Tifinagh

Trójjęzyczna tablica drogowa w Algierii
Wjazd do Kidal. Nazwa jest wypisana w tradycyjnym Tifinagh (ⴾⴸⵍ) i w łacińskiej transkrypcji.

Tifinagh – abdżad używany do zapisu niektórych spośród języków berberyjskich, m.in. języka tamazight i języka tuareskiego. Współczesny, zmodyfikowany alfabet, nazywany również neo-tifinagh, opiera się na starożytnym piśmie staroberberskim, znanym z inskrypcji[1]. Tifinagh, do niedawna wypierany przez alfabety łaciński i arabski, od roku 2003 jest wykorzystywany w szkolnictwie marokańskim na poziomie podstawowym do nauczania języka tamazight[2].

Alfabet

CodeznakUnicodetransliteracjanazwa
łacińskiarabskiIPA
U+2D30ⴰaاæya
U+2D31ⴱbبb lub βyab
U+2D32ⴲbٻb lub βyab fricative
U+2D33ⴳgگɡyag
U+2D34ⴴgڲɡyag fricative
U+2D35ⴵdjجd͡ʒBerber Academy yadj
U+2D36ⴶdjجd͡ʒyadj
U+2D37ⴷdدjyad
U+2D38ⴸdدjyad fricative
U+2D39ⴹḍضðˤyaḍ
U+2D3Aⴺḍضðˤyaḍ fricative
U+2D3Bⴻeهəyey
U+2D3Cⴼfفfyaf
U+2D3Dⴽkکkyak
U+2D3EⴾkکkTuareg yak
U+2D3Fⴿkکkyak fricative
U+2D40ⵀh
b
ھ
ب
h
b
yah
= Tuareg yab
U+2D41ⵁhھhBerber Academy yah
U+2D42ⵂhھhTuareg yah
U+2D43ⵃḥحħyaḥ
U+2D44ⵄˤ (ε)عʕyaε
U+2D45ⵅkh (x)خχyax
U+2D46ⵆkh (x)خχTuareg yax
U+2D47ⵇqقqyaq
U+2D48ⵈqقqTuareg yaq
U+2D49ⵉiيiyi
U+2D4Aⵊjجʒyaj
U+2D4BⵋjجʒAhaggar yaj
U+2D4CⵌjجʒTuareg yaj
U+2D4Dⵍlلlyal
U+2D4Eⵎmمmyam
U+2D4Fⵏnنnyan
U+2D50ⵐnyنيnjTuareg yagn
U+2D51ⵑngڭŋTuareg yang
U+2D52ⵒpپpyap
U+2D53ⵓu
w
و
ۉ
wyu
= Tuareg yaw
U+2D54ⵔrرryar
U+2D55ⵕṛڕrˤyaṛ
U+2D56ⵖgh (ɣ)غɣyaɣ
U+2D57ⵗgh (ɣ)غɣTuareg yaɣ
U+2D58ⵘgh (ɣ)
j
غ
ج
ɣ
ʒ
Aïr yaɣ
= Adrar yaj
U+2D59ⵙsسsyas
U+2D5Aⵚṣصsˤyaṣ
U+2D5Bⵛsh (š)شʃyaš
U+2D5Cⵜtتtyat
U+2D5Dⵝtتtyat fricative
U+2D5Eⵞch (tš)تشt͡ʃyatš
U+2D5Fⵟṭطtˤyaṭ
U+2D60ⵠvۋvyav
U+2D61ⵡwۉwyaw
U+2D62ⵢyيjyay
U+2D63ⵣzزzyaz
U+2D64ⵤzزzTawellemet yaz
= Harpoon yaz
U+2D65ⵥẓﻈzˤyaẓ
U+2D6Fⵯ+ʷۥ+ʷLabio-velarization mark
= Tamatart
= <super> 2D61

Podwójne litery(ligatury są dozwolone)

CodeznakUnicodetransliteracjanazwa
łacińskiarabskiIPA
U+2D5C U+2D59ⵜⵙtsتسt͡syats
U+2D37 U+2D63ⴷⵣdzدزd͡zyadz
U+2D5C U+2D5Bⵜⵛch (tš)تشt͡ʃyatš
U+2D37 U+2D4Aⴷⵊdjدجd͡ʒyadj
Legenda kolorów
Podstawowy Tifinagh (IRCAM)  Rozszerzony Tifinagh (IRCAM)  Inne Tifinagh litery  Nowoczesne Tuareg litery 

Kodowanie Unicode

Tifinagh został dodany do standardu Unicode w marcu 2005, w jego wersji 4.1.

Blok Unicode odpowiedzialny za Tifinagh to U+2D30 do U+2D7F. Puste pola reprezentują wartości zarezerwowane.

Tifinagh
Tabela na Unicode.org (PDF)
 0123456789ABCDEF
U+2D3x ⴰ ⴱ ⴲ ⴳ ⴴ ⴵ ⴶ ⴷ ⴸ ⴹ ⴺ ⴻ ⴼ ⴽ ⴾ ⴿ
U+2D4x ⵀ ⵁ ⵂ ⵃ ⵄ ⵅ ⵆ ⵇ ⵈ ⵉ ⵊ ⵋ ⵌ ⵍ ⵎ ⵏ
U+2D5x ⵐ ⵑ ⵒ ⵓ ⵔ ⵕ ⵖ ⵗ ⵘ ⵙ ⵚ ⵛ ⵜ ⵝ ⵞ ⵟ
U+2D6x ⵠ ⵡ ⵢ ⵣ ⵤ ⵥ ⵦ ⵧ ⵯ
U+2D7x ⵰ ⵿

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Ancient Berber script [online], www.omniglot.com [dostęp 2017-11-27].
  2. ↑ Tifinagh alphabet and Berber languages [online], www.omniglot.com [dostęp 2017-11-27].

Linki zewnętrzne