Karol Emanuel IV

Karol Emanuel IV

Carlo Emanuele Ferdinando Maria

Portret Karola Emanuela IV, autorstwa Domenico Duprà
Król Sardynii
Okres	od 16 października 1796 do 4 czerwca 1802 (abdykacja)
Poprzednik	Wiktor Amadeusz III
Następca	Wiktor Emanuel I
Jakobicki pretendent do tronu Anglii i Szkocji
Okres	od 13 lipca 1807 do 6 października 1819
Poprzednik	Henryk IX i I
Następca	Wiktor I
Dane biograficzne
Dynastia	sabaudzka
Data i miejsce urodzenia	24 maja 1751 Turyn
Data i miejsce śmierci	6 października 1819 Rzym
Miejsce spoczynku	Kościół św. Andrzeja na Kwirynale
Ojciec	Wiktor Amadeusz III
Matka	Maria Antonia Burbon
Rodzeństwo	Maria Józefina Wiktor Emanuel Maria Karolina Karol Feliks
Żona	Maria Klotylda Burbon od 1775 do 1802
Odznaczenia

Karol Emanuel IV (Carlo Emanuele Ferdinando Maria; ur. 24 maja 1751 w Turynie, zm. 6 października 1819 w Rzymie) – król Sardynii w latach 1796–1802.

Urodził się w Turynie jako najstarszy syn Wiktora Amadeusza III, późniejszego króla Sardynii (wtedy jeszcze księcia Sabaudii), i jego żony Marii Antonietty Burbon (córki Filipa V, króla Hiszpanii i Elżbiety Farnese). Od urodzenia, do swojej sukcesji, Karol Emanuel nosił tytuł księcia Piemontu.

16 października 1796, umarł Wiktor Amadeusz III i Karol Emanuel został królem^[2]. Jego królestwo zawierało nie tylko wyspę Sardynię, ale również znaczące ziemie północno-zachodnich Włoch, m.in. Piemont.

W marcu 1796 r. Sardynia została zmuszona do zawarcia niekorzystnego traktatu paryskiego z Republiką Francuską, przyznającego armii francuskiej swobodny przejazd przez Piemont. 4 kwietnia 1797 r. Karol Emanuel postanowił zawrzeć wstępną umowę z Francją, na mocy której zrzekłby się kontroli nad Sardynią w zamian za równoważne terytorium we Włoszech^[3]. Skarbiec królestwa był pusty, armia była unieruchomiona i zdezorganizowana, a wśród ludności panowały silne nastroje rewolucyjne. W latach 1796–1798 udaremniono dwa spiski przeciwko monarchii, a spiskowców skazano na śmierć. 6 grudnia 1798 r. Francuzi pod wodzą Jouberta zajęli Turyn i zmusili Karola Emanuela do abdykacji wszystkich swoich terytoriów na włoskim lądzie stałym i ograniczenia swojego królestwa do wyspy Sardynii^[4], która pozostała poza zasięgiem armii francuskiej. Po tym Piemont stał się francuskim regionem wojskowym. Karol Emanuel i jego żona opuścili Turyn udając się do Parmy, a następnie do Florencji. W lutym 1799 roku względy bezpieczeństwa zmusiły Karola Emanuela do wycofania się na Sardynię. W następnym miesiącu Francuzi zajęli Florencję i wypędzili Wielkiego Księcia Toskanii z jego posiadłości.

7 marca 1802 żona Karola Emanuela – Maria Klotylda zmarła. Ta śmierć tak go poruszyła, że zdecydował się abdykować. Uczynił to 4 czerwca 1802, na korzyść swojego brata – Wiktora Emanuela. Karol Emanuel zachował sobie jednak tytuł króla. Mieszkał w Rzymie i miasteczku Frascati, pod Rzymem.

We Frascati jego częstym gościem był jego kuzyn Henryk Benedykt Stuart, kardynał i książę Yorku, ostatni członek królewskiej rodziny Stuartów. Po śmierci Henryka, w 1807, Karol Emanuel został najstarszym żyjącym potomkiem Karola I, króla Anglii i Szkocji. Jakobici obwołali go nawet Karolem IV, królem Anglii, Szkocji, Francji i Irlandii, mimo że on sam nie wysunął żadnych roszczeń.

W 1815 roku, w wieku sześćdziesięciu czterech lat, Karol Emanuel złożył śluby zakonne w Towarzystwie Jezusowym (jezuici). Nigdy nie przyjął święceń kapłańskich, ale resztę życia spędził w nowicjacie jezuitów w Rzymie.

Karol Emanuel zmarł 6 października 1819 roku w Palazzo Colonna w Rzymie. Został pochowany w kościele św. Andrzeja na Kwirynale.

W 1815, w wieku 64 lat, Karol Emanuel złożył śluby w zakonie jezuitów. Nigdy nie przyjął święceń kapłańskich, do końca życia mieszkał w jezuickim nowicjacie w Rzymie. Zmarł 6 października 1819 i został pochowany w kościele św. Andrzeja na Kwirynale w Rzymie^[5].

Najwyższy Order Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty) w 1763 roku^[6], a od 1796 Wielki Mistrz^[7].