego i francuskiego[1].
Alfabet
Język chaouia posługuje się dwoma sposobami pisma: łacińskim i tifinagh[2]. Łaciński alfabet chaouia składa się z 33 liter: Aa, Bb, Cc, Dd, Ḍḍ, Ee, Ɛɛ, Ff, Gg, Ɣɣ, Hh, Ḥḥ, Ii, Jj, Kk, Ll, Mm, Ṃṃ, Nn, Qq, Rr, Ṛṛ, Ss, Ṣṣ, Tt, Ṭṭ. Uu, Ww, Xx, Yy, Zz, Ẓẓ oraz ʔ[2].
Pismo tifinagh w języku chaouia składa się również z 33 znaków[2].
Użycie
Lud Chaoui nazywa swój język Tacawit ([θæʃæwiθ] lub [hʃæwɪθ]). Według danych z 2022 roku językiem tym posługuje się 2,6 mln osób[3]. Ogólnie trudno jest ustalić liczbę osób posługujących się językiem chaouia, ponieważ osoby z ludu Chaouia są uznawane za de facto osoby mówiące wyłącznie po arabsku[1].
28,5% słów języka chaouia zostało zapożyczonych z języka arabskiego, a 38% z języka kabylskiego[1].
Cechy
Język chaouia dzieli się na różne dialekty, które zdają się odpowiadać tradycyjnym jednostkom plemiennym. Dialekty te są bardzo zbliżone do dialektów z reszty północnej Algierii, zwłaszcza z ludów Kabylów i Chenoua[1].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Le Chaouia [tašawit, tacawit (Algérie)]. inalco.fr. [dostęp 2026-06-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-06-11)]. (fr.).
- 1 2 3 Shawiya (Tacawit / ⵜⴰⵛⴰⵡⵉⵜ). omniglot.com. [dostęp 2026-06-28]. (ang.).
- ↑ David M. Eberhard, Gary F. Simons, Charles D. Fennig (red.), Tachawit, [w:] Ethnologue: Languages of the World, wyd. 26, Dallas: SIL International, 2023 [dostęp 2026-06-28] (ang.).