Karol Hauke

Karol Hauke
Ilustracja
pułkownik dyplomowany artylerii pułkownik dyplomowany artylerii
Data i miejsce urodzenia

19 września 1888
Warszawa, Królestwo Polskie

Data i miejsce śmierci

wiosna 1940
Charków, USRR, ZSRR

Przebieg służby
Lata służby

1914–1940

Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Formacja

4 pułk artylerii lekkiej

Jednostki

dowódca pułku

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920–1941, trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka Honorowa Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej Medal Zwycięstwa (międzyaliancki) Order Świętej Anny III klasy (Imperium Rosyjskie) Cesarski i Królewski Order Świętego Stanisława III klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny IV klasy (Imperium Rosyjskie)

Karol January Stanisław Hauke h. Bosak (ur. 7 września?/19 września 1888 w Warszawie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – pułkownik dyplomowany artylerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Pochodził z rodziny o długoletnich tradycjach militarnych i patriotycznych. Był praprawnukiem Fryderyka Karola Haukego, prawnukiem generała Maurycego Hauke, wnukiem generała Aleksandra Hauke, synem Zygmunta Hauke herbu Bosak (1851–1912) i Zofii z Kosteckich[1] herbu Leszczyc (ur. 1857)[2][3]. Urodził się 19 września 1888 w Warszawie, ówczesnej stolicy Królestwa Polskiego[3][a]. Był młodszym bratem Aleksandra Teodora Jana (1880–1949), majora saperów inżyniera Wojska Polskiego. W 1892 razem z rodziną przeprowadził się do Rygi, gdzie jego ojciec był sędzią Sądu Okręgowego w randze rzeczywistego radcy stanu[5]. Tam w 1908 ukończył gimnazjum klasyczne i zdał egzamin dojrzałości[6]. Od 1 października?/14 października 1908 do 15 listopada?/28 listopada 1909 odbył jednoroczną ochotniczą służbę w armii rosyjskiej, którą zakończył w stopniu chorążego[4][1]. W latach 1909–1914 studiował na Wydziale Inżynierii Lądowej na Politechnice Ryskiej[6][1]. W trakcie studiów został przyjęty do korporacji akademickiej Arkonia[7][1].

19 lipca 1914 został zmobilizowany do armii rosyjskiej[5]. Początkowo pełnił służbę w kolumnie amunicyjnej na Kaukazie i na froncie północno-zachodnim[5]. 24 października?/6 listopada 1914 został wyznaczony na stanowisko młodszego oficera 5 baterii 28 Brygady Artylerii[4]. W jej szeregach walczył w Prusach Wschodnich, na Suwalszczyźnie, Grodzieńszczyźnie i Wileńszczyźnie[5][1]. 29 sierpnia?/11 września 1915 awansował na podporucznika ze starszeństwem z 1 czerwca?/14 czerwca 1915[4], a później porucznika. 20 września 1917 na własna prośbę przeniesiony do I Korpusu Polskiego i przydzielony do 6 baterii 1 Brygady Artylerii[5]. W styczniu 1918 w drodze na Kaukaz został zatrzymany i internowany przez bolszewików[5][1].

15 stycznia 1919 zgłosił się do Wojska Polskiego i został skierowany do Szkoły Podchorążych w Rembertowie[1]. Następnie pełnił służbę w 1 pułku artylerii polowej Legionów jako dowódca baterii[1]. W tym czasie awansował do stopnia kapitana[1]. W lipcu 1919 w Biedrusku przystąpił do organizacji III dywizjonu 3 pułku artylerii polowej Wielkopolskiej (w styczniu 1920 przemianowanego na 14 Wielkopolski pułk artylerii polowej), którego był pierwszym dowódcą. 5 września 1919 wraz z dowodzonym przez siebie pododdziałem przybył do Bobrujska, a później do Głębokiego. 19 września 1919 rozpoczął marsz na Połock rozpoczynając walki na froncie litewsko-białoruskim[1]. 19 września 1920 w folwarku Prużany odznaczony przez gen. Daniela Konarzewskiego Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.:

W walkach pod Jakimorką dnia 17 marca 1920 r. odznaczył się kpt Hauke dowódca III dyonu 14 pap męstwem, odwagą i rozwagą. W największym ogniu kulomiotów i karabinów posuwał się w linii piechoty, obserwując i kierując ogień swych baterii, przez co dał największe atuty strzelcom. W najkrytyczniejszym położeniu swą energią i spokojem wywierał wielki wpływ na otoczenie. Swym przykładem osobistym, odwagą i brawurą przyczynił się do świetnego zwycięstwa[1][8].

W kwietniu 1921, po zakończeniu wojny, wcielony został wraz z całym dywizjonem do nowo powstałego 25 pułku artylerii polowej w Kaliszu[1]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 53. lokatą w korpusie oficerów artylerii[9]. Później został przeniesiony do 7 pułku artylerii ciężkiej. W latach 1922–1924 był słuchaczem Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie[1]. 31 marca 1924 prezydent RP nadał mu stopień podpułkownika ze starszeństwem z dnia 1 lipca 1923 i 31. lokatą w korpusie oficerów artylerii[10][11].

Z dniem 1 października 1924, po ukończeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, przydzielony został do Oddziału III Sztabu Generalnego na stanowisko kierownika referatu[12]. W latach 1925–1926 był zastępcą dowódcy 3 pułku artylerii polowej Legionów[1]. Z dniem 24 października 1926 przydzielony został do Dowództwa 3 Dywizji Piechoty Legionów w Zamościu na stanowisko szefa sztabu[13]. W 1927 wyznaczony został na stanowisko oficera sztabu Inspektoratu Armii gen. dyw. Aleksandra Osińskiego[14]. W okresie od 23 kwietnia 1929[15] do 29 kwietnia 1934 dowodził 4 pułkiem artylerii polowej (1 stycznia 1932 przemianowanym na 4 pułk artylerii lekkiej). 24 grudnia 1929 prezydent RP nadał mu z dniem 1 stycznia 1930 stopień pułkownika w korpusie oficerów artylerii i 7. lokatą[16][17]. Od 1930 pełnił również obowiązki komendanta garnizonu Inowrocław[3]. Po przekazaniu obowiązków dowódcy pułku objął stanowisko komendanta Rejonowego Inspektoratu Koni w Bydgoszczy[1]. Na tym stanowisku pozostawał do 1939[1].

W trakcie kampanii wrześniowej 1939, po agresji ZSRR na Polskę, został wzięty do niewoli sowieckiej[1]. Początkowo dostał się do szpitala w Kijowie, a następnie wieziono go w obozie jenieckim w Starobielsku[1]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie[1]. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach[18], gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[19]. Jego symboliczny grób znajduje się na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 10-3-5)[20].

W 1929 ożenił się z Marią von Kreisler z domu Sinicyn (ur. 1891), z którą miał dwie córki: Marię Irenę (ur. 12 marca 1930) i Jolantę Zofię Monikę (ur. 10 listopada 1931)[2][6]. Wychowywał również pasierba Aleksego (ur. 1 lutego 1918)[6].

Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 mianowany został pośmiertnie na stopień generała brygady[21][22]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Ordery i odznaczenia

Grób rodziny Hauke na cmentarzu Powązkowskim
rosyjskie

Upamiętnienie

W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, generał brygady Karol Hauke-Bosak został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci przy Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 3 im. „Zesłańców Sybiru” w Kaliszu[32].

Zobacz też

Uwagi

  1. ↑ Według źródeł rosyjskich urodził się 7 września 1888 starego stylu[4].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 100.
  2. 1 2 Karol January Stanisław Hauke herbu Bosak [online], Sejm-Wielki.pl [dostęp 2022-08-22].
  3. 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 1.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Список по старшинству в чинах генералам, штаб и обер-офицерам и классным чиновникам 28-й пехотной дивизии. За 1916 год : Де-Гауке Карл Сигизмундович (с. 278). Управление Министерства обороны Российской Федерации по увековечению памяти погибших при защите Отечества. [dostęp 2026-01-07]. (ros.).
  5. 1 2 3 4 5 6 Kolekcja ↓, s. 4.
  6. 1 2 3 4 Kolekcja ↓, s. 2.
  7. ↑ Księga Pamiątkowa Arkonii 1879–1929
  8. ↑ Kolekcja ↓, s. 6.
  9. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 190.
  10. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 2 kwietnia 1924, s. 167.
  11. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 738.
  12. 1 2 Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 10, 710.
  13. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 41 z 30.09.1926 r.
  14. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 16 z 11.06.1927 r.
  15. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 7 z 22.03.1929 r.
  16. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 24 grudnia 1929, s. 438.
  17. ↑ Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 156.
  18. ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 161.
  19. ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
  20. ↑ Cmentarz Stare Powązki: HAUKOWIE, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-11-06].
  21. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 85, poz. 885 (ISAP).
  22. ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 2 [dostęp 2026-07-04] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27].
  23. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 30 kwietnia 1922, s. 320.
  24. 1 2 3 4 5 Kolekcja ↓, s. 3.
  25. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 176.
  26. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 26 stycznia 1922, s. 62.
  27. ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”.
  28. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928, s. 404.
  29. ↑ Piętnastolecie L. O. P. P.. Warszawa: Wydawnictwo Zarządu Głównego Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, 1938, s. 282.
  30. ↑ Na podstawie fotografii w infoboksie.
  31. ↑ Na podstawie fotografii [1].
  32. ↑ Katyń… Ocalić od zapomnienia. [online], katyn-pamietam.pl [dostęp 2026-07-04].

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.