Karmnik skalny

Karmnik skalny
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	goździkopodobne
Rząd	goździkowce
Rodzina	goździkowate
Rodzaj	karmnik
Gatunek	karmnik skalny
	Nazwa systematyczna
	Sagina saginoides (L.) H.Karst.; Deut. Fl.: 539 (1882)

Karmnik skalny (Sagina saginoides (L.) H.Karst.) – gatunek rośliny z rodziny goździkowatych. Ma rozległy, choć porozrywany zasięg na półkuli północnej. W Polsce rośnie w górach.

Rozmieszczenie geograficzne

Występuje w zachodniej i północnej części Ameryki Północnej – na Grenlandii w Kanadzie, w zachodniej części Stanów Zjednoczonych oraz w północnym i środkowym Meksyku. W Europie rośnie na północy oraz w górach w środkowej, zachodniej i południowej części kontynentu. Obecny jest w Maroku w Afryce. W Azji rośnie na północy oraz w górach na pozostałej części kontynentu, sięgając na południu po Cejlon i Jawę^[3].

W Polsce rośnie tylko w Sudetach i Karpatach Zachodnich^[4].

Morfologia

Pokrój: Drobna roślina zielna o wysokości 2-10 cm, z licznymi różyczkami płonnymi, tworząca poduszeczki i darnie. Nagie łodygi płożą się, podnoszą i są prosto wzniesione, nie rozgałęziają się poza nasadą, korzenią się w węzłach^[5].
Liście: Naprzeciwległe, równowąskie, do 1 cm długości (krótsze od międzywęźli), nagie^[5]. Zakończone ością około dwa razy krótszą od szerokości liścia^[6].
Kwiaty: Pojedyncze, pięciokrotne, białe, na długich szypułkach^[6] prosto w górę wzniesionych^[5]. Działki kielicha tępe, biało obrzeżone, o długości 2-3 mm. Płatki korony nie dłuższe od kielicha^[6]^[5]. Pręcików jest 10, rzadziej 5^[5].
Owoce: Torebki podługowate, ok. dwa razy dłuższa od kielicha. Zawierają nasiona do 0,3 mm długości^[5].

Biologia i ekologia

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Rośnie na skałach, wyleżyskach, źródliskach i w wilgotnych miejscach na górskich pastwiskach^[5]. Gatunek charakterystyczny zespołu Bryo-Saginetum saginoidis oraz wysokogórskich wyleżysk śnieżnych z klasy Salicetea herbaceae^[7].

Liczba chromosomów 2n =22^[8].

Zagrożenia i ochrona

Roślina umieszczona na polskiej czerwonej liście w kategorii DD (stopień zagrożenia nie może być określony)^[9].

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2017-12-29] (ang.).
1 2 Sagina saginoides (L.) H.Karst., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2026-05-30] .
↑ Zając A., Zając M.: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej, Instytut Botaniki, Uniwersytet Jagielloński, 2001. ISBN 978-83-61191-72-8.
1 2 3 4 5 6 7 AdamA. Jasiewicz AdamA., Sagina L., Karmnik, [w:] AdamA. Jasiewicz (red.), Flora Polski. Rośliny naczyniowe, t. III, Kraków: PAN, 1992, s. 302, ISBN 83-85444-06-8, OCLC 749726292 .
1 2 3 Szafer W., Kulczyński S., Pawłowski B. Rośliny polskie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969
↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
↑ Sagina saginoides na Flora of North America. [dostęp 2017-12-29]. (ang.).
↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2017-12-29] (ang.).

[powo-3] 1 2 Sagina saginoides (L.) H.Karst., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2026-05-30] .

[4] Zając A., Zając M.: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej, Instytut Botaniki, Uniwersytet Jagielloński, 2001. ISBN 978-83-61191-72-8.

[jasiewicz-5] 1 2 3 4 5 6 7 AdamA. Jasiewicz AdamA., Sagina L., Karmnik, [w:] AdamA. Jasiewicz (red.), Flora Polski. Rośliny naczyniowe, t. III, Kraków: PAN, 1992, s. 302, ISBN 83-85444-06-8, OCLC 749726292 .

[szafer-6] 1 2 3 Szafer W., Kulczyński S., Pawłowski B. Rośliny polskie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969

[7] Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.

[8] Sagina saginoides na Flora of North America. [dostęp 2017-12-29]. (ang.).

[9] Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]